Sutra 9
Devanagari script
कूटकाकण्यक्षारालाशलाकाहस्तविषमकारिण एकहस्तवधः चतुःशतो वा दण्डः ॥ कZ_०४.१०.०९ ॥
Transliteration
kūṭakākaṇyakṣārālāśalākāhastaviṣamakāriṇa ekahastavadhaḥ catuḥśato vā daṇḍaḥ
Translation
कूटक (फसवे उपकरण), काकणी/काटेरी सुई, क्षार (दाहक द्रव्य), आलात (अग्निशलाका/मशाल), शलाका व इतर हानिकारक हस्त‑उपकरणे बनविणारा किंवा वापरणारा—यास एक हात छेदन/वध किंवा ४०० पण दंड।
Word by Word
कूटकाकण्यक्षारालाशलाकाहस्तविषमकारिणःthose who act fraudulently using deceptive devices such as ‘kūṭa’, ‘kākaṇī’, caustic substances, dyes, needles/rods, hand-tricks, etc.
कूटकाकण्यक्षारालाशलाकाहस्तविषमकारिणः:
TypeNoun (agent noun)
Root√कृ (करणे)
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गम्; -कारिन् (कर्तरि) प्रत्ययान्तः; समस्तपदम्—‘कूट, काकण्य, क्षार, आल, शलाका, हस्त, विषम’ इत्यादि-उपकरणैः/प्रकारैः विषमं (कपटेन/अन्यायेन) कार्यं कुर्वन्ति ये
एकहस्तवधःcutting off one hand (as punishment)
एकहस्तवधः:
TypeNoun (action/result)
Root√हन् (हिंसायाम्)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; ‘एकहस्तस्य वधः’ = एकस्य हस्तस्य छेदन/विनाशः (दण्डरूपः)
चand / or (in coordination)
च:
TypeParticle
Root—
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
चतुःशतःa fine of four hundred (units)
चतुःशतः:
TypeNoun (numeral)
Rootचतुःशत
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गम् (दण्ड-विशेषणम्)
वाor (alternative)
वा:
TypeParticle
Root—
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
दण्डःpunishment; penalty (fine/corporal)
दण्डः:
TypeNoun
Root√दण्ड् (दण्डने)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; विधेयपदम्
Entities Mentioned
K
kṣāra (caustic)A
alā (firebrand)Ś
śalākā (rod/probe)FAQs
Preventive governance: the state targets enablers of violence (means and methods) rather than waiting only for completed harm.