Mantra 8
Sukta 1.188
Rishi: Agastya
Devata: Bhāratī, Iḷā, Sarasvatī (goddesses of inspired speech and ritual guidance)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
भारतीळे सरस्वति या वः सर्वा उपब्रुवे । ता नश्चोदयत श्रिये ॥
Samhita Patha (IAST)
भार॒तीळे॒ सर॑स्वति॒ या व॒: सर्वा॑ उपब्रु॒वे । ता न॑श्चोदयत श्रि॒ये ॥
Transliteration
bhā́ratīḷé sárasvati yā́ vaḥ sárvā upabrúve | tā́ naś codayata śríye ||
Translation
हे भारती, हे इळा, हे सरस्वती—मी तुमच्यापाशी ज्या-ज्या प्रेरणाशक्तींना आवाहन करतो, त्या आम्हाला श्री-वैभवाकडे प्रवृत्त करो. ऋताच्या आनंदात आमचे मन आणि वाणी यांना योग्य रीतीने चालना द्या.
Padapatha (Word Analysis)
भार॑ति । इळे॑ । सर॑स्वति । याः । वः॒ । सर्वाः॑ । उ॒प॒ऽब्रु॒वे । ताः । नः॒ । चो॒द॒य॒त॒ । श्रि॒ये ॥भारति । इळे । सरस्वति । याः । वः । सर्वाः । उपब्रुवे । ताः । नः । चोदयत । श्रिये ॥bhārati | iḷe | sarasvati | yāḥ | vaḥ | sarvāḥ | upa-bruve | tāḥ | naḥ | codayata | śriye
Word by Word
भारतीBhāratī (goddess of speech/ritual)
भारती:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootभारती- (प्रातिपदिक; देवीनाम)
इळेIḷā (goddess of invocation/nourishment)
इळे:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootइळा- (प्रातिपदिक; देवीनाम)
सरस्वतिSarasvatī (goddess/river; speech)
सरस्वति:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootसरस्वती- (प्रातिपदिक; देवीनाम)
याwho
या:
कर्तृ
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सर्वाःall (fem. pl.)
सर्वाः:
कर्तृ (या…सर्वाः = ‘who all’)
TypeAdjective
Rootसर्व- (प्रातिपदिक)
उपब्रुवेI address / I speak to (invoke)
उपब्रुवे:
क्रिया
TypeVerb
Rootब्रू (धातु) + उप- (उपसर्ग)
ताःthem (those goddesses)
ताः:
कर्म
TypePronoun (demonstrative)
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःto us / for us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चोदयतimpel, urge (you all)
चोदयत:
क्रिया
TypeVerb
Rootचुद् (धातु)
श्रियेfor splendor/prosperity
श्रिये:
प्रयोजन/सम्प्रदान (purpose: ‘for prosperity’)
TypeNoun
Rootश्री- (प्रातिपदिक)