
The Bestowal of Boons upon Aṅga
अध्यायाच्या आरंभी मेरुपर्वताचे दिव्य वैभव वर्णिले आहे—रत्नमय उतार, चंदनाची शीतल छाया, वेदध्वनी, गंधर्वांचे संगीत व अप्सरांचे नृत्य; तसेच तीर्थसमृद्ध पावन गंगेचा प्रादुर्भावही सांगितला आहे। या पवित्र प्रदेशात अत्रींचा सद्गुणी पुत्र ऋषी अङ्ग गंगातटी एका एकांत गुहेत प्रवेश करून दीर्घकाळ तप करतो. इंद्रियनिग्रह करून हृषीकेशाचे अखंड ध्यान करीत तो स्थिर राहतो; भगवान विविध विघ्नांनी त्याची परीक्षा घेतात, तरी अङ्ग निर्भय व तेजस्वी राहतो। अखेर गरुडावर विराजमान शंख-चक्र-गदा-पद्मधारी जनार्दन/वासुदेव प्रकट होऊन वर मागण्यास सांगतो. अङ्ग धर्मगुणांनी युक्त असा पुत्र मागतो, जो वंश टिकवील व लोकांचे रक्षण करील. विष्णू वर देऊन सदाचारिणी कन्येशी विवाह करण्याची आज्ञा देतात आणि मग अंतर्धान पावतात।
Verse 1
सूत उवाच । नानारत्नैः सुदीप्तांगो हाटकेनापि सर्वतः । राजमानो गिरिश्रेष्ठो यथा सूर्यः स्वरश्मिभिः
सूत म्हणाले—नानाविध रत्नांनी अलंकृत, देहाने सुदीप्त, आणि सर्वत्र हाटकप्रभेने झळाळणारा तो गिरिश्रेष्ठ आपल्या किरणांसह सूर्याप्रमाणे शोभत होता।
Verse 2
छायामशोकां संप्राप्य शीतलां सुखदायिनीम् । ध्यायंति योगिनः सर्वे उपविष्टा दृढासने
शोकविरहित, शीतल व सुखदायी छाया प्राप्त करून सर्व योगी दृढ आसनावर बसून ध्यान करतात।
Verse 3
क्वचित्तपंति मुनयः क्वचिद्गायंति किन्नराः । संतुष्टा ऋषिगंधर्वा वीणातालकराविलाः
कुठे मुनि तप करीतात, तर कुठे किन्नर मधुर गान करीतात। संतुष्ट ऋषि व गंधर्व वीणा व ताल धरून रमलेले असतात।
Verse 4
तालमानलये लीनाः स्वरैः सप्तभिरन्वितैः । मूर्च्छनारत्निसंयुक्तैर्व्यक्तं गीतं मनोहरम्
ते ताल, मान व लय यांत लीन होते; सप्तस्वरांनी युक्त। मूर्च्छना-रागांच्या रचनेने संयुक्त ते गीत स्पष्ट व मनोहर झाले.
Verse 5
तस्मिन्वै पर्वतश्रेष्ठे चंदनच्छायसंश्रिताः । गंधर्वा गीततत्वज्ञा गीतं गायंति तत्पराः
त्या श्रेष्ठ पर्वतावर चंदनवृक्षांच्या छायेत विसावलेले, गीततत्त्व जाणणारे गंधर्व एकनिष्ठेने गान करीत असतात.
Verse 6
नृत्यंति योषितस्तत्र देवानां पर्वत्तोत्तमे । पापहा पुण्यदो दिव्यः सुश्रेयसां प्रदायकः
तेथे देवांच्या त्या उत्तम पर्वतावर अप्सरा नृत्य करीत असतात. ते स्थान दिव्य—पापहारी, पुण्यदायी आणि परम कल्याण देणारे आहे.
