Shloka 21
श्राद्धकल्पे पितृदेवपूजाक्रमः (Śrāddhakalpa: Order of Pitṛ and Deva Worship)
Devanagari script
उदक्पूर्वे बलिं कुर्यादुदकान्ते तथैव च / बलिं सुविहितं कुर्या दुच्चैरुच्चतरं क्षिपेत्
Transliteration
udakpūrve baliṃ kuryādudakānte tathaiva ca / baliṃ suvihitaṃ kuryā duccairuccataraṃ kṣipet
Translation
पाण्याच्या आरंभी बलि द्यावी आणि पाण्याच्या शेवटीही तशीच द्यावी. बलि विधिपूर्वक ठेवून उंचावरून अधिक उंच ठिकाणी अर्पावी.
Word by Word
उदक्पूर्वेon the east (of the water)
उदक्पूर्वे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउदक (प्रातिपदिक) + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (उदकस्य पूर्वे), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन — Locative, Singular; ‘at the eastern side of the water’
बलिम्offering (bali)
बलिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular
कुर्यात्should make
कुर्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Optative, 3rd person, Singular, Parasmaipada
उदकान्तेat the end/edge of the water
उदकान्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउदक (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (उदकस्य अन्ते), पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन — Masculine, Locative, Singular
तथाthus
तथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय — adverb ‘thus/so’
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात — particle ‘indeed/just’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय — conjunction ‘and’
बलिम्offering
बलिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular
सुविहितम्properly arranged
सुविहितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + विहित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular; ‘well-arranged/prescribed’
कुर्यात्should make
कुर्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Optative, 3rd person, Singular, Parasmaipada
दुच्चैःfrom high up
दुच्चैः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदुच्चैः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण — adverb ‘from a height/aloft’
उच्चतरम्higher
उच्चतरम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootउच्च (प्रातिपदिक) + तरप् (तद्धित)
Formतुलनात्मक (comparative), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular; ‘higher’ (adverbial/object complement)
क्षिपेत्should throw/cast
क्षिपेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Optative, 3rd person, Singular, Parasmaipada