Adhyaya 138: The Episode of the Khañjarīṭa Bird (and the Saukarava Tīrtha’s Merit)

Verse 1

अथ खंजरिटोपाख्यानम् ॥ सूत उवाच ॥ एतत्पुण्यतमं श्रुत्वा रम्ये सौकरवे तदा ॥ गुणस्तवं च माहात्म्यं जात्यानां परिवर्तनम्

ഇപ്പോൾ ‘ഖംജരീട’ എന്ന ഉപാഖ്യാനം. സൂതൻ പറഞ്ഞു—അന്ന് രമ്യമായ സൗകരവത്തിൽ ഈ അതിപുണ്യമായ കഥ കേട്ട ശേഷം, ഗുണസ്തവവും മഹാത്മ്യവും ജാതികളുടെ പരിവർത്തനവും (അവർ) കേട്ടു।

Verse 2

इति खञ्जरीटोपाख्यानं समाप्तम्।

ഇങ്ങനെ ‘ഖംജരീടോപാഖ്യാനം’ സമാപ്തമായി।

Verse 3

ततः कमलपत्राक्षी सर्वधर्मविदां वरा ॥ विस्मयं परमं गत्वा निर्वृत्तेनान्तरात्मना।

അപ്പോൾ കമലപത്രാക്ഷി, സർവ്വധർമ്മവിദന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠയായവൾ, പരമ വിസ്മയത്തിലെത്തി അന്തരാത്മാവിൽ ശാന്തിയും നിർവൃതിയും പ്രാപിച്ചു।

Verse 4

पुनः पप्रच्छ तं देवं विस्मयाविष्टमानसा ॥ अहो तीर्थस्य माहात्म्यं क्षेत्रे सौकरवे तव।

വീണ്ടും വിസ്മയഭരിതമായ മനസ്സോടെ അവൾ ആ ദേവനോടു ചോദിച്ചു—“അഹോ! നിങ്ങളുടെ സൗകാരവ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം എത്ര മഹത്തായിരിക്കുന്നു!”

Verse 5

अकामान्म्रियमाणस्य मानुषत्वमजायत ॥ किं वान्यद्वृत्तमाख्याहि क्षेत्रे सौकरवेऽमले।

“ആഗ്രഹമില്ലാതെ മരിച്ചവന് വീണ്ടും മനുഷ്യജന്മം എങ്ങനെ ലഭിച്ചു? ആ നിർമല സൗകാരവ ക്ഷേത്രത്തിൽ മറ്റെന്ത് സംഭവിച്ചു—ദയവായി പറയുക.”

Verse 6

नृत्यतः कि भवेत्पुण्यं जाग्रतो वा फलं नु किम् ॥ गोदातुरन्नदातुर्वा जलदातुस्तु किं फलम्।

“നൃത്തം ചെയ്യുന്നവന് എന്ത് പുണ്യം ലഭിക്കുന്നു? ജാഗരണം ചെയ്യുന്നവന് എന്ത് ഫലം? ഗോദാനം, അന്നദാനം, ജലദാനം ചെയ്യുന്നവന് എന്ത് ഫലം ലഭിക്കുന്നു?”

Verse 7

सम्मार्जने लेपने वा गन्धपुष्पादिदानतः ॥ धूपदीपादिनैवेद्यैः किं फलं समुदीरितम्।

“സമ്മാർജനം, ലേപനം എന്നീ സേവകളാൽ, അല്ലെങ്കിൽ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, പുഷ്പങ്ങൾ മുതലായവ ദാനം ചെയ്താൽ; കൂടാതെ ധൂപം, ദീപം, നൈവേദ്യം മുതലായ അർപ്പണങ്ങളാൽ—എന്ത് ഫലമാണ് പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നത്?”

Verse 8

अन्येन कर्मणा चैव जपयज्ञादिना अथवा ॥ कां गतिं प्रतिपद्यन्ते ये शुद्धमनसो जनाः।

മറ്റു കര്‍മങ്ങളാലും—ജപയജ്ഞാദികളാലോ അല്ലെങ്കില്‍ മറ്റെങ്ങനെങ്കിലോ—ശുദ്ധമനസ്സുള്ള ജനങ്ങള്‍ ഏതു ഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു?

Verse 9

शृण्वन्त्या मे महज्जातं चित्ते कौतूहलं परम् ॥ गायमानस्य किं पुण्यं वाद्यमानस्य किं फलम्।

കേള്‍ക്കുമ്പോള്‍ എന്റെ ചിത്തത്തില്‍ മഹത്തും പരമവുമായ കൗതുകം ഉദിച്ചു—പാടുന്നവന് എന്ത് പുണ്യം? വാദ്യം വായിക്കുന്നവന് എന്ത് ഫലം?

Verse 10

तव भक्तसुखार्याय तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ ततो मह्या वचः श्रुत्वा सर्वदेवमयो हरिः।

നിന്റെ ഭക്തരുടെ സുഖഹിതത്തിനായി ഇതു പറയുവാന്‍ നീ യോജ്യന്‍. പിന്നെ എന്റെ വാക്കുകള്‍ കേട്ട്, സകലദേവസ്വരൂപനായ ഹരി മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 11

सर्वं ते कथयिष्यामि पुण्यकर्म सुखावहम् ॥ तस्मिन्सौकरवे पक्षी खञ्जरीटस्तु कीटकान्।

സുഖം നല്‍കുന്ന പുണ്യകര്‍മങ്ങളെല്ലാം ഞാന്‍ നിന്നോട് പറയും. ആ സൗകരവ ദേശത്തില്‍ ഖഞ്ജരീടന്‍ എന്ന പക്ഷി (കീടങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച്)…

Verse 12

बहून् भुक्त्वा हि वसुधे अजीर्णभृशपीडितः ॥ मरणं समनुप्राप्तः पतितः स्वेन कर्मणा

ഓ വസുധേ, വളരെ അധികം ഭക്ഷിച്ചതിനാല്‍ അവന്‍ അജീര്‍ണത്താല്‍ കഠിനമായി പീഡിതനായി; പിന്നെ സ്വന്തം കര്‍മഫലത്താല്‍ ആ നിലയില്‍ വീണ് മരണത്തെ പ്രാപിച്ചു.