Verse 7
वेदध्वनिः समधुरः श्रूयते पर्वतोत्तमे । चंदनाशोकपुन्नागैः शालैस्तालैस्तमालकैः
त्या पर्वतोत्तमावर वेदांचा अतिशय मधुर नाद ऐकू येतो—चंदन, अशोक, पुन्नाग, शाल, ताळ व तमाल वृक्षांमध्ये।
Verse 8
वटैस्तु मेघसंकाशै राजते पर्वतोत्तमः । संतानकैः कल्पवृक्षै रंभापादपसंकुलैः
मेघासारख्या वटवृक्षांनी अलंकृत तो श्रेष्ठ पर्वत शोभून दिसतो; संतानक व कल्पवृक्षांनी आणि रंभासंबंधी उपवनांनी तो दाट भरलेला आहे।
Verse 9
नगेंद्रो भाति सर्वत्र नाकवृक्षैः सुपुष्पितैः । नानाधातुसमाकीर्णो नानारत्नचयो गिरिः
स्वर्गीय वृक्षांच्या फुलांनी सुसज्ज असा तो पर्वतराज सर्वत्र उजळतो; नानाविध धातूंनी व्यापलेला आणि नानारत्नांच्या राशींनी भरलेला तो गिरि आहे।
Verse 10
नानाकौतुकसंयुक्तो नानामंगलसंयुतः । वेदवृंदैः सुसंजुष्टो ह्यप्सरोगणसंकुलः
तो नानाविध उत्सवी कुतूहलांनी युक्त आणि अनेक मंगलविधींनी विभूषित होता; वेदपठणाऱ्या समूहांनी सेवित आणि अप्सरागणांनी परिपूर्ण होता।
Verse 11
ऋषिभिर्मुनिभिः सिद्धैर्गंधर्वैःपरिभातिसः । गजैश्चाचलसंकाशैः सिंहनादैर्विराजते
ऋषी, मुनी, सिद्ध आणि गंधर्व यांनी वेढलेला तो तेजस्वी भासतो; पर्वतासारख्या गजांनी आणि सिंहनादासारख्या गर्जनांनी तो अधिकच विराजतो।
Verse 12
शरभैर्मत्तशार्दूलैर्मृगधूर्तैरलंकृतः । वापीकूपतडागैश्च संपूर्णैर्विमलोदकैः
तो शरभ, उन्मत्त वाघ आणि धूर्त हरिणांनी अलंकृत होता; तसेच निर्मळ जलाने परिपूर्ण वापी, कूप आणि तडागांनीही सुशोभित होता।
Verse 13
हंसकारंडवाकीर्णैः सर्वत्र परिशोभते । कनकोत्पलैश्च श्वेतैश्च रक्तोत्पलैर्विराजते
तो सर्वत्र हंस व कारंडव पक्ष्यांनी भरून शोभून दिसतो; कांचनकमळे, शुभ्र कमळे व रक्तकमळांनी तो अत्यंत विराजमान आहे.
Verse 14
नदीस्रवणसंघातैर्विमलैश्चोदकैस्तथा । शालतालैश्च रूपैश्च सगजैः स्फाटिकैस्तथा
नद्यांच्या प्रवाहसमूहांनी व निर्मळ जलांनी तो युक्त आहे; शाल-ताल वृक्षांच्या रूपांनीही, तसेच स्फटिकासारखे उजळ गजांनीही शोभित आहे.
Verse 15
विस्तीर्णैः कांचनैर्दिव्यैः सूर्यवह्निसमप्रभैः । शिलातलैश्च संपूर्णः शैलराजो विराजते
सूर्य व अग्निसमान प्रभा असलेल्या विस्तीर्ण दिव्य सुवर्ण शिलापट्टांनी, तसेच पूर्ण शिलातलांनी युक्त असा तो शैलराज अत्यंत विराजमान आहे.
Verse 16
विमानैर्देवतानां च प्रासादैः पर्वतोत्तमैः । हंसचंद्रप्रतीकाशैर्हेमदंडैरलंकृतः
देवतांच्या विमानांनी व पर्वतासारख्या उत्तम प्रासादांनी तो अलंकृत होता; तसेच हंस व चंद्रासारखे उजळ सुवर्णस्तंभांनीही विभूषित होता.
