Shloka 40
सगरचरिते सागराविनाशः
The Quelling of the Ocean-Destruction Episode in the Sagara Narrative
Devanagari script
ततः प्रणाम्य चोगीन्द्रमंशुमानिदमब्रवीत् / वरं ददासि चेन्मह्यं वरये त्वां महामुने
Transliteration
tataḥ praṇāmya cogīndramaṃśumānidamabravīt / varaṃ dadāsi cenmahyaṃ varaye tvāṃ mahāmune
Translation
मग अंशुमानाने योगींद्राला प्रणाम करून म्हटले—हे महामुने, आपण मला वर द्याल तर मी आपल्याकडे वर मागतो।
Word by Word
ततःthen
ततः:
कालाधिकरण (Temporal adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/अनुक्रम (then/thereupon)
प्रणाम्यhaving bowed
प्रणाम्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
TypeVerb
Rootप्र-नम् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक (having bowed)
चand
च:
सम्बन्ध (conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
योगीन्द्रम्the lord of yogins
योगीन्द्रम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootयोगीन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine); द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); समास: योगिनाम् इन्द्रः (षष्ठी-तत्पुरुष)
अंशुमान्Aṃśumān
अंशुमान्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअंशुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine); प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
इदम्this
इदम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun); द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); नपुंसकलिङ्ग
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past); प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
वरम्a boon
वरम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine); द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
ददासिyou give
ददासि:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट् (Present); मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
चेत्if
चेत्:
सम्बन्ध (condition marker)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formशर्तार्थक अव्यय (conditional particle: if)
मह्यम्to me
मह्यम्:
सम्प्रदान (Sampradana/Recipient)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun); चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन (Singular)
वरयेI choose/request
वरये:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formलट् (Present); उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular); आत्मनेपद
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun); द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
महामुनेO great sage
महामुने:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootमहामुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine); सम्बोधन (Vocative), एकवचन (Singular); समास: महान् मुनिः (कर्मधारय)