Shloka 47
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
तस्यां जातो ऽसि पापीयान्सर्वप्राणिविहिंसकः / स कथं न परित्याज्यः सुजनैः स्यात्तु दुर्मते
Transliteration
tasyāṃ jāto 'si pāpīyānsarvaprāṇivihiṃsakaḥ / sa kathaṃ na parityājyaḥ sujanaiḥ syāttu durmate
Translation
तू त्या पापी कुळात जन्मला आहेस आणि सर्व प्राण्यांची हिंसा करणारा आहेस. हे दुर्मती, मग सज्जनांनी तुझा त्याग का करू नये?
Word by Word
तस्याम्in that (caste/tribe)
तस्याम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सप्तमी-विभक्ति (Loc. 7th), एकवचन (sg.)
जातःborn
जातः:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्ता-समानाधिकरण/Predicative)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1st), एकवचन (sg.); भूतकृदन्तः (past participle, ‘born’)
असिyou are
असि:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Pres.), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन (sg.)
पापीयान्more sinful, worse
पापीयान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1st), एकवचन (sg.); तरप्-प्रत्ययान्त तुलनात्मकः (comparative: ‘more sinful/worse’)
सर्वप्राणिविहिंसकःone who harms all living beings
सर्वप्राणिविहिंसकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसर्व + प्राणि + विहिंसक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1st), एकवचन (sg.); तत्पुरुषः: ‘सर्वान् प्राणिनः विहिंसति इति’
सःhe/that person
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1st), एकवचन (sg.)
कथम्how
कथम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रश्नार्थक-क्रियाविशेषणम् (interrogative adverb)
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation particle)
परित्याज्यःto be abandoned
परित्याज्यः:
Karma-sādhya (कर्मसाध्य/Obligation target)
TypeAdjective
Rootपरि + त्यज् (धातु) → परित्याज्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1st), एकवचन (sg.); तव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/future passive participle): ‘to be abandoned’
सुजनैःby good people
सुजनैः:
Karta (कर्ता/Agent in passive; instrumental agent)
TypeNoun
Rootसु + जन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया (Instr. 3rd), बहुवचन (pl.); कर्मधारयः: ‘सुजनाः’ (good people)
स्यात्should be / would be
स्यात्:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg.)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधान/विरोधार्थक-निपातः (particle: but/indeed)
दुर्मतेO evil-minded one
दुर्मते:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative address)
TypeNoun
Rootदुर् + मति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), सम्बोधन-विभक्ति (Voc. 1st), एकवचन (sg.); बहुव्रीहिः: ‘दुष्टा मतिः यस्य सः’