Verse 13

सम्प्राप्तास्तत्र वै बालाः क्रीडन्तस्तं मृतं खगम् ॥ ग्रहीष्याम इति प्रोच्य धावन्तस्तत्र तत्र ह

അവിടെ കളിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ചില ബാലന്മാർ എത്തി. മരിച്ച പക്ഷിയെ കണ്ടിട്ട് “ഇത് പിടിക്കാം” എന്നു പറഞ്ഞു ഇവിടെയും അവിടെയും ഓടിത്തുടങ്ങി।

Verse 14

ममायं वै ममायं वै जिघृक्षन्तः परस्परम् ॥ सङ्घर्षात्कलहं चक्रुर्भृशं क्रीडनकोत्सुकाः

“ഇത് എന്റേതാണ്—ഇത് എന്റേതാണ്” എന്നു പറഞ്ഞ് അവർ പരസ്പരം പിടിച്ചുപറിക്കുവാൻ ശ്രമിച്ചു; തള്ളിത്തള്ളലിൽ നിന്ന്, കളിയിലേയ്ക്ക് അത്യന്തം ആകാംക്ഷയോടെ, വലിയ കലഹം ഉണ്ടാക്കി।

Verse 15

तत एको गृहीत्वैनं गङ्गाम्भसि समाक्षिपत् ॥ युष्माकमेव भवतु नानेनास्मत्प्रयोजनम्

പിന്നെ അവരിൽ ഒരാൾ അത് എടുത്ത് ഗംഗാജലത്തിൽ എറിഞ്ഞിട്ട്, “ഇത് നിങ്ങളുടേതായിരിക്കട്ടെ; ഞങ്ങൾക്ക് ഇതിൽ കാര്യമില്ല” എന്നു പറഞ്ഞു।

Verse 16

एवं स खञ्जरीटो हि गङ्गातोयात्ततस्तदा ॥ आदित्यतीर्थसंक्लिन्नशरीरः स वसुन्‍धरे

ഇങ്ങനെ ആ ഖഞ്ജരീട പക്ഷി അന്നുതന്നെ ഗംഗാജലത്തിൽ നിന്ന് (സ്പർശം പ്രാപിച്ച്), ആദിത്യ-തീർത്ഥസമ്പർക്കം മൂലം ശരീരം നനഞ്ഞതായി—ഹേ വസുന്ധരേ, കഥ തുടർന്ന് നീങ്ങുന്നു।

Verse 17

वैश्यस्य तु गृहे जातो ह्यनेकक्रतুযाजिनः ॥ धनरत्नसमृद्धे तु रूपवान् गुणवान् शुचिः

അവൻ ഒരു വൈശ്യന്റെ വീട്ടിൽ ജനിച്ചു—അനേകം യാഗങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചവന്റെ ഗൃഹത്തിൽ. ധനവും രത്നങ്ങളും സമൃദ്ധമായ ആ കുടുംബത്തിൽ അവൻ സുന്ദരനും ഗുണവാനും ശുചിയുമായിരുന്നു।

Verse 18

विबुद्धश्च पवित्रश्च मद्भक्तश्च वसुन्धरे ॥ जातस्य तस्य वर्षाणि जग्मुर्द्वादश सुव्रते

ഹേ വസുന്ധരേ, അവൻ ബുദ്ധിമാനും പരിശുദ്ധനും എന്റെ ഭക്തനും ആയിരുന്നു; ഹേ സുവ്രതേ, അങ്ങനെ ജനിച്ച അവന്റെ പന്ത്രണ്ടു വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു.

Verse 19

कदाचिदुपविष्टौ तौ दृष्ट्वा बालो गुणान्वितः ॥ मातरं पितरं चोभौ हर्षेण महतान्वितौ

ഒരിക്കൽ അവർ ഇരുവരും ഇരിക്കുന്നതു കണ്ടപ്പോൾ, ഗുണസമ്പന്നനായ ആ ബാലൻ മഹാ ഹർഷത്തോടെ തന്റെ അമ്മയെയും അച്ഛനെയും ഇരുവരെയും നോക്കി.

Verse 20

न चाहं वारणीयो वै पित्रा मात्रा कथंचन ॥ सत्यं शपामि गुरुणा यथा ननु कृतं भवेत्

അച്ഛനോ അമ്മയോ എന്നെ യാതൊരു വിധത്തിലും തടയാൻ കഴിയില്ല; ഗുരുവിനെ സാക്ഷിയായി വെച്ച് ഞാൻ സത്യത്തിൽ ശപഥം ചെയ്യുന്നു—ഇത് തീർച്ചയായും നടപ്പാകും.

Verse 21

पुत्रस्य वचनं श्रुत्वा दम्पती तौ मुदान्वितौ ॥ ऊचतुस् तं प्रियं वाक्यं बालं कमललोचनम्

മകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ ദമ്പതികൾ ആനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞു; താമരക്കണ്ണുകളുള്ള ആ ബാലനോട് സ്നേഹവചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു.