Verse 17
कलशैश्चामरैर्युक्तैः प्रासादैः परिशोभितः । नानागुणप्रमुदित देववृंदैश्च शोभितः
कलश व चामरांनी युक्त प्रासादांनी तो सर्वतोमुखी शोभित होता; आणि नानाविध गुणांनी आनंदित देववृंदांनीही तो अधिकच सुशोभित होता.
Verse 18
देववृंदैरनेकैश्च गंधर्वैश्चारणैस्तथा । सर्वत्र राजते पुण्यो मेरुर्गिरिवरोत्तमः
अनेक देववृंद, तसेच गंधर्व व चारण यांनी वेढलेला पर्वतश्रेष्ठ पवित्र मेरू सर्वत्र तेजस्वीपणे शोभून दिसतो।
Verse 19
तस्माद्गंगामहापुण्या पुण्यतोया महानदी । प्रसूता पुण्यतीर्थाढ्या हंसपद्मैः समाकुला
म्हणून महापुण्यवती गंगा—पुण्यजलयुक्त महानदी—प्रकट झाली; ती पुण्यतीर्थांनी समृद्ध असून हंस व कमळांनी भरलेली आहे।
Verse 20
मुनिभिः सेव्यमाना सा ऋषिसंघैर्महानदी । एवंगुणं गिरिश्रेष्ठं पुण्यकौतुकमंगलम्
ती महानदी मुनि व ऋषिसंघांनी सेविली व पूजिली जाते; अशा रीतीने गिरिश्रेष्ठाच्या सान्निध्यात गुणसमृद्ध होऊन पुण्य-आनंदाने मंगल देते।
Verse 21
अंगश्चात्रिसुतः पुण्यः प्रविवेश महामुनिः । गंगातीरे सुपुण्ये च एकांते चारुकंदरे
तेव्हा अत्रिपुत्र पुण्यात्मा महामुनी अङ्ग गंगेच्या अतिपवित्र तीरावर एकांतातील सुंदर कंदरामध्ये प्रवेशला।
Verse 22
तत्रोपविश्य मेधावी कामक्रोधविवर्जितः । सर्वेंद्रियाणि संयम्य हृषीकेशं मनोगतम्
तेथे बसून मेधावी साधक काम-क्रोधरहित होऊन सर्व इंद्रियांचे संयमन करावा आणि अंतःकरणात हृषीकेशावर मन स्थिर करावे।
Verse 23
ध्यायमानः स धर्मात्मा कृष्णं क्लेशापहं प्रभुम् । आसने शयने याने ध्याने च मधुसूदनम्
तो धर्मात्मा भक्त क्लेशहर प्रभु श्रीकृष्ण—मधुसूदन—यांचे आसनावर, शय्येवर, प्रवासात आणि ध्यानकाळीही अखंड स्मरण-ध्यान करीत असतो।
Verse 24
नित्यं पश्यति युक्तात्मा योगयुक्तो जितेंद्रियः । चराचरेषु जीवेषु तेषु पश्यति केशवम्
योगयुक्त व इंद्रियजयी असा तो युक्तात्मा नित्य पाहतो; आणि चराचर सर्व जीवांत तो केशवाचेच दर्शन घेतो।
Verse 25
आर्द्रेषु चैव शुष्केषु सर्वेष्वन्येषु स द्विजः । एवं वर्षशतं जातं तप्यमानस्य तस्य च
ओलसर ठिकाणी, कोरड्या ठिकाणी आणि इतर सर्व अवस्थांतही तो द्विज समभावीच राहिला; तप करीत करीत त्याची शंभर वर्षे लोटली।
