Sukta 19

Mantra 1

यस्तिग्मशृङ्गो वृषभो न भीम एकः कृष्टीश्च्यावयति प्र विश्वाः । यः शश्वतो अदाशुषो गयस्य प्रयन्तासि सुष्वितराय वेदः ॥

जो तीक्ष्ण-शृंगधारी, पराक्रमी वृषभ, भयानक आहे—तो एकटाच सर्व जनांना योग्य गतीत प्रवृत्त करतो. जो सदैव अयजमान (अदाशुष) यांच्या जीवनशक्ती (गय)चा अग्रणी-प्रेरक आहे—हे इंद्रा, तूच तो ‘वेद’ (ज्ञाता) आहेस, जो अधिक सुखद व अधिक प्रकाशमय मार्गाकडे नेतोस.

Mantra 2

त्वं ह त्यदिन्द्र कुत्समावः शुश्रूषमाणस्तन्वा समर्ये । दासं यच्छुष्णं कुयवं न्यस्मा अरन्धय आर्जुनेयाय शिक्षन् ॥

हे इंद्रा, समरात संपूर्ण तन-मनाने तुझी सेवा करणाऱ्या कुत्साचे रक्षण तूच केलेस. जेव्हा तू दास—छलिया शुष्ण, कुयव—याला खाली पाडून या जनासाठी वश केलेस, तेव्हा तू अर्जुनेयाला विजयाची यथार्थ कला शिकवीत होतास.

Mantra 3

त्वं धृष्णो धृषता वीतहव्यं प्रावो विश्वाभिरूतिभिः सुदासम् । प्र पौरुकुत्सिं त्रसदस्युमावः क्षेत्रसाता वृत्रहत्येषु पूरुम् ॥

हे धृष्णु (धैर्यवान), धृषता (प्रबळ) बळाने तू सुयज्ञ (वीतहव्य) सुदासाचे सर्व सहाय्यांनी (ऊतींनी) रक्षण केलेस. तू पौरुकुत्सिला मदत केलीस, तू त्रसदस्युला मदत केलीस; क्षेत्र-विजयांत, वृत्र-वधांत, तू पूरुला आधार दिलास.

Mantra 4

त्वं नृभिर्नृमणो देववीतौ भूरीणि वृत्रा हर्यश्व हंसि । त्वं नि दस्युं चुमुरिं धुनिं चास्वापयो दभीतये सुहन्तु ॥

हे हर्यश्व इंद्रा! देवप्रेरित अग्रगतीत वीरांसह आनंदित होऊन तू अनेक आवरणे/वृत्रांचा संहार करतोस. तू दस्यु—चुमुरी व धुनी—यांना पाडून निद्रित केलेस, जेणेकरून दभीती त्यांना उत्तम रीतीने घाव घालून विजय मिळवील.

Mantra 5

तव च्यौत्नानि वज्रहस्त तानि नव यत्पुरो नवतिं च सद्यः । निवेशने शततमाविवेषीरहञ्च वृत्रं नमुचिमुताहन् ॥

हे वज्रहस्ता! ते पराक्रम तुझेच—जेव्हा तू एका क्षणात नव्वद दुर्ग फोडून टाकलेस; (ती) नऊ (कीर्ती) होती. निवासस्थानी तू शंभरावा (पूर्णत्व) म्हणून प्रवेश केलास; आणि तू वृत्राला मारलेस, नमुचीलाही मारलेस.

Mantra 6

सना ता त इन्द्र भोजनानि रातहव्याय दाशुषे सुदासे । वृष्णे ते हरी वृषणा युनज्मि व्यन्तु ब्रह्माणि पुरुशाक वाजम् ॥

हे इंद्रा! प्राचीन काळापासून ते भोग/अनुग्रह तुझेच—स्वीकृत हवि अर्पण करणाऱ्या दात्या सुदासासाठी. हे वृषन्! तुझ्यासाठी मी तुझे दोन्ही बलवान हरी (तांबूस अश्व) जुंपतो. हे पुरुशाक (अनेक कर्म-साधक)! आमची ब्रह्माणी/मंत्रे विस्तारोत आणि आमच्यासाठी बलसमृद्धीचा ‘वाज’ (विजयी पराक्रम) मिळवोत.