Verse 22

यद्यत्त्वं वक्ष्यसे वत्स यद्यत्ते हृदि वर्तते ॥ सर्वं तत्तत्करिष्यावो विस्रब्धं वद साम्प्रतम् ॥

വത്സാ, നീ എന്തെന്ത് പറയുമോ, നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ എന്തെന്ത് ഉണ്ടോ, അതെല്ലാം ഞങ്ങൾ ചെയ്യും; ഇപ്പോൾ നിർഭയമായി, വിശ്വാസത്തോടെ പറയുക.

Verse 23

त्रिंशत्सहस्रं गावो हि सर्वाश्च शुभदोहनाḥ ॥ यद्यत्र रोचते पुत्र देहि त्वमविचारितम् ॥

നിശ്ചയമായി മുപ്പതിനായിരം പശുക്കൾ ഉണ്ട്; എല്ലാം മംഗളകരമായ പാൽ തരുന്നവ. ഈ കാര്യത്തിൽ നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതു, മകനേ, മടിയില്ലാതെ കൊടുക്കുക.

Verse 24

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि आवयोः पुत्र कारणात् ॥ वाणिज्यं नः स्मृतं कर्म तत्ते पुत्र यदीप्सितम् ॥

വീണ്ടും മറ്റൊരു കാര്യം പറയുന്നു, നമ്മുടെ ഹിതത്തിനായി, മകനേ. വാണിജ്യമാണ് നമ്മുടെ സ്മൃതിയിൽ പറയുന്ന തൊഴിൽ; അതാണ് നിനക്ക് ഇഷ്ടമെങ്കിൽ, മകനേ.

Verse 25

तत्कुरुष्व यथान्यायं मित्रेभ्यो दीयतां धनम् ॥ धनधान्यानि रत्नानि देहि पुत्र अवारितः ॥

അത് ന്യായപ്രകാരം ചെയ്യുക; സുഹൃത്തുകൾക്ക് ധനം നൽകപ്പെടട്ടെ. ധനം, ധാന്യം, രത്നങ്ങൾ—മകനേ, തടസ്സമില്ലാതെ കൊടുക്കുക.

Verse 26

कन्या वै रमणीयाश्च सजातीयाः कुलोद्भवाः ॥ आनयिष्याव भद्रं ते उद्वाहेन क्रमेण ते ॥

മനോഹരമായ കന്യകൾ—സജാതീയരും സുകുലജന്മവുമുള്ളവർ—നിനക്കായി ഞങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാം. നിനക്ക് മംഗളം വരട്ടെ; ക്രമമായി നിന്റെ വിവാഹം നടത്താം.

Verse 27

यदीच्छसि पुनश्चान्यद्यज्ञैर्यष्टुं सुपुत्रक ॥ विधिना पूर्वदृष्टेन वैश्याः येन यजन्ति च ॥

ഇനി നീ വീണ്ടും മറ്റൊന്നും ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, സുമകനേ—മുമ്പേ നിശ്ചയിച്ച വിധിപ്രകാരം, വൈശ്യരും യജിക്കുന്നതുപോലെ, യജ്ഞങ്ങളാൽ യജന ചെയ്യുക.

Verse 28

अष्टौ सम्पूर्णधुर्याणां हलानां तावतां शतम् ॥ वैश्यकर्म समादाय किं पुनः प्राप्तुमिच्छसि ॥

പൂർണ്ണമായി കെട്ടിയിട്ട എട്ട് ഉഴവുയുഗങ്ങളും അതേവിധം നൂറ് ഉഴവുകളും—വൈശ്യധർമ്മത്തിലെ തൊഴിൽ ഏറ്റെടുത്തിട്ട് പിന്നെ നീ എന്ത് നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു?

Verse 29

पितृमातृ वचः श्रुत्वा स बालो धर्मसंयुतः ॥ चरणावुपसंगृह्य पितरौ पुनरब्रवीत् ॥

പിതാവിന്റെയും മാതാവിന്റെയും വാക്കുകൾ കേട്ട് ധർമ്മസമ്പന്നനായ ആ ബാലൻ അവരുടെ പാദങ്ങൾ പിടിച്ച് വന്ദിച്ചു; പിന്നെ വീണ്ടും മാതാപിതാക്കളോട് പറഞ്ഞു.

Verse 30

गोप्रदाने न मे कार्यं मित्रं वापि न चिन्तितम् ॥ कन्यालाभे न चेच्छास्ति न च यज्ञफले तथा ॥

എനിക്ക് ഗോദാനം വേണ്ട; സുഹൃത്തുകളെയും ഞാൻ തേടിയിട്ടില്ല. കന്യാലാഭത്തിലും ആഗ്രഹമില്ല; യജ്ഞഫലത്തിലും അതുപോലെ തന്നെ.

Verse 31

नाहं वाणिज्यमिच्छामि कृषिगोरक्षमेव च ॥ न च सर्वातिथित्वं वा मम चित्ते प्रसज्जति ॥

എനിക്ക് വ്യാപാരം വേണ്ട; കൃഷിയും ഗോരക്ഷയും പോലും വേണ്ട. എല്ലാവർക്കും അതിഥിസൽക്കാരം ചെയ്യുന്ന നിലയും എന്റെ മനസ്സിൽ പതിയുന്നില്ല.

Verse 32

एकं मे परमं चिन्त्यं यन्ममेच्छा तपोधृतौ ॥ चिन्ता नारायणक्षेत्रं गाढं सौकरवं प्रति ॥

എന്റെ മനസ്സിൽ ഒരേയൊരു പരമചിന്ത—തപോധൃതിയിൽ സ്ഥിരമായ ആഗ്രഹം എനിക്കുള്ളിൽ ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്റെ ചിന്ത നാരായണക്ഷേത്രത്തിൽ, സൗകരവത്തേക്കു, ഗാഢമായി പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

Verse 33

अथ द्वादश वर्षाणि तव जातस्य पुत्रक ॥ किमिदं चिन्तितं वत्स त्वया नारायणाश्रयम् ॥

ഇപ്പോൾ, വത്സാ—നിന്റെ ജനനത്തിന് ശേഷം വെറും പന്ത്രണ്ടു വർഷങ്ങളേ കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ളൂ. നാരായണനെ ശരണം പ്രാപിച്ച് നീ ഇത്തരമൊരു നിശ്ചയം എന്തിന് എടുത്തു?