Verse 26
समालोक्य जगन्नाथश्चक्रपाणिर्द्विजोत्तमम् । बहुविघ्नान्सुघोरांश्च दर्शयत्येव नित्यशः
चक्रपाणी जगन्नाथ त्या द्विजोत्तमाकडे पाहून नित्यच अनेक अतिभयंकर विघ्ने प्रकट करीत राहिला।
Verse 27
तेजसा तस्य देवस्य नृसिंहस्य महात्मनः । निरातंकः स धर्मात्मा दहत्यग्निरिवेंधनम्
त्या महात्मा देव नरसिंहाच्या तेजाने तो धर्मात्मा निर्भय होतो आणि अग्नीप्रमाणे इंधन जाळून टाकतो।
Verse 28
नियमैः संयमैश्चान्यैरुपवासैर्द्विजोत्तमः । क्षीयमाणस्तु संजातो दीप्यमानः स्वतेजसा
व्रत, संयम आणि अन्य उपवासांनी तो श्रेष्ठ द्विज कृश झाला; तरीही क्षीण होत असतानाही तो आपल्या स्वतेजाने तेजस्वीच राहिला।
Verse 29
सूर्यपावकसंकाशस्त्वंग एवं प्रदृश्यते । एवं तपःसु निरतं ध्यायमानं जनार्दनम्
हे अङ्गा! तुझे शरीर सूर्य व अग्नीप्रमाणे तेजस्वी दिसते—असेच दिसून येते. याच प्रकारे तपात निरत, ध्यानस्थ जनार्दनाचे चिंतन करावे।
Verse 30
आविर्भूयाब्रवीद्देवो वरं वरय मानद । तं च दृष्ट्वा हृषीकेशमंगः परम निर्वृतः
प्रकट होऊन देव म्हणाला, “हे मानदा! वर माग.” आणि हृषीकेशाचे दर्शन होताच अङ्ग परम आनंद व शांतिने परिपूर्ण झाला।
Verse 31
तुष्टाव प्रणतो भूत्वा वासुदेवं प्रसन्नधीः
प्रसन्नचित्त होऊन त्याने प्रणाम केला आणि वासुदेवाची स्तुती केली।
Verse 32
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने अंगवरप्रदानं । नाम द्वात्रिंशोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्री पद्मपुराणातील भूमिखंडात, वेनोपाख्यानांतर्गत “अङ्गवरप्रदान” नामक बत्तीसावा अध्याय समाप्त झाला।
Verse 33
गुणरूपाय गुह्याय गुणातीताय ते नमः । गुणाय गुणकर्त्रे च गुणाढ्याय गुणात्मने
गुणरूप, गुह्य आणि गुणातीत अशा तुम्हांला नमस्कार। तुम्हीच गुण, गुणांचे कर्ते, गुणसमृद्ध आणि ज्यांचे आत्मस्वरूपच गुण आहे—तुम्हांला प्रणाम।
Verse 34
भवाय भवकर्त्रे च भक्तानां भवहारिणे । भवोद्भवाय गुह्याय नमो भवविनाशिने
भव (शिव) यांना नमस्कार—जे संसारभावाचे कर्ते आणि भक्तांचे भवबंधन हरिणारे आहेत. भवोद्भव, गुह्य प्रभू, भवविनाशक यांना मी प्रणाम करतो.
