Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

युधिष्ठिर उवाच । एतदाश्चर्यमतुलं श्रुत्वा तव मुखोद्गतम् । विस्मयाद्धृष्टरोमाहं जातोऽस्मि मुनिसत्तम

yudhiṣṭhira uvāca | etadāścaryamatulaṃ śrutvā tava mukhodgatam | vismayāddhṛṣṭaromāhaṃ jāto'smi munisattama

युधिष्ठिर म्हणाले—हे मुनिसत्तम! तुमच्या मुखातून निघालेले हे अतुल आश्चर्य ऐकून मी विस्मयाने रोमांचित झालो आहे.

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
आश्चर्यम्wonder; marvel
आश्चर्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआश्चर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अतुलम्incomparable
अतुलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअतुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; आश्चर्यम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive); पूर्वकालिक क्रिया
तवof you; your
तव:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
मुखोद्गतम्uttered from (your) mouth
मुखोद्गतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुख + उद्गत (प्रातिपदिक; उद्+गम् धातोः क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle) ‘उद्गत’; तत्पुरुष-समासः (मुखात् उद्गतम्)
विस्मयात्from amazement
विस्मयात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootविस्मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
हृष्टरोमाःwith hair standing on end
हृष्टरोमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootहृष्ट + रोमान् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (हृष्टानि रोमाणि यस्य)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जातःhave become
जातः:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle) ‘जात’; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘अहम्’ इत्यस्य विधेय-विशेषणम्
अस्मिam
अस्मि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मुनिसत्तमO best of sages
मुनिसत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समासः (सत्तमो मुनिः)

Yudhiṣṭhira

Listener: Mārkaṇḍeya (recipient of the address)

Scene: Yudhiṣṭhira, seated with folded hands, shows horripilation and astonishment while listening to Mārkaṇḍeya; the sage remains composed, continuing the narration.

Y
Yudhiṣṭhira
M
Mārkaṇḍeya

FAQs

A receptive heart responds to sacred geography and divine acts with awe, strengthening faith and readiness for further instruction.

The verse is part of the dialogue frame; it reacts to the preceding tīrtha account in the Revā Khaṇḍa rather than naming a new site.

No direct ritual is prescribed; the emphasis is on śravaṇa and devotional receptivity.