Verse 34

चिन्तयिष्यति भद्रं ते यदा तत्प्राप्नुया वयः ॥ अद्यापि भोजनं गृह्य धावमानास्मि पृष्ठतः ॥

നിനക്കു മംഗളം വരട്ടെ; നീ ആ പ്രായത്തിലെത്തുമ്പോൾ ഇതിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കും. ഇന്നും ഞാൻ ഭക്ഷണം എടുത്ത് നിന്റെ പിന്നാലെ ഓടുന്നു.

Verse 35

किमिदं चिन्तितं वत्स गमने सौकरं प्रति ॥ अद्यापि मत्स्तनौ धन्यौ प्रसृतौ हि दिवानिशम् ॥

വത്സാ, സൗകരത്തിലേക്ക് പോകാനുള്ള ഈ നിശ്ചയം എന്ത്? ഇന്നും എന്റെ സ്തനങ്ങൾ ധന്യമാണ്; പകലും രാത്രിയും പാൽ ഒഴുകുന്നു.

Verse 36

ततः पुत्रवचः श्रुत्वा मम कर्मपरायणौ ॥ करुणं परिदेवन्तौ रुदन्तौ तावुभौ तथा ॥

പിന്നീട് പുത്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, കര്‍ത്തവ്യനിഷ്ഠരായ ആ മാതാപിതാക്കൾ കരുണയായി വിലപിച്ചു കരഞ്ഞു.

Verse 37

पुत्र त्वत्स्पर्शनाशायाः किमेतच्चिन्तितं त्वया ॥ रात्रौ सुप्तोऽसि वत्स त्वं शय्यासु परिवर्तितः ॥

പുത്രാ, നിന്നെ സ്പർശിക്കുമെന്ന പ്രത്യാശയിലാണ് എന്റെ ജീവൻ—നീ ഇതെന്തിന് ചിന്തിച്ചു? വത്സാ, രാത്രിയിൽ നീ ഉറങ്ങി കിടക്കയിൽ മറിഞ്ഞുമറിഞ്ഞും കിടക്കുന്നു.

Verse 38

अपराधो न विद्येत पुत्र क्षेत्रगृहेष्वपि ॥ न वा स्वजनभृत्याद्यैः परुषं ते प्रभाषितम् ॥

പുത്രാ, വയലിലോ വീട്ടിലോ യാതൊരു അപരാധവും കാണുന്നില്ല; കൂടാതെ ബന്ധുക്കളോ ഭൃത്യന്മാരോ മുതലായവർ നിനക്കു കടുത്ത വാക്കുകൾ പറഞ്ഞതുമില്ല।

Verse 39

रुष्टेन वापि भीषायै गृह्यते चैव यष्टिका ॥ पुत्रहर्तुं न पश्येहं तव निर्वेदकारणम् ॥

കോപത്തിലോ ഭീഷണിപ്പെടുത്താനോ ഒരു വടി കൈയിലെടുക്കാം; എന്നാൽ പുത്രാ, ഇവിടെ നിന്റെ നിർവേദത്തിനോ വൈരാഗ്യത്തിനോ കാരണമൊന്നും ഞാൻ കാണുന്നില്ല।

Verse 40

इति मातुर्वचः श्रुत्वा स वैश्यकुलनन्दनः ॥ उवाच मधुरं वाक्यं जननीं संशितव्रतः ॥

മാതാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, വൈശ്യകുലത്തിന്റെ ആ സന്താനം—വ്രതത്തിൽ ദൃഢൻ—തന്റെ ജനനിയെ മധുരവചനങ്ങളാൽ അഭിസംബോധന ചെയ്തു।

Verse 41

उषितोऽस्मि तदङ्गेषु गर्भस्थः कुक्षिसंभवः ॥ क्रीडतोऽस्मि यथान्यायं तवोत्सङ्गे यशस्विनि ॥

യശസ്വിനിയായ അമ്മേ, ഞാൻ ഗർഭസ്ഥനായി നിന്റെ അവയവങ്ങളിൽ വസിച്ചു, നിന്റെ കുക്ഷിയിൽ നിന്നു ജനിച്ചു; നിന്റെ മടിയിൽ യഥോചിതമായി കളിച്ചു।

Verse 42

स्तनौ ह्येतौ मया पीतौ ललितेन विजृम्भितौ ॥ अङ्गं तव समारुह्य पांसुभिर्गुण्ठिता तनुः

ഈ രണ്ടു സ്തനങ്ങളും ഞാൻ പാനം ചെയ്തു; ലാളിത്യത്തോടെ ഞാൻ വളർന്ന് വിരിഞ്ഞു. നിന്റെ ദേഹത്തിൽ കയറി എന്റെ ശരീരം പൊടിയിൽ പൊതിഞ്ഞുപോകുമായിരുന്നു।

Verse 43

अम्ब त्वं मयि कारुण्यं कुरुष्व खलु शोचितम् ॥ मुञ्च पुत्रकृतं शोकं त्यज मातरनिन्दिते

അമ്മേ, എനിക്കു കരുണ കാണിക്കണമേ—ഈ ദുഃഖം തീർച്ചയായും ശോചനീയമാണ്. പുത്രനാൽ ഉണ്ടായ ശോകം വിട്ടുകളക; നിന്ദാരഹിതയായ മാതാവേ, അതു ത്യജിക്ക।