Verse 35
यज्ञाय यज्ञरूपाय यज्ञेशाय नमोनमः । यज्ञकर्मप्रसंगाय नमः शंखधराय च
यज्ञस्वरूप, यज्ञरूप आणि यज्ञेश्वर यांना वारंवार नमस्कार। यज्ञकर्मात प्रवृत्त प्रभूला तसेच शंखधारीला ही प्रणाम।
Verse 36
नमोनमो हिरण्याय नमो रथांगधारिणे । सत्याय सत्यभावाय सर्वसत्यमयाय च
हिरण्यमय प्रभूला वारंवार नमस्कार; चक्रधारीला नमस्कार। सत्याला, सत्यस्वभावाला, आणि सर्वथा सत्यमयाला ही प्रणाम।
Verse 37
धर्माय धर्मकर्त्रे च सर्वकर्त्रे च ते नमः । धर्मांगाय सुवीराय धर्माधाराय ते नमः
धर्मस्वरूप, धर्मकर्ता आणि सर्वकर्ता तुम्हांला नमस्कार। ज्यांचे अंगप्रत्यंग धर्म आहे, जे सुवीर आहेत, आणि जे धर्माधार आहेत—तुम्हांला प्रणाम।
Verse 38
नमः पुण्याय पुत्राय ह्यपुत्राय महात्मने । मायामोहविनाशाय सर्वमायाकराय ते
आपणांस नमस्कार—हे पुण्यस्वरूप, हे पुत्ररूप, तरीही अपुत्र महात्मन्; मायाजन्य मोहाचा नाश करणाऱ्या आणि सर्व मायेचे कर्ते, आपणांस प्रणाम।
Verse 39
मायाधराय मूर्ताय त्वमूर्ताय नमोनमः । सर्वमूर्तिधरायैव शंकराय नमोनमः
माया धारण करणाऱ्या, साकार तसेच निराकार अशा शंकरास वारंवार नमस्कार; जो एकटाच सर्व रूपे धारण करतो, त्यास वारंवार प्रणाम।
Verse 40
ब्रह्मणे ब्रह्मरूपाय परब्रह्मस्वरूपिणे । नमस्ते सर्वधाम्ने च नमो धामधराय च
ब्रह्मरूप ब्रह्मा आणि परब्रह्मस्वरूप असलेल्या आपणांस नमस्कार। हे सर्व धामांचे धाम, आपणांस प्रणाम; आणि हे धामधारक, आपणांसही नमो नमः।
Verse 41
श्रीमते श्रीनिवासाय श्रीधराय नमोनमः । क्षीरसागरवासाय चामृताय च ते नमः
श्रीसम्पन्न श्रीनिवास, श्रीधर यांस वारंवार नमस्कार। क्षीरसागरात वास करणाऱ्या आणि अमृतस्वरूप आपणांस माझा प्रणाम।
Verse 42
महौषधाय घोराय महाप्रज्ञापराय च । अक्रूराय प्रमेध्याय मेध्यानां पतये नमः
महौषधीस्वरूप, घोर तेजस्वी, महाप्रज्ञेत तत्पर प्रभूस नमस्कार। अक्रूर, परम पवित्र आणि सर्व पवित्रतेचा स्वामी यांस प्रणाम।
Verse 43
अनंताय ह्यशेषाय चानघाय नमोनमः । आकाशस्य प्रकाशाय पक्षिरूपाय ते नमः
अनंत, सर्वव्यापी व निष्पाप प्रभूस वारंवार नमस्कार। आकाशाच्या प्रकाशस्वरूप, पक्षिरूप धारण करणाऱ्या तुला नमस्कार।
Verse 44
हुताय हुतभोक्त्रे च हवीरूपाय ते नमः । बुद्धाय बुधरूपाय सदाबुद्धाय ते नमः
हुत, हुतभोक्ता व हविरूप तुला नमस्कार। बुद्धस्वरूप, बुधरूप व सदैव जागृत-प्रबुद्ध प्रभूस नमस्कार।
Verse 45
नमो हव्यायकव्याय स्वधाकाराय ते नमः । स्वाहाकाराय शुद्धाय ह्यव्यक्ताय महात्मने
देवांचे हव्य व पितरांचे कव्यस्वरूप तुला नमस्कार; ‘स्वधा’स्वरूप तुला नमस्कार। ‘स्वाहा’स्वरूप, शुद्ध, अव्यक्त, महात्मा प्रभूस नमस्कार।
Verse 46
