
Sukta 5.28
Agni (with strong presence of Uṣas as accompanying power)
हा लघु सूक्त प्रज्वलित, स्वर्गापर्यंत पोहोचणाऱ्या ज्वालारूप अग्नीची स्तुती करतो; पूर्वेकडून सर्व इष्ट दाने घेऊन येणारी उषा (प्रभात) येताच अग्नीची प्रभा तिच्याशी मिळते. प्रभातप्रकाशात जगाचे जागरण आणि यज्ञाचे जागरण यांचा तो संबंध जोडतो आणि उपासकांना अग्नीला हव्यवाहन—देवांपर्यंत आहुती निश्चितपणे पोहोचविणारा वाहक—म्हणून वरण करण्यास उद्युक्त करतो.
Mantra 1
समिद्धो अग्निर्दिवि शोचिरश्रेत्प्रत्यङ्ङुषसमुर्विया वि भाति । एति प्राची विश्ववारा नमोभिर्देवाँ ईळाना हविषा घृताची ॥
समिद्ध अग्नीची ज्योत दिवीत तीव्रतेने उसळी मारते; उषसेकडे तोंड करून ती दूरवर व्यापकपणे उजळते. पूर्वेकडून विश्ववारा उषा येते; नमस्कारांनी देवांना आवाहन करीत, हविसह—घृताची (घृतधारांतून प्रवाही)—त्यांची स्तुती करते.
Mantra 2
समिध्यमानो अमृतस्य राजसि हविष्कृण्वन्तं सचसे स्वस्तये । विश्वं स धत्ते द्रविणं यमिन्वस्यातिथ्यमग्ने नि च धत्त इत्पुरः ॥
हे अग्ने! अमृताच्या राजसी प्रज्वलित होत तू स्वस्तीसाठी हवि करणाऱ्याशी (हविष्कृण्वन्त) संगत करतोस. तू त्याच्यात सर्व द्रविण—संपत्ती—धारण करतोस; आणि तो जे अतिथ्य करतो, हे अग्ने, ते तू त्याच्या जीवनाच्या अग्रभागी दृढपणे स्थापित करतोस.
Mantra 3
अग्ने शर्ध महते सौभगाय तव द्युम्नान्युत्तमानि सन्तु । सं जास्पत्यं सुयममा कृणुष्व शत्रूयतामभि तिष्ठा महांसि ॥
हे अग्ने! महान् सौभाग्यासाठी तुझे शर्ध (दल) सज्ज कर; तुझी उत्तम द्युम्ने—तेजस्वी शक्ती—आमच्यासोबत असोत. आमच्यात जास्पत्य—गृहस्वामित्व—आणि सुयम—सद्-शासन—घडव; शत्रुत्व करणाऱ्यांविरुद्ध उभा राहा आणि आपल्या महानतेने त्यांना अतिक्रमित कर.
Mantra 4
समिद्धस्य प्रमहसोऽग्ने वन्दे तव श्रियम् । वृषभो द्युम्नवाँ असि समध्वरेष्विध्यसे ॥
हे अग्ने! समिद्ध—प्रज्वलित—आणि प्रमहस्—महान् पराक्रम—युक्त तुझ्या श्रीचे मी वंदन करतो. तू वृषभ—बलवान—आणि द्युम्नवान्—दीप्तिमान—आहेस; समध्वरेषु—सम्यक् यज्ञांमध्ये—तू प्रज्वलित केला जातोस.
Mantra 5
समिद्धो अग्न आहुत देवान्यक्षि स्वध्वर । त्वं हि हव्यवाळसि ॥
हे अग्ने! तू समिद्ध होऊन आहुती प्राप्त झाल्यावर, हे स्वध्वर, यज्ञात देवांना पोहोचव; कारण तूच खरोखर हव्यवाह (हविष्य-वाहक) आहेस.
Mantra 6
आ जुहोता दुवस्यताग्निं प्रयत्यध्वरे । वृणीध्वं हव्यवाहनम् ॥
या—आहुती द्या; पुढे सरकणाऱ्या यज्ञात भक्तीने अग्नीची सेवा करा. हव्यवाहन (हविष्य-वाहक) त्यालाच निवडा.
It celebrates Agni as the bright, kindled fire that becomes most vivid at dawn, and it urges worshippers to offer with reverence and let Agni carry the gift to the gods.
Dawn represents the daily renewal of light and order; the hymn shows Agni’s flame meeting that renewal, so the sacrifice begins in the same spirit of awakening and freshness.
It can be recited when lighting a ritual fire, especially in the early morning, while offering ghee or simple oblations and mentally ‘choosing’ Agni as the messenger of the offering.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.