Verse 44

आयान्ति च पुनर्यान्ति गता गच्छन्ति चापरे ॥ दृश्यते च पुनर्नष्टो न दृश्येत पुनः क्वचित्

ചിലർ വരുന്നു പിന്നെ വീണ്ടും പോകുന്നു; ചിലർ പോയ ശേഷം മറ്റിടങ്ങളിലേക്കു നീങ്ങുന്നു. അപ്രത്യക്ഷനായവൻ വീണ്ടും കാണപ്പെടാം—അല്ലെങ്കിൽ പിന്നെ എവിടെയും കാണപ്പെടാതിരിക്കാം।

Verse 45

कुतो जातः क्व सम्बद्धः कस्य माता पिताथवा ॥ इमां योनिमनुप्राप्तो घोरे संसारसागरे

മനുഷ്യൻ എവിടെ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്, എവിടെയാണ് ബന്ധം, അവന്റെ അമ്മയോ അച്ഛനോ ആരാണ്? ഈ യോനിയിൽ പ്രവേശിച്ച് അവൻ ഭയങ്കരമായ സംസാരസാഗരത്തിൽ ഒഴുകിപ്പോകുന്നു।

Verse 46

मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च ॥ जन्मजन्मनि वर्तन्ते कस्य ते कस्य वा वयम्

ജന്മജന്മാന്തരങ്ങളിൽ ആയിരക്കണക്കിന് അമ്മമാരും അച്ഛന്മാരും, നൂറുകണക്കിന് പുത്രന്മാരും ഭാര്യ/ഭർത്താക്കളും ഉണ്ടാകുന്നു. അവർ ആരുടേതാണ്—നാം യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരുടേതാണ്?

Verse 47

अहो बत महद्गुह्यं किमेतत्तात कथ्यताम् ॥ एतद्वचनमाकर्ण्य स वैश्यकुलबालकः

അഹോ! ഇത് മഹത്തായ ഗുഹ്യരഹസ്യം—പ്രിയനേ, ഇതെന്താണ്? ദയവായി വിശദീകരിക്കൂ. ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ വൈശ്യകുലത്തിൽ ജനിച്ച ബാലകൻ…

Verse 48

उवाच मधुरं वाक्यं जननीं पितरं तथा ॥ यदि श्रुतेन वः कार्यं गुह्यस्य परिनिश्चयात्

അവൻ മാതാവിനോടും പിതാവിനോടും മധുരവചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു— “ശ്രവണത്തിലൂടെ നിങ്ങൾക്കു എന്തെങ്കിലും അറിയേണ്ട ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ, ഈ ഗുഹ്യരഹസ്യത്തിന്റെ നിശ്ചിത നിഗമനം ഗ്രഹിക്കുവിൻ।”

Verse 49

तत्पृच्छ्यतां भवद्भ्यां हि गुह्यं सौकरवं प्रति ॥ तत्राहं कथयिष्यामि स्वस्य गुह्यं महौजसम्

“അതിനാൽ നിങ്ങൾ ഇരുവരും സൗകരവയെ സംബന്ധിച്ച ഗുഹ്യം ചോദിക്കുവിൻ; അവിടെ ഞാൻ എന്റെ മഹൗജസ്സുള്ള സ്വഗുഹ്യരഹസ്യം വിശദീകരിക്കും।”

Verse 50

सूर्यतीर्थं समासाद्य यत्तात परिपृच्छसि ॥ बाढमित्येव पुत्रं तौ दम्पती प्रोचतुश्च तम्

“സൂര്യതീർത്ഥം പ്രാപിച്ച ശേഷം, മകനേ, നീ ചോദിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതു ചോദിക്ക.” അപ്പോൾ ആ ദമ്പതികൾ പുത്രനോട് “ബാഢം” എന്നു പറഞ്ഞു അവനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു।

Verse 51

गमने कृतसंकल्पौ ततः सौकरवं प्रति ॥ सर्वद्रव्यसमायुक्तौ गतौ सौकरवं प्रति

യാത്രയ്ക്ക് ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്ത് അവർ പിന്നീട് സൗകരവയിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു. ആവശ്യമായ എല്ലാ സാമഗ്രികളോടും കൂടി അവർ സൗകരവയിലേക്കു പോയി.

Verse 52

गतः स पद्मपत्राक्ष आभीराणां जनेश्वरः ॥ गावो विंशसहस्राणि प्रेषयत्यग्रतो द्रुतम्

പദ്മപത്രാക്ഷനായ ആ ആഭീരജനങ്ങളുടെ അധിപൻ പുറപ്പെട്ടു. ഇരുപതിനായിരം പശുക്കളെ അവൻ വേഗത്തിൽ മുന്നിലേക്ക് അയച്ചു.

Verse 53

अग्रे सर्वास्ताः प्रययुर्द्रव्येण च समायुताः ॥ यच्च किंचिद्गृहे वास्टि कृतं नारायणं प्रति

അവർ എല്ലാവരും ധനസമ്പത്തോടുകൂടെ മുന്നോട്ട് പുറപ്പെട്ടു; വീട്ടിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാം നാരായണനോടു നൈവേദ്യമായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടു।

Verse 54

ततः पूर्वार्द्धयामेन माघमासे त्रयोदशी ॥ सर्वं स्वजनमामन्त्र्य सम्बद्धं च यथाविधि

അതിനുശേഷം മാഘമാസത്തിലെ ത്രയോദശിയിൽ, യാമത്തിന്റെ മുൻഭാഗത്ത്, തന്റെ സ്വജനങ്ങളെല്ലാം വിളിച്ചു ചേർത്ത്, എല്ലാം വിധിപ്രകാരം ക്രമപ്പെടുത്തി,