व्यासाय वासवायैव वसुरूपाय ते नमः । वासुदेवाय विश्वाय वह्निरूपाय ते नमः । हरये केवलायैव वामनाय नमोनमः
व्यासरूप, वासवरूप व वसुरूप तुला नमस्कार। वासुदेव, विश्वस्वरूप व वह्निरूप तुला नमस्कार। केवळ हरि, वामनास वारंवार नमस्कार।
Verse 47
नमो नृसिंहदेवाय सत्वपालाय ते नमः
नृसिंहदेवास नमस्कार; सर्व सत्त्वांचे पालन करणाऱ्या प्रभूस नमस्कार।
Verse 48
नमो गोविंदगोपाय नम एकाक्षराय च । नमः सर्वाक्षरायैव हंसरूपाय ते नमः
गोविंद, गोपांचा रक्षक, तुला नमस्कार। एकाक्षर (ॐ) स्वरूप तुला नमस्कार। सर्व अक्षरस्वरूप तुला नमस्कार। हंस-रूप धारण करणाऱ्या तुला नमस्कार।
Verse 49
त्रितत्त्वाय नमस्तुभ्यं पंचतत्त्वाय ते नमः । पंचविंशतितत्त्वाय तत्त्वाधाराय वै नमः
त्रितत्त्वस्वरूप तुला नमस्कार, पंचतत्त्वस्वरूप तुला नमस्कार। पंचवीस तत्त्वस्वरूप, सर्व तत्त्वांचा आधार, तुला निश्चय नमस्कार।
Verse 50
कृष्णाय कृष्णरूपाय लक्ष्मीनाथाय ते नमः । नमः पद्मपलाशाय आनंदाय पराय च
कृष्णाला, कृष्णस्वरूपाला, लक्ष्मीनाथाला नमस्कार। पद्मपलाश-नयनाला नमस्कार; आनंदस्वरूपाला; आणि परमाला नमस्कार।
Verse 51
नमो विश्वंभरायैव पापनाशाय वै नमः । नमः पुण्यसुपुण्याय सत्यधर्माय ते नमः
विश्वंभर, जग धारण करणाऱ्या तुला नमस्कार; पापनाशकाला निश्चय नमस्कार। पुण्य व सुपुण्यस्वरूपाला नमस्कार; सत्यधर्मस्वरूप तुला नमस्कार।
Verse 52
नमोनमः शाश्वतअव्ययाय नमोनमः संघ नभोमयाय । श्रीपद्मनाभाय महेश्वराय नमामि ते केशवपादपद्मम्
शाश्वत व अव्यय तुला पुनःपुन्हा नमस्कार; नभोमय दिव्य-संघस्वरूप तुला पुनःपुन्हा नमस्कार। श्री पद्मनाभ, महेश्वर, हे केशवा—मी तुझ्या चरणकमळाला प्रणाम करतो.
Verse 53
आनंदकंद कमलाप्रिय वासुदेव सर्वेश ईश मधुसूदन देहि दास्यम् । पादौ नमामि तव केशव जन्मजन्म कृपां कुरुष्व मम शांतिद शंखपाणे
हे आनंदकंद, कमलाप्रिय वासुदेव, सर्वेश्वर, परमेश, मधुसूदन! मला दास्यभाव दे. हे केशवा! जन्मोजन्मी तुझ्या चरणांना मी नमस्कार करतो; हे शांतिदाता, शंखपाणे! माझ्यावर कृपा कर.
Verse 54
संसारदारुणहुताशनतापदग्धं पुत्रादिबंधुमरणैर्बहुशोकतापैः । ज्ञानांबुदेन मम प्लावय पद्मनाभ दीनस्य मच्छरणरूपभवस्व नाथ
संसाररूपी भयंकर अग्नीच्या तापाने दग्ध, आणि पुत्रादि बंधूंच्या मृत्यूने उत्पन्न अनेक शोकांनी पीडित मला—हे पद्मनाभा! ज्ञानरूपी समुद्राने मला प्लावित कर. हे नाथा! या दीनासाठी तुझे चरणच शरणरूप होऊ दे.
Verse 55
एवं स्तोत्रं समाकर्ण्य त्वंगस्यापि महात्मनः । दर्शयित्वा स्वकं रूपं घनश्यामं महौजसम्
अशा प्रकारे महात्मा त्वङ्गाचेही स्तोत्र ऐकून, त्याने आपलेच रूप प्रकट केले—मेघासारखे श्याम आणि महान तेजाने दीप्तिमान.
