HomeRamayanaBala KandaSarga 37Shloka 32
Previous Verse

Shloka 32

कुमारसम्भवः—गङ्गायां तेजोनिक्षेपः

The Birth of Kumāra/Skanda and the Deposition of Śiva’s Energy through Gaṅgā

भक्तश्च य: कार्तिकेये काकुत्स्थ भुवि मानवः।आयुष्मान् पुत्रपौत्रैश्च स्कन्दसालोक्यतां व्रजेत्।।1.37.32।।

bhaktaś ca yaḥ kārtikeye kākutstha bhuvi mānavaḥ |

āyuṣmān putra-pautraiś ca skanda-sālokyatāṁ vrajet || 1.37.32 ||

हे काकुत्स्थ! या पृथ्वीवर जो मनुष्य कार्तिकेयाचा भक्त आहे, तो दीर्घायुषी होतो, पुत्र-पौत्रांनी संपन्न होतो, आणि देहांती स्कंदलोकातील सालोक्य प्राप्त करतो।

भक्तःdevoted
भक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभज् (धातु) → भक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तम् (क्त); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘devoted’
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
यःwhoever
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
कार्तिकेयेin/unto Kārttikeya
कार्तिकेये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्तिकेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विषय/आलम्बन-अधिकरण (locative of object of devotion)
काकुत्स्थO Kakutstha
काकुत्स्थ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकाकुत्स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन (vocative), एकवचनम्
भुविon earth
भुवि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक: भुव्/भूमि)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; अधिकरण-सप्तमी (locative: ‘on earth’)
मानवःa man
मानवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
आयुष्मान्long-lived
आयुष्मान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआयुष्मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying मानवः)
पुत्र-पौत्रैःwith sons and grandsons
पुत्र-पौत्रैः:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + पौत्र (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समासः (पुत्राश्च पौत्राश्च); पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; सहार्थे तृतीया (with)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
स्कन्द-सालोक्यताम्Skanda’s world/attainment of the same realm as Skanda
स्कन्द-सालोक्यताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक) + सालोक्यता (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (स्कन्दस्य सालोक्यता); स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्म (object of व्रजेत्)
व्रजेत्would attain/go to
व्रजेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकारः (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

O son of the Kakusthas! whosoever reveres Kartikeya on this earth with devotion and faith, shall have a long life, sons and grandsons and after death will reach the world ofSkanda".ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍēṇḍē saptatriṅśassarga:৷৷Thus ends the thirtyseventh sarga of Balakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.

R
Rāma (Kakutstha)
K
Kārttikeya
B
Bhūmi (earth, implied)

FAQs

Dharma is devotion aligned with righteous reverence: faithful honouring of a divine protector is presented as a meritorious path producing social continuity (family) and spiritual attainment.

At the sarga’s close, Viśvāmitra states the spiritual and worldly fruits of devotion to Kārttikeya/Skanda.

Bhakti (devotional fidelity): steadfast reverence is highlighted as a virtue that sustains both personal welfare and spiritual progress.