Rig Veda 9.62.13: Mandala 9, Sukta 62, Mantra 13

Sukta 9.62

Rishi: Traditionally attributed to a Soma-Pavamāna seer-family (often Kāśyapa/Āṅgirasa lineages in Book 9); exact r̥ṣi for 9.62 requires śākhā-anukramaṇī confirmation

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Gāyatrī (3 pādas of ~8 syllables; typical for many Pavamāna verses)

Samhita Patha (Devanagari)

एष स्य परि षिच्यते मर्मृज्यमान आयुभिः । उरुगायः कविक्रतुः ॥

Transliteration

eṣá syá pári sicyate marmṛ́jyamāna āyú-bhiḥ | uru-gāyáḥ kaví-kratuḥ ||

Translation

हा सोम सर्व बाजूंनी ओतला जातो; आयु-शक्तींनी मर्मृज्यमान—शुद्ध होत. तो उरुगाय (विस्तीर्ण गान असलेला) आणि कविक्रतु (ऋषीचा क्रतु/कवीची प्रज्ञा-इच्छाशक्ती असलेला) आहे.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एषः: this (one)
• एषः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एष-

• स्यः: he/that one (Vedic: ‘syáḥ’)
• स्यः: कर्तृ (एषः इत्यस्य सह-निर्देशकः)
• Type: Pronoun
• Root: स (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स्य- (वैदिकः)

• परि: around; all around
• परि: —
• Type: Indeclinable (Preverb/Adverb)
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• षिच्यते: is poured/sprinkled
• षिच्यते: — (कर्मणि; कर्ता अप्रकृतः)
• Type: Verb
• Root: √सिच् (सिञ्चति) ‘to pour, sprinkle’

• मर्मृज्यमानः: being cleansed/purified
• मर्मृज्यमानः: कर्तृ (एषः/स्यः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: √मृज् ‘to wipe/clean/purify’ (Intensive/Reduplicated base: मर्मृज्) + शानच्

• आयुभिः: with vital powers / with lives (life-forces)
• आयुभिः: करण
• Type: Noun
• Root: आयु (प्रातिपदिक) ‘life, vital force’

• उरुगायः: wide-singing; far-resounding (in praise)
• उरुगायः: कर्तृ (एषः/स्यः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: उरुगाय (प्रातिपदिक; उरु ‘wide’ + गाय ‘song/praise’)

• कविक्रतुः: whose resolve is that of a seer; seer-willed
• कविक्रतुः: कर्तृ (एषः/स्यः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (bahuvrīhi epithet)
• Root: कविक्रतु (प्रातिपदिक; कवि ‘seer/poet’ + क्रतु ‘will/insight/ritual power’)