Verse 56
शंखचक्रगदापाणिं पद्महस्तं महाप्रभुम् । वैनतेयसमारूढमात्मरूपं प्रदर्शितम्
त्याने आपले आत्मरूप प्रकट केले—महाप्रभू, ज्यांच्या हातात शंख, चक्र व गदा, पद्म धारण केलेला, आणि वैनतेय (गरुड)ावर आरूढ.
Verse 57
सर्वाभरणशोभांगं हारकंकणकुंडलैः । राजमानं परं दिव्यं निर्मलं वनमालया
त्यांचे अंग सर्व आभूषणांच्या शोभेने झळकत होते—हार, कंकण व कुंडले; ते परम दिव्य, निर्मळ, आणि वनमाळेने विभूषित होऊन राजमान होते.
Verse 58
अंगस्याग्रे हृषीकेशः शोभमान महत्प्रभः । श्रीवत्सांकेन पुण्येन कौस्तुभेन जनार्दनः
अंगाच्या अग्रभागी महाप्रभेने तेजस्वी हृषीकेश विराजमान होता—जनार्दन; ज्याच्या वक्षस्थळी पवित्र श्रीवत्सचिन्ह आणि कंठी कौस्तुभमणी शोभत होती।
Verse 59
दर्शयित्वा स्वकं देहं सर्वदेवमयो हरिः । स उवाच महात्मानं तमंगमृषिसत्तमम्
स्वतःचे दिव्य देहदर्शन घडवून, सर्वदेवमय हरिने मग त्या महात्म्या—अंगातील ऋषिसत्तम—यास वचन केले।
Verse 60
भो भो विप्र महाभाग श्रूयतां वचनं शुभम् । मेघगंभीरघोषेण समाभाष्य द्विजोत्तमम्
“भो भो महाभाग विप्र! माझे शुभ वचन ऐका,” असे म्हणत मेघगर्जनेसारख्या गंभीर घोषाने त्यांनी त्या द्विजोत्तमास संबोधिले।
Verse 61
तपसानेन तुष्टोस्मि वरं वरय शोभनम् । तुष्यमाणं हृषीकेशं तं दृष्ट्वा कमलापतिम्
“तुझ्या तपाने मी संतुष्ट आहे; शोभन वर माग.” असे ऐकून तुष्ट हृषीकेश—कमलापती—यांना पाहून (तो) भक्तिभावाने द्रवला।
Verse 62
दीप्यमानं विराजंतं विश्वरूपं जनेश्वरम् । पादांबुजद्वयं तस्य प्रणम्य च पुनःपुनः
दीप्यमान, विराजमान, विश्वरूप जनेश्वर यांच्या चरणकमलांच्या युगलास पुनःपुन्हा प्रणाम करून (तो) पुढे बोलला/पुढे गेला।
Verse 63
हर्षेण महताविष्टस्तमुवाच जनार्दनम् । दासोहं तव देवेश शंखचक्रगदाधर
महान हर्षाने भरून तो जनार्दनास म्हणाला— “हे देवेश! शंख-चक्र-गदा धारण करणाऱ्या प्रभो, मी तुझा दास आहे।”
Verse 64
वरं मे दातुकामोसि देहि त्वं वंशजं सुतम् । दिवि शक्रो यथाऽभाति सर्वतेजः समन्वितः
“तू मला वर देण्यास इच्छुक आहेस; म्हणून माझ्या वंशात असा पुत्र दे, जो स्वर्गात शक्र (इंद्र)ासारखा सर्व तेजाने युक्त होऊन उजळून निघेल।”
Verse 65
तादृशं देहि मे पुत्रं सर्वलोकस्य रक्षकम् । सर्वदेवप्रियं देव ब्रह्मण्यं धर्मपंडितम्
“मला असा पुत्र दे, जो सर्व लोकांचा रक्षक असेल; हे देव, जो सर्व देवांना प्रिय, ब्राह्मणनिष्ठ आणि धर्मपंडित असेल।”
Verse 66
