Shloka 41
सगरचरिते सागराविनाशः
The Quelling of the Ocean-Destruction Episode in the Sagara Narrative
Devanagari script
वरमर्हामि चेत्त्वत्तः प्रसन्नो दातुमर्हसि / त्वद्रोषपावकप्लुष्टाः पितरो ये ममाखिलाः
Transliteration
varamarhāmi cettvattaḥ prasanno dātumarhasi / tvadroṣapāvakapluṣṭāḥ pitaro ye mamākhilāḥ
Translation
मी तुमच्याकडून वर मिळविण्यास पात्र असेन आणि तुम्ही प्रसन्न होऊन देण्यास योग्य असाल, तर माझे जे सर्व पितर तुमच्या क्रोधाग्नीने दग्ध झाले आहेत—
Word by Word
वरम्a boon
वरम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
अर्हामिI am worthy/deserve
अर्हामि:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (Present); उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
चेत्if
चेत्:
सम्बन्ध (condition marker)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formशर्तार्थक अव्यय (if)
त्वत्तःfrom you
त्वत्तः:
अपादान (Apadana/Source)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
प्रसन्नःgracious/pleased
प्रसन्नः:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying the addressee)
दातुम्to give
दातुम्:
कर्म (Object of 'arhasi')
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formतुमुन् (infinitive); क्रियार्थ (to give)
अर्हसिyou ought/are fit
अर्हसि:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्; मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
त्वत्your
त्वत्:
सम्बन्ध (Genitive in compound)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी-समासपूर्वपद (genitive stem used in compound)
रोषanger
रोष:
सम्बन्ध (in compound)
TypeNoun
Rootरोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासाङ्ग (compound member)
पावकfire
पावक:
सम्बन्ध (in compound)
TypeNoun
Rootपावक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासाङ्ग
प्लुष्टाःburnt/scorched
प्लुष्टाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootप्लुष्ट (प्रातिपदिक; कृदन्त from प्लुष् धातु)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; समास: त्वद्रोषपावकेन प्लुष्टाः (तृतीया-तत्पुरुष)
पितरःancestors/fathers
पितरः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन
येwho
ये:
सम्बन्ध (relative pronoun; links clause)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा, बहुवचन; पुंलिङ्ग
ममmy
मम:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी, एकवचन
अखिलाःall/entire
अखिलाः:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying 'pitaras')