Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 46›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

Devanagari script

श्रीमार्कण्डेय उवाच । स दानवो वरं लब्ध्वा जगाम स्वपुरं प्रति । ददर्श स्वपुरं राजञ्छोभितं चित्रचत्वरैः

Transliteration

śrīmārkaṇḍeya uvāca | sa dānavo varaṃ labdhvā jagāma svapuraṃ prati | dadarśa svapuraṃ rājañchobhitaṃ citracatvaraiḥ

Translation

श्री मार्कंडेय म्हणाले— वर प्राप्त करून तो दानव आपल्या नगराकडे निघाला. हे राजन्, त्याने आपले नगर चित्रविचित्र चौक-चौरस्त्यांनी शोभित पाहिले.

Word by Word
श्रीमार्कण्डेयःthe venerable Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Speaker/वक्ता)
TypeNoun
Rootश्री + मार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—श्री (उपपद/विशेषण) + मार्कण्डेयः (कर्मधारयः: ‘श्रीमान् मार्कण्डेयः’)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच्√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दानवःthe demon (Dānava)
दानवः:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन
लब्ध्वाhaving obtained
लब्ध्वा:
Kriya (Non-finite verbal action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootलभ्√लभ् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having obtained’
जगामwent
जगाम:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम्√गम् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
स्वपुरम्his own city
स्वपुरम्:
Karma (Goal/object of motion/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व + पुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—स्व (विशेषण) + पुरम् (कर्मधारयः: ‘स्वं पुरम्’)
प्रतिtowards
प्रति:
Direction marker (गति-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्ग/पूर्वसर्गसदृश-निपातः, गत्यर्थे ‘towards’
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश्√दृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
स्वपुरम्his own city
स्वपुरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व + पुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—स्व + पुरम्
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (vocative), एकवचन
शोभितम्adorned
शोभितम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशोभित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √शुभ्/शोभ्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘adorned/beautified’ (स्वपुरम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्)
चित्रचत्वरैःwith beautiful squares/courtyards
चित्रचत्वरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचित्र + चत्वर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—चित्र (विशेषण) + चत्वरैः (कर्मधारयः: ‘चित्राणि चत्वराणि’)
Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya

Skanda Dialogue

Listener: A King (rājan)

Visual Art Cues

Scene: The Dānava, returning from boon-receipt, approaches and beholds his city: broad avenues, decorated squares and crossroads, banners and architectural splendor.

Characters & Entities
M
Mārkaṇḍeya
D
Dānava
A
Andhaka (contextual)

FAQs

Boons (vara) gained through extraordinary means still bind one to the fruits of one’s past actions; the Purāṇic narrative frames worldly splendor as transient compared to dharma.

The verse is within the Revā Khaṇḍa (Narmadā/Revā sacred region) of the Āvantya Khaṇḍa; this line itself describes a city scene rather than naming a particular tīrtha.

None in this verse; it is narrative description.

←Previous Verse
Next Verse→