Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

Devanagari script

ईश्वर उवाच । पूर्वं त्रेतायुगे स्कन्द हतो रामेण रावणः । चतुर्दश तदा कोट्यो निहता ब्रह्मरक्षसाम्

Transliteration

īśvara uvāca | pūrvaṃ tretāyuge skanda hato rāmeṇa rāvaṇaḥ | caturdaśa tadā koṭyo nihatā brahmarakṣasām

Translation

ईश्वर (शिव) म्हणाले—हे स्कंद, पूर्वी त्रेतायुगात रामाने रावणाचा वध केला; आणि तेव्हा चौदा कोटी ब्रह्मराक्षसही नष्ट झाले।

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (the Lord)
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• पूर्वम्: formerly
• पूर्वम्: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb: formerly)

• त्रेतायुगे: in the Tretā age
• त्रेतायुगे: Adhikarana (Time-location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्रेता + युग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष-समास (त्रेतायाः युगे)

• स्कन्द: O Skanda
• स्कन्द: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• हतः: was slain
• हतः: Kriya (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु) → हत (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘slain’

• रामेण: by Rāma
• रामेण: Kartr-karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• रावणः: Rāvaṇa
• रावणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• चतुर्दश: fourteen
• चतुर्दश: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर्दश (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्या; द्विगु-समास (चतुर्दश = 14); विशेषण (कोट्यः)

• तदा: then
• तदा: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (then)

• कोट्यः: crores
• कोट्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• निहताः: were killed
• निहताः: Kriya (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि-हन् (धातु) → निहत (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘were slain’ (कोट्यः)

• ब्रह्मरक्षसाम्: of the brahmarākṣasas
• ब्रह्मरक्षसाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म + रक्षस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (रक्षस्), षष्ठी, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (ब्रह्मणः रक्षसः)

Speaker

Śiva (Īśvara)

Skanda Dialogue

Listener: Skanda

Visual Art Cues

Scene: Śiva narrates to Skanda: the climactic slaying of Rāvaṇa by Rāma; the sky clears as brahma-rākṣasas fall, devas rejoice.

Characters & Entities

• Śiva
• Skanda
• Rāma
• Rāvaṇa
• Tretā Yuga
• Brahma-rākṣasas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cosmic order is restored through dharmic action; even vast forces of adharma are ultimately overcome.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate setting is Kailāsa (from the framing); the verse itself references epic history rather than a particular tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it establishes narrative context tied to Rāmāyaṇa-era events.