Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 17
Devanagari script
अमी च कथमादित्याः प्रतापक्षतिशीतलाः । चित्रन्यस्ता इव गताः प्रकामालोकनीयताम्
Transliteration
amī ca kathamādityāḥ pratāpakṣatiśītalāḥ | citranyastā iva gatāḥ prakāmālokanīyatām
Translation
आणि हे आदित्य कसे—प्रतापाला क्षति झाल्याने शीतल झाले आहेत? ते जणू चित्रात ठेवलेल्या आकृत्यांसारखे, फक्त पाहण्याजोगे, पण जीवंत तेजहीन झाले आहेत.
Word by Word
अमीthose
अमी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; demonstrative pronoun (those)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
कथम्how
कथम्:
Sambandha (Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नवाचक-अव्यय (interrogative adverb)
आदित्याःthe Ādityas (solar deities)
आदित्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
प्रतापक्षतिशीतलाःcooled by loss of radiance
प्रतापक्षतिशीतलाः:
Visheshana (Adjective of आदित्याः)
TypeAdjective
Rootप्रताप (प्रातिपदिक) + क्षति (प्रातिपदिक) + शीतल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; तत्पुरुषः (प्रतापस्य क्षत्या शीतलाः = cooled due to loss of splendor)
चित्रन्यस्ताःplaced in a picture (as if painted)
चित्रन्यस्ताः:
Visheshana (Adjective of आदित्याः)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक) + न्यस्त (कृदन्त, √न्यस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; कर्मधारयः (चित्रे न्यस्ताः)
इवas if
इव:
Sambandha (Simile marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय
गताःhave gone, have become
गताः:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Root√गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; past participle used predicatively
प्रकामfully, exceedingly
प्रकाम:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootप्रकाम (अव्यय/निपात)
Formअव्यय (intensively/fully)
आलोकनीयताम्a state worth seeing, visibility
आलोकनीयताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआलोकनीय (कृदन्त, √लोक् + अनीयर) + ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; भाववाचक-तद्धित/कृदन्त-निर्मित (state of being to-be-seen)
Speaker
Brahmā (continuing)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Revā (Narmadā) region context
Type: river
Visual Art Cues
Scene: A row of Ādityas, radiant forms now pale and cool, standing like exquisitely painted icons—beautiful yet strangely inert; their halos appear cracked or dimmed.
Characters & Entities
B
BrahmāĀ
ĀdityasFAQs
Tejas (spiritual-luminous power) is not mere appearance; when dharma weakens, brilliance becomes only a shell.
No specific tīrtha is referenced in this verse.
None.