Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 59

Devanagari script

तत्र वाणासिवज्रौघैः कटंकटशिलामयैः । भुशुंडीभिंदिपालैश्च शक्तिभल्ल परश्वधैः

Transliteration

tatra vāṇāsivajraughaiḥ kaṭaṃkaṭaśilāmayaiḥ | bhuśuṃḍībhiṃdipālaiśca śaktibhalla paraśvadhaiḥ

Translation

तेथे बाण, तलवार व वज्रतुल्य अस्त्रांच्या वर्षावाने, खडखडणाऱ्या शिलाखंडांनी, तसेच भुशुंडी, भिंदिपाल, शक्ती, भल्ल व परशु इत्यादींनी ते लढू लागले।

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Desha-adhikarana (Locative sense/देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb: there)

• वाणासिवज्रौघैः: with masses of arrows, swords and thunderbolts
• वाणासिवज्रौघैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वाण (प्रातिपदिक) + असि (प्रातिपदिक) + वज्र (प्रातिपदिक) + ओघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः द्वन्द्वः (वाणाः च असयः च वज्राणि च) + ओघः ‘समूहः’; Instrumental plural: with showers/hosts of arrows, swords and thunderbolts

• कटंकटशिलामयैः: made of jagged stones
• कटंकटशिलामयैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: कटंकट (प्रातिपदिक) + शिला (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (कटंकट-शिला-मय = made of jagged stones); Instrumental plural agreeing with previous instrumentals

• भुशुण्डीभिन्दिपालैः: with bhuśuṇḍīs and bhindipālas (weapons)
• भुशुण्डीभिन्दिपालैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भुशुण्डी (प्रातिपदिक) + भिन्दिपाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः द्वन्द्वः (भुशुण्ड्यः च भिन्दिपालाः च); Instrumental plural

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चय-निपात (conjunction)

• शक्तिभल्लपरश्वधैः: with spears, darts and axes
• शक्तिभल्लपरश्वधैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक) + भल्ल (प्रातिपदिक) + परश्वध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः द्वन्द्वः (शक्तयः च भल्लाः च परश्वधाः च); Instrumental plural

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Visual Art Cues

Scene: A storm of missiles fills the sky: arrows like rain, sword flashes, thunderbolt-like strikes, and clattering stone projectiles; specialized weapons (bhuśuṇḍī, bhiṇḍipāla) arc toward the Pramathas.

Characters & Entities

• Pramatha
• Daitya
• Dānava

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It intensifies the conflict imagery, setting the stage for the triumph of divine forces over chaos.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.