Mantra 7

मा ते अस्यां सहसावन्परिष्टावघाय भूम हरिवः परादै । त्रायस्व नोऽवृकेभिर्वरूथैस्तव प्रियासः सूरिषु स्याम ॥

हे सहसावन् (अतिपराक्रमी), या सर्वतो-व्याप्त संकटकाळात आम्ही तुझ्यासाठी अनिष्टाचे कारण ठरू नये; हे हरिवः (हरी-अश्वांचा स्वामी), तुझ्यापासून दूर पडू नये. अवृक (लांडग्याविना) वरूथ—रक्षणकवचांनी—आम्हांला वाचव; सू॒रि (प्रकाशमान नेते) यांच्यामध्ये आम्ही तुझे प्रियजन होऊ.

Mantra 8

प्रियास इत्ते मघवन्नभिष्टौ नरो मदेम शरणे सखायः । नि तुर्वशं नि याद्वं शिशीह्यतिथिग्वाय शंस्यं करिष्यन् ॥

हे मघवन् (इंद्रा), तुझ्या प्रिय व अभिष्ट सान्निध्यात आम्ही नर (बलवान जन) शरणात सखा होऊन आनंद मानू. अतिथिग्वासाठी—प्रशंसनीय कर्म साध्य करावयास उद्यत—तू तुर्वशाला दाब, याद्वाला दाब; (त्याच्यासाठी) संकल्प तीक्ष्ण कर.

Mantra 9

सद्यश्चिन्नु ते मघवन्नभिष्टौ नरः शंसन्त्युक्थशास उक्था । ये ते हवेभिर्वि पणीँरदाशन्नस्मान्वृणीष्व युज्याय तस्मै ॥

हे मघवन्, तुझ्या अभिष्ट सहाय्यात तत्क्षणीच नर (बलवान जन) उक्थ—स्तुतीवचन—गातात; उक्थ-शास (वाणीचे गायक) उक्थच घोषित करतात. ज्यांनी आपल्या हवांनी पणींना विखुरले, त्या युज्या (योजन/जोड) साठी, त्या कर्मासाठी, आम्हालाही निवड.

Mantra 10

एते स्तोमा नरां नृतम तुभ्यमस्मद्र्यञ्चो ददतो मघानि । तेषामिन्द्र वृत्रहत्ये शिवो भूः सखा च शूरोऽविता च नृणाम् ॥

हे नृतम (अत्यंत पुरुषार्थी) नरश्रेष्ठा! हे स्तोत्र आमच्याकडून तुझ्याकडे धावतात, तुझे मघ (दान-वैभव) अर्पित करीत. हे इंद्रा! वृत्र-वधात त्यांच्यासाठी तू शिव (कल्याणकारी) हो; सखा हो, शूर हो, आणि नरांचा अविता (रक्षक)ही हो.

Mantra 11

नू इन्द्र शूर स्तवमान ऊती ब्रह्मजूतस्तन्वा वावृधस्व । उप नो वाजान्मिमीह्युप स्तीन्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

आता, हे शूर इंद्रा! स्तुत होत असता, ब्रह्म-प्रेरित तुझ्या ऊति (सहाय्य) मध्ये वाढ; तुझ्या तनु (देह-शक्ती) मध्ये विस्तार पाव. आमच्यासाठी वाज (बल-समृद्धी) उभार; आमची दृढ आसने (स्थिर ठिकाणे)ही बळकट कर; आणि आम्हांला सदैव स्वस्ति (कल्याण) यांनी रक्षण कर.