Verse 55

मुहूर्त्तेन च तेनैव गमनं कुरुते ततः ॥ स्नात्वा च कृतशौचास्ते नारायणमुदावहाः

അതിനുശേഷം അതേ മുഹൂർത്തത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ അദ്ദേഹം യാത്ര ആരംഭിച്ചു; സ്നാനം ചെയ്ത് ശുദ്ധരായ അവർ നാരായണനെ ആവാഹനം ചെയ്തു।

Verse 56

स्नाताः सन्तर्प्य च पितॄन्मम वस्त्रविभूषिताः ॥ गावो विंशतिसाहस्रा याः पूर्वमुपकल्पिताः

സ്നാനം ചെയ്ത്, പിതൃകൾക്ക് തർപ്പണം നടത്തി, വസ്ത്രാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിതരായി, മുമ്പേ ഒരുക്കിയിരുന്ന ഇരുപതിനായിരം പശുക്കളെ അവിടെ കൊണ്ടുവന്നു।

Verse 57

तत्र भङ्गुरसो नाम मम कर्मपरायणः ॥ तेनैव ता गृहीता वै विधिदृष्टेन कर्मणा

അവിടെ ‘ഭംഗുരസ’ എന്ന പേരുള്ള, എന്റെ സേവാകർമ്മങ്ങളിൽ പരായണനായ ഒരാൾ, വിധിസമ്മതമായ കർമക്രമം പ്രകാരം ആ പശുക്കളെ സ്വീകരിച്ചു।

Verse 58

ततः स प्रददौ तस्य विंशा गावो महाधनाः ॥ मङ्गल्याश्च पवित्राश्च सर्वाश्च वरदोहनाḥ

അനന്തരം അവൻ അവനു ഇരുപത് പശുക്കളെ ദാനമായി നൽകി—മഹാധനസമ്പന്നവും മംഗളകരവും പരിശുദ്ധവും; എല്ലാം ഉത്തമ പാൽ തരുന്നവയായിരുന്നു।

Verse 59

प्रददौ धनरत्नानि नित्यमेव दिने दिने ॥ मोदते सह पुत्रेण भार्यया स्वजनेन च

അവൻ ദിനംപ്രതി നിരന്തരം ധനവും രത്നങ്ങളും നൽകി; പുത്രനോടും ഭാര്യയോടും സ്വജനങ്ങളോടും കൂടി ആനന്ദത്തോടെ ജീവിച്ചു।

Verse 60

एवं तु वसतस्तस्य वर्षाकाल उपागतः ॥ प्रावृडुपस्थिता तत्र सर्वसस्यप्रवर्द्धिनी

ഇങ്ങനെ അവിടെ വസിച്ചിരിക്കെ മഴക്കാലം എത്തി; പ്രാവൃട് ഋതു അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി, എല്ലാ വിളകളുടെയും വളർച്ച വർധിപ്പിക്കുന്നതു പോലെ।

Verse 61

पुष्पितानि कदम्बानि कुटजार्ज्जुनकानि च ॥ एवं दुःखमनुप्राप्ता स्त्रियो या रहिताः प्रियैः

കദംബവും കുടജവും അർജുനവൃക്ഷങ്ങളും പുഷ്പിച്ചു; എങ്കിലും പ്രിയന്മാരിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട സ്ത്രീകൾക്ക് ഇങ്ങനെ ദുഃഖം വന്നെത്തി।

Verse 62

गर्ज्जतां गुंजतां चैव धारापातनिपातिताः॥ मेघाः सविद्युतश्चैव बलाकाङ्गदभूषिताः

മേഘങ്ങൾ ഗർജ്ജിച്ചും മുഴങ്ങിയും കനത്ത ധാരാവൃഷ്ടി ചൊരിഞ്ഞു; മിന്നലോടുകൂടി അവ ബലാകകളുടെ ‘അംഗദ’ അലങ്കാരമണിഞ്ഞതുപോലെ തോന്നി।

Verse 63

नदीनां चैव निर्घोषो मयूराणां च निःस्वनः॥ कुटजार्ज्जुनगन्धाश्च कदम्बार्ज्जुनपादपाः

നദികളുടെ ഗംഭീര ഗർജ്ജനവും മയൂരങ്ങളുടെ വിളിയും ഉണ്ടായിരുന്നു; കുടജവും അർജുനവും പകരുന്ന സുഗന്ധം ചുറ്റും പരന്നു, അവിടെ കടമ്പയും അർജുനവൃക്ഷങ്ങളും നിലകൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 64

वाताः प्रवान्ति ते तत्र शिखीनां च सुखावहाः॥ शोकेन कामिनीनां च भर्त्रा च रहिताश्च याः

അവിടെ കാറ്റുകൾ വീശി, മയൂരങ്ങൾക്ക് സുഖം പകരുന്നതായി; എന്നാൽ ഭർത്താവില്ലാത്ത പ്രണയിനികൾ ദുഃഖത്തിൽ പീഡിതരായി.

Verse 65

तडागानि प्रसन्नानि कुमुदोत्पलवन्ति च॥ पद्मषण्डैः सुरम्याणि पुष्पितानि समन्ततः

കുളങ്ങൾ തെളിഞ്ഞും ശാന്തവുമായിരുന്നു; കുമുദവും ഉത്പലവും നിറഞ്ഞു. പദ്മക്കൂട്ടങ്ങളാൽ അത്യന്തം മനോഹരമായി, ചുറ്റുമെല്ലാം പൂത്തുനിന്നു.

