Shloka 46
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
व्याधजातिरियं क्रूरा सर्वसत्त्वभयावहा / खलकर्मरता नित्यं धिक्कृता सर्वजन्तुभिः
Transliteration
vyādhajātiriyaṃ krūrā sarvasattvabhayāvahā / khalakarmaratā nityaṃ dhikkṛtā sarvajantubhiḥ
Translation
ही व्याध जात अत्यंत क्रूर असून सर्व प्राण्यांना भय देणारी आहे. ती नेहमी दुष्ट कर्मात मग्न असते आणि सर्व जीवांनी तिचा धिक्कार केला आहे.
Word by Word
व्याधजातिःthe hunter-tribe/caste
व्याधजातिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootव्याध + जाति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा-विभक्ति (Nom. 1st), एकवचन (sg.); षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive determinative): ‘व्याधस्य जातिः’
इयम्this
इयम्:
Viśeṣya-nirdeśa (विशेष्यनिर्देश/Deictic)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1st), एकवचन (sg.)
क्रूराcruel
क्रूरा:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootक्रूर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1st), एकवचन (sg.); विशेषणम्
सर्वसत्त्वभयावहाbringing fear to all beings
सर्वसत्त्वभयावहा:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व + सत्त्व + भय + आवह (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1st), एकवचन (sg.); बहुपद-तत्पुरुषसमासः: ‘सर्वेषां सत्त्वानां भयम् आवहति’
खलकर्मरताdevoted to wicked deeds
खलकर्मरता:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootखल + कर्मन् + रत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1st), एकवचन (sg.); तत्पुरुषः: ‘खले कर्मणि रता’
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)
धिक्कृताreviled, condemned
धिक्कृता:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootधिक् + कृ (धातु) → धिक्कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1st), एकवचन (sg.); भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle)
सर्वजन्तुभिःby all creatures
सर्वजन्तुभिः:
Karta (कर्ता/Agent in passive; करण/Instrumental agent)
TypeNoun
Rootसर्व + जन्तु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया-विभक्ति (Instr. 3rd), बहुवचन (pl.); कर्मधारयः: ‘सर्वे जन्तवः’