Sutra 8
Devanagari script
चक्रयुक्तं नावं क्षुद्रपशुं वापहरत एकपादवधः त्रिशतो वा दण्डः ॥ कZ_०४.१०.०८ ॥
Transliteration
cakrayuktaṃ nāvaṃ kṣudrapaśuṃ vā apaharata ekapādavadhaḥ triśato vā daṇḍaḥ
Translation
चाकयुक्त वाहन किंवा नाव, अथवा लहान पशू चोरल्यास एक पाय छेदन/वध किंवा ३०० पण दंड।
Word by Word
चक्रयुक्तम्wheel-fitted (i.e., fitted with wheels)
चक्रयुक्तम्:
TypeAdjective (compound)
Rootचक्र; युज्
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘चक्रेण युक्तम्’ इति विशेषणम्
नावम्a boat
नावम्:
TypeNoun
Rootनौ
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
क्षुद्रपशुम्a small (minor) animal
क्षुद्रपशुम्:
TypeNoun (compound)
Rootक्षुद्र; पशु
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘क्षुद्रः पशुः’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
अपहरतिsteals / carries off
अपहरति:
TypeVerb
Rootअप-हृ
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
एकपादवधःcutting off one foot (as a punishment)
एकपादवधः:
TypeNoun (compound)
Rootएक; पाद; वध
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; दण्ड-प्रकारः—‘एकस्य पादस्य वधः (च्छेदनम्)’
त्रिशतःthree hundred
त्रिशतः:
TypeNumeral (compound)
Rootत्रि; शत
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘त्रीणि शतानि’ = 300
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
दण्डःpunishment / fine
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; विधेयः दण्डः
Entities Mentioned
C
cakrayukta (wheeled vehicle)N
nāva (boat)K
kṣudrapaśu (small livestock)FAQs
They are multipliers of trade, logistics, and state movement; stealing them disrupts economic circulation and security, warranting elevated deterrence.