Verse 66

प्रवान्ति सुसुखा वाताः सुगन्धाश्च सुशीतलाः॥ सप्तपर्णसुगन्धाश्च शीतलाः कामिवल्लभाः

അത്യന്തം സുഖകരമായ കാറ്റുകൾ വീശി—സുഗന്ധവും ശീതളതയും നിറഞ്ഞവ. സപ്തപർണത്തിന്റെ സുഗന്ധം വഹിച്ച്, അവ ശീതളമായി പ്രണയികൾക്ക് പ്രിയമായി.

Verse 67

एवं शरदि निर्वृत्ते कौमुदे समुपागते॥ सा तस्मिन्मासि सुश्रोणि शुक्लपक्षान्तरे तदा

ഇങ്ങനെ ശരദൃതു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ കൗമുദീകാലം എത്തി; അപ്പോൾ, ഹേ സുഷ്രോണി, ആ മാസത്തിൽ ശുക്ലപക്ഷത്തിനിടയിൽ...

Verse 68

एकादश्यां ततः सुभ्रु स्नातौ क्षौमविभूषितौ॥ उभौ तौ दम्पती तत्र पुत्रमूचतुरात्मनः

അപ്പോൾ, ഹേ സുഭ്രൂ! ഏകാദശിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ക്ഷൗമ (ലിനൻ) വസ്ത്രങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ആ ദമ്പതികൾ അവിടെ തങ്ങളുടെ പുത്രനോട് പറഞ്ഞു।

Verse 69

उषितास्त्वत्र षण्मासान्सुखं च द्वादशी भवेत्॥ किन्नो न वक्ष्यसे गुह्यं येन वै वारिता वयम्

‘ഞങ്ങൾ ഇവിടെ ആറുമാസം താമസിച്ചു; സുഖമായി ദ്വാദശിയും എത്തിയിരിക്കുന്നു. ഞങ്ങളെ സത്യമായി തടഞ്ഞ ആ ഗുഹ്യ രഹസ്യം നീ എന്തുകൊണ്ട് പറയുന്നില്ല?’

Verse 70

पित्रोस्तु वचनं श्रुत्वा स पुत्रो धर्मनिष्ठितः॥ उवाच मधुरं वाक्यं तयोस्तु कृतनिश्चयः

മാതാപിതാക്കളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ധർമ്മത്തിൽ നിഷ്ഠനായ ആ പുത്രൻ അവരുടെ കാര്യത്തിൽ ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്ത് മധുരവചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു।

Verse 71

एवमेतन्महाभाग यत्त्वया परिभाषितम्॥ कल्यं ते कथयिष्यामि इदं गुह्यं महौजसम्

‘ഹേ മഹാഭാഗ! നീ പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെയാണ്; നാളെ ഞാൻ നിന്നോട് മഹൗജസ്സുള്ള ഈ ഗുഹ്യ രഹസ്യം പറയും।’

Verse 72

एषा वै द्वादशी तात प्रभुनारायणप्रिया॥ मङ्गला च विचित्रा च विष्णुभक्तसुखावहा॥

‘ഹേ താത! ഈ ദ്വാദശി പ്രഭു നാരായണനു പ്രിയമാണ്; ഇത് മംഗളകരവും അത്ഭുതകരവും, വിഷ്ണുഭക്തർക്കു സുഖം നൽകുന്നതുമാണ്।’

Verse 73

ददतेऽस्यां प्रहृष्याश्च द्वादश्यां कौमुदे सिते॥ दीक्षितास्ते योगिकुले विष्णुभक्तिपरायणाः॥

കാർത്തിക ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ കൗമുദീ ദ്വാദശിയിൽ അവർ ആനന്ദത്തോടെ ദാനങ്ങൾ നൽകുന്നു; യോഗികുലത്തിൽ ദീക്ഷിതരായ അവർ വിഷ്ണുഭക്തിയിൽ പൂർണ്ണപരായണരാണ്.

Verse 74

एवं कथयतां तेषां प्रभाता रजनी शुभा॥ ततः सन्ध्यामुपास्याथ उदिते सूर्यमण्डले॥

അവർ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോഴേക്കും ശുഭമായ രാത്രി അവസാനിച്ച് പ്രഭാതമായി. തുടർന്ന് സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്ത്, സൂര്യമണ്ഡലം ഉദിച്ചപ്പോൾ…

Verse 75

शुचिर्भूत्वा यथान्यायं क्षौमवस्त्रविभूषितः॥ प्रणम्य शिरसा देवं शङ्खचक्रगदाधरम्॥

വിധിപ്രകാരം ശുചിയായി, ക്ഷൗമ (നാരു/അഗസെ) വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ചു അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, ശംഖ-ചക്ര-ഗദാധാരിയായ ദേവനെ ശിരസ്സു കുനിച്ച് പ്രണാമം ചെയ്തു.

Verse 76

उभौ तच्छरणौ गृह्य पितरौ समभाषत॥ शृणु तात महाभाग यदर्थं समुपागतः॥

അവരുടെ ഇരുവരുടെയും പാദങ്ങൾ പിടിച്ച് അവൻ മാതാപിതാക്കളോട് പറഞ്ഞു— ‘താതാ, മഹാഭാഗാ! കേൾക്കുക; ഞാൻ ഏതു കാരണത്താൽ വന്നിരിക്കുന്നു.’

Verse 77

यद्भवान्पृच्छते तात गुह्यं सौकरवं प्रति॥ खञ्जरीटो ह्यहं तात पक्षियोनिसमुद्भवः॥

താതാ, ‘സൗകരവ’ സംബന്ധിച്ച് നിങ്ങൾ ചോദിക്കുന്ന ആ ഗുഹ്യകാര്യം— താതാ, ഞാൻ തന്നെയാണ് ഖഞ്ജരീട; പക്ഷിയോണിയിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ.

