Shloka 56
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
कुलं जातिं च शीलं च लज्जां च परिवारकम् / लोकाद्भयं बन्धुभयं परलोकभये तथा
Transliteration
kulaṃ jātiṃ ca śīlaṃ ca lajjāṃ ca parivārakam / lokādbhayaṃ bandhubhayaṃ paralokabhaye tathā
Translation
कुळ, जात आणि शील; तसेच पहारेकरीसारखी लज्जा—लोकभय, बंधुभय आणि परलोकभयही।
Word by Word
kulaṃfamily
kulaṃ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootkula (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्
jātiṃcaste / birth
jātiṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjāti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
śīlaṃconduct / character
śīlaṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśīla (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
lajjāṃshame / modesty
lajjāṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootlajjā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
parivārakamretinue / attendants
parivārakam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootparivāraka (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्
lokātfrom the world / society
lokāt:
Apādāna (अपादान/Ablative source)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे पञ्चमी (5th) एकवचनम् (अपादान)
bhayamfear
bhayam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्
bandhu-bhayamfear of relatives
bandhu-bhayam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbandhu (प्रातिपदिक) + bhaya (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुषः) ‘बन्धूनां भयम्’; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्
paraloka-bhayein fear of the next world
paraloka-bhaye:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootparaloka (प्रातिपदिक) + bhaya (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुषः) ‘परलोकस्य भये’; नपुंसकलिङ्गे/पुल्लिङ्गे सप्तमी (7th) एकवचनम् (अधिकरण)
tathālikewise / also
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)