Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 83

महाशीतातपार्त्तायां पीडितायां महारुजा । अन्धायां मयि वृद्धायां दयां कुरुत भो जनाः

mahāśītātapārttāyāṃ pīḍitāyāṃ mahārujā | andhāyāṃ mayi vṛddhāyāṃ dayāṃ kuruta bho janāḥ

तीव्र थंडी व कडक उन्हाने व्याकुळ, मोठ्या वेदनेने पीडित—मी अंध व वृद्ध आहे; हे जनहो, माझ्यावर दया करा।

महाgreat, severe
महा:
Visheshana (Intensifier)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक)
Formपूर्वपद (compound-member); अव्ययवत् उपसर्जन
शीतcold
शीत:
Sambandha (within compound)
TypeNoun
Rootशीत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (compound-member)
आतपheat, sun
आतप:
Sambandha (within compound)
TypeNoun
Rootआतप (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (compound-member)
आर्त्तायाम्in (me) distressed by severe cold and heat
आर्त्तायाम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootआर्त (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (शीत + आतप) ततः तत्पुरुष/बहुव्रीह्यर्थे विशेषण: 'शीतातप-आर्ता'; स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी एकवचन
पीडितायाम्in (me) afflicted
पीडितायाम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपीड् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी एकवचन
महाgreat
महा:
Visheshana (Intensifier)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक)
Formपूर्वपद (compound-member)
रुजाby severe pain
रुजा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरुज्/रुजा (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महती रुजा); स्त्रीलिङ्ग; तृतीया एकवचन (instrumental singular)
अन्धायाम्in (me) who is blind
अन्धायाम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअन्ध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी एकवचन
मयिin me
मयि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; सप्तमी एकवचन (locative singular)
वृद्धायाम्in (me) who is old
वृद्धायाम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी एकवचन
दयाम्compassion
दयाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
कुरुतshow
कुरुत:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्; मध्यमपुरुष; बहुवचन; परस्मैपद
भोO!
भो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootभो (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात
जनाःpeople
जनाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा बहुवचन

Caṇḍālī (deduced)

Scene: A blind, aged woman/person, trembling between cold and heat, clutching a staff; compassionate figures offer shade, a blanket, and support.

J
Janāḥ (people)

FAQs

Serving the weak—especially the old, sick, and blind—is a direct practice of dharma, not merely a sentiment.

Indirectly connected to Gokarṇa-kṣetra through the surrounding pilgrimage narrative.

No formal ritual; the ethical imperative is compassionate giving and care.