दातारं ज्ञानसंपन्नं धर्मतेजः समन्वितम् । त्रैलोक्यरक्षकं कृष्ण सत्यधर्मानुपालकम्
“हे कृष्णा! असा पुत्र दे— जो दानशील, ज्ञानसंपन्न, धर्मतेजाने युक्त; त्रैलोक्यरक्षक आणि सत्यधर्माचे पालन करणारा असेल।”
Verse 67
यज्वनामुत्तमं चैकं शूरं त्रैलोक्यभूषणम् । ब्रह्मण्यं वेदविद्वांसं सत्यसंधं जितेंद्रियम्
तो यज्वांमध्ये सर्वोत्तम—अद्वितीय; शूर, त्रैलोक्याचे भूषण; ब्राह्मणनिष्ठ, वेदविद्वान; सत्यसंध आणि जितेंद्रिय होता।
Verse 68
अजितं सर्वजेतारं विष्णुं तेजःसमप्रभम् । वैष्णवं पुण्यकर्तारं पुण्यजं पुण्यलक्षणम्
अजिंक्य, सर्वांना जिंकणारे, तेजस्वी प्रभेने युक्त विष्णु—वैष्णव प्रभू—पुण्याचे कर्ते; पुण्यापासून उत्पन्न व पुण्यलक्षणांनी युक्त आहेत.
Verse 69
शांतं तु तपसोपेतं सर्वशास्त्रविशारदम् । वेदज्ञं योगिनां श्रेष्ठं भवतो गुणसंनिभम्
तो खरोखरच शांत, तपाने युक्त आणि सर्व शास्त्रांत पारंगत आहे—वेदज्ञ, योग्यांमध्ये श्रेष्ठ, व तुमच्यासारख्या गुणांनी संपन्न आहे.
Verse 70
ईदृशं देहि मे पुत्रं दातुकामो यदा वरम् । श्रीवासुदेव उवाच । एभिर्गुणैः समोपेतस्तव पुत्रो भविष्यति
“तुम्ही वर द्यावयास इच्छुक असाल तेव्हा मला असा पुत्र द्या.” श्री वासुदेव म्हणाले—“या गुणांनी सम्यक् युक्त असा तुझा पुत्र होईल.”
Verse 71
अत्रिवंशस्य वै धर्ता विश्वस्यास्य महामते । तेजसा यशसा पुण्यैः पितरं चोद्धरिष्यति
हे महामते! तो अत्रिवंशाचा धारक होईल; आणि आपल्या तेज, यश व पुण्यांनी तो पित्याचाही उद्धार करील.
Verse 72
उद्धरिष्यति यः सत्यैः पितरं च पितामहम् । भवान्यास्यति मे स्थानं तद्विष्णोः परमं पदम्
जो सत्याचरणाने पित्याला व पितामहाला उद्धरेल, तो माझे धाम प्राप्त करील—तेच विष्णूचे परम पद आहे.
Verse 73
इत्युक्त्वा देवदेवेशस्तमंगं प्रति स द्विज । कस्यचित्पुण्यवीर्यस्य पुण्यां कन्यां विवाहय
असे बोलून देवदेवेश्वराने, हे द्विज, अङ्गास सांगितले— “महापुण्य व पुण्यवीर्य असलेल्या कोणाच्या तरी पुण्यशील कन्येशी तू विवाह कर।”
Verse 74
तस्यामुत्पादय सुतं शुभं पुण्यावह प्रियम् । स भविष्यति धर्मात्मा मत्प्रसादान्महामते
तिच्या ठायी तू एक पुत्र उत्पन्न कर— शुभ, प्रिय आणि पुण्य देणारा। हे महामते, माझ्या प्रसादाने तो धर्मात्मा होईल।
Verse 75
सर्वज्ञः सर्ववेत्ता च यादृशो वांछितस्त्वया । एवं वरं ततो दत्वा अंतर्धानं गतो हरिः
सर्वज्ञ, सर्ववेत्ता हरिने तुझ्या इच्छेप्रमाणे वर देऊन मग अंतर्धान पावला।