Sukta 5
Sukta 6.5
Agni
हे संक्षिप्त अग्नी-सूक्त “बलपुत्र” अग्नीला तरुण, सत्यनिष्ठ पुरोहित म्हणून आवाहन करते; तो जागृत होऊन सर्व इष्ट संपत्तीला प्रेरणा देतो असे सांगते. दूरचे व अंतर्गत आक्रमक दग्ध करून उपासकांचे रक्षण करावे अशी अग्नीला विनंती करते. शेवटी, इच्छापूर्ती, वीरपुत्रांसह धन, विजयशक्ती (वाज), आणि अग्नीची अविनाशी कीर्ती प्राप्त व्हावी अशा पुनःपुन्हा आकांक्षांनी ते समाप्त होते.
Mantras
Mantra 1
हुवे वः सूनुं सहसो युवानमद्रोघवाचं मतिभिर्यविष्ठम् । य इन्वति द्रविणानि प्रचेता विश्ववाराणि पुरुवारो अध्रुक् ॥
मी तुम्हांस सहस (बल) याचा सूनू—तो युवा—आवाहन करतो; ज्याची वाणी अद्रोघ (द्रोह-रहित/अविश्वासघात न करणारी) आहे; जो यविष्ठ (अत्यंत तरुण) आहे, आणि आमच्या मति (विचार-प्रार्थना) यांनी ज्याच्याकडे आम्ही जातो. तो प्रचेता (जागृत ज्ञाता) विश्ववार (सर्व-आनंददायक) द्रविण (संपत्ती) प्रवर्तित करतो—पुरुवार (बहु-दानशील) आणि अध्रुक् (अचूक/अच्युत) कर्म करणारा।
Mantra 2
त्वे वसूनि पुर्वणीक होतर्दोषा वस्तोरेरिरे यज्ञियासः । क्षामेव विश्वा भुवनानि यस्मिन्त्सं सौभगानि दधिरे पावके ॥
हे पुरुवणीक (अनेक-रूप/अनेक-मुख) होतरा, तुझ्यामध्ये वसू (संपत्ती) प्रवर्तित होतात; रात्र व उषा यांवेळी यज्ञीय शक्ती तुझ्याकडे उठून येतात. जसे गृहात, तसे तुझ्यामध्ये सर्व भुवने (लोक/जग) एकवटून धरली आहेत; हे पावक (शुद्धिकारक), तुझ्यामध्ये सौभाग्ये (कल्याण-समृद्धी) एकत्र होऊन प्रतिष्ठित आहेत।
Mantra 3
त्वं विक्षु प्रदिवः सीद आसु क्रत्वा रथीरभवो वार्याणाम् । अत इनोषि विधते चिकित्वो व्यानुषग्जातवेदो वसूनि ॥
हे प्रदिवः (तेजस्वी उंच लोकांतून आलेल्या) अग्ने! तू लोकांमध्ये येऊन त्या आसनांवर विराजमान होतोस; आपल्या क्रतु (संकल्प-शक्ती)ने तू वरणीय वरांचा रथी होतोस. म्हणून, हे चिकित्वन् (सचेत ज्ञाता) जातवेदो! तू विधाते/उपासकासाठी वसू (धन-संपदा) पुढे चालवितोस आणि त्यांचे यथाक्रम योग्य रीतीने वितरण करितोस.
Mantra 4
यो नः सनुत्यो अभिदासदग्ने यो अन्तरो मित्रमहो वनुष्यात् । तमजरेभिर्वृषभिस्तव स्वैस्तपा तपिष्ठ तपसा तपस्वान् ॥
हे अग्ने! जो कोणी दूरून आमच्यावर आघात करील, किंवा जो अंतःस्थ होऊन महत्-मित्र (मित्रमहो) याचा अपमान/नाश करील—त्याला तुझ्याच अजर (अक्षय) वृषभांनी, हे तपिष्ठ (अत्यंत दाहक) जन, जाळून टाक. हे तपस्वान्! आपल्या तपस् (दाह-तेज)ने त्याला भस्म कर.
Mantra 5
यस्ते यज्ञेन समिधा य उक्थैरर्केभिः सूनो सहसो ददाशत् । स मर्त्येष्वमृत प्रचेता राया द्युम्नेन श्रवसा वि भाति ॥
हे सहसो सूनो (बलाचा पुत्र) अग्ने! जो यज्ञाने व समिधेने, जो उक्थांनी व अर्कांनी (स्तुति-गीतांनी) तुला अर्पण करतो—तो मर्त्यांमध्ये असूनही, हे अमृत, प्रचेता (प्रबुद्ध चेतना) होऊन, राया (समृद्धी)ने, द्युम्न (दीप्त तेज)ने आणि श्रवस् (विस्तृत कीर्ती/अंतःश्रवण)ने उजळून निघतो.
Mantra 6
स तत्कृधीषितस्तूयमग्ने स्पृधो बाधस्व सहसा सहस्वान् । यच्छस्यसे द्युभिरक्तो वचोभिस्तज्जुषस्व जरितुर्घोषि मन्म ॥
हे अग्ने! प्रेरित झाल्यावर तू ते कार्य त्वरेने कर; बलवान् होऊन आपल्या पराक्रमाने प्रतिस्पर्धी शक्तींना दूर हाकल. आणि तुझ्यासाठी जे काही घोषित केले जाते—दिवसांच्या दीप्तीने उजळलेले, वचनेरूपी अभिषेकाने अभिषिक्त—ते स्वीकार; स्तोत्याच्या मननाला घोषयुक्त कर.
Mantra 7
अश्याम तं काममग्ने तवोती अश्याम रयिं रयिवः सुवीरम् । अश्याम वाजमभि वाजयन्तोऽश्याम द्युम्नमजराजरं ते ॥
हे अग्ने! तुझ्या सहाय्याने आम्ही ती कामना प्राप्त करू; हे रयिवन्, सुवीरांनी समृद्ध अशी धनसमृद्धी आम्ही मिळवू. बल-विजयाकडे झेपावत आम्ही वाज प्राप्त करू; आणि तुझे द्युम्नही आम्ही मिळवू—अजर, सदा-अजर.
Frequently Asked Questions
Agni, the sacred fire, praised as youthful, truthful, and wide-awake—both the priest of the sacrifice and the protector of the worshippers.
To impel prosperity and desirable riches, and to burn away threats—whether they come from afar or arise from within the community.
It repeats a clear wish: with Agni’s help may we attain our desire, heroic wealth, victorious power (vāja), and Agni’s unaging, lasting glory.
Ask anything about Sukta 5 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