Verse 78

भक्षिताश्च पतङ्गा मे अजीर्णेनातिपीडितः॥ अहं तेनैव दोषेण न शक्नोमि विचेष्टितुम्॥

ഞാൻ പാറ്റ/കീടങ്ങളെയും തിന്നു; അജീർണ്ണം മൂലം അത്യന്തം പീഡിതനായി, അതേ ദോഷം കൊണ്ടു ഞാൻ ചലിക്കുവാൻ കഴിയുന്നില്ല.

Verse 79

दृष्ट्वा मां विह्वलं बाला गृहीत्वा क्रीडितुं गताः॥ हस्ताद्धस्तेन क्रीडन्तश्चान्योन्यपरिहासया॥

എന്നെ വ്യാകുലനായി കണ്ട ചില കുട്ടികൾ എന്നെ പിടിച്ച് കളിക്കാനായി കൊണ്ടുപോയി; കൈയിൽ നിന്ന് കൈയിലേക്ക് മാറ്റി പരസ്പരം പരിഹസിച്ച് കളിച്ചു.

Verse 80

त्वया दृष्टो मया दृष्टो ह्यं चेति कलिः कृतः॥ तत एकेन बालने भ्रामयित्वाऽक्षयेऽम्भसि॥

‘നീ കണ്ടു, ഞാൻ കണ്ടു—ഇത് എന്റേതാണ്!’ എന്നു പറഞ്ഞ് കലഹം ഉണ്ടായി. പിന്നെ ഒരു ബാലൻ (എന്നെ) ചുറ്റിച്ച് അക്ഷയ ജലത്തിൽ എറിഞ്ഞു.

Verse 81

न ममेति तवेत्युक्त्वा ह्यादित्यं तीर्थमुत्तमम्॥ क्रोधेनादाय तीव्रेण क्षिप्तो गङ्गाम्भसि त्वरा॥

‘എന്റേതല്ല—നിന്റേതാണ്!’ എന്നു പറഞ്ഞ്, ഉത്തമമായ ആദിത്യ-തീർത്ഥത്തിൽ, കടുത്ത കോപത്തോടെ എന്നെ എടുത്ത് വേഗത്തിൽ ഗംഗാജലത്തിൽ എറിഞ്ഞു.

Verse 82

तत्र मुक्ताः मया प्राणाः सूर्यतीर्थे महौजसि॥ अकामेन विशालाक्षि तत्प्रभावादहं ततः

അവിടെ, മഹാതേജസ്സുള്ള സൂര്യ-തീർത്ഥത്തിൽ, ഞാൻ പ്രാണൻ വിട്ടു. ഹേ വിശാലാക്ഷി, ആഗ്രഹമില്ലാതെയും, ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ പ്രഭാവം മൂലം, അതിനുശേഷം ഞാൻ…

Verse 83

व्यतीतानि च गुह्यं ते कथनं मम चैव यत्॥ एतत्ते कथितं तात गुह्यमागमनं प्रति

കഴിഞ്ഞുപോയ കാര്യങ്ങളും ഗൂഢവൃത്താന്തവും—അഥവാ ഞാൻ നിന്നോട് പറയേണ്ടതായിരുന്നതും—ഇതെല്ലാം, താതാ, വരവ്/സമീപനം സംബന്ധിച്ച രഹസ്യമായി നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

Verse 84

अहं कर्म करिष्यामि गच्छ तात नमोऽस्तु ते॥ ततो माता पिता चैव पुत्रं पुनरुवाच ह

“ഞാൻ വിധിനിർദ്ദേശിച്ച കർമ്മം നിർവഹിക്കും; പോകുക, താതാ—നിനക്കു നമസ്കാരം.” തുടർന്ന് മാതാവും പിതാവും വീണ്ടും തങ്ങളുടെ പുത്രനോട് പറഞ്ഞു.

Verse 85

विष्णुप्रोक्तानि कर्माणि यं यं कारयिता भवान्॥ तान्वयं च करिष्यामो विधिदृष्टेन कर्मणा

വിഷ്ണു ഉപദേശിച്ച ഏത് ഏത് കർമ്മങ്ങളാണോ—നീങ്ങൾ ഞങ്ങളോട് ചെയ്യിപ്പിക്കുമോ—അവയെല്ലാം ഞങ്ങളും വിധിസമ്മതമായ ക്രമപ്രകാരം നിർവഹിക്കും.

Verse 86

वटमाला यथान्यायं कर्मसंसारमोक्षणम्॥ तेऽपि दीर्घेण कालेन मम कर्मपरायणाः

യഥാന്യായമായി ‘വടമാലാ’ എന്ന കർമ്മമുണ്ട്; അത് കർമ്മ-സംസാരബന്ധത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുന്നതാണ്. അവരും ദീർഘകാലം എന്റെ കർമ്മാനുഷ്ഠാനങ്ങളിൽ പരായണരായി നിന്നു.

Verse 87

कृत्वा तु विपुलं कर्म ततः पञ्चत्वमागताः॥ मम क्षेत्रप्रभावेण चात्मनः कर्मनिश्चयात्

വിപുലമായ കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ച ശേഷം അവർ പഞ്ചത്വം പ്രാപിച്ചു (ദേഹാന്തം സംഭവിച്ചു). എങ്കിലും എന്റെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താലും തങ്ങളുടെ കർമ്മനിശ്ചയത്തിന്റെ ദൃഢതയാലും,

Verse 88

विमुक्ताः सर्वसंसाराच्छ्वेतद्वीपमुपागताः॥ योऽसौ परिजनः कश्चिद्गृहेभ्यश्च समागतः

അവർ സർവ്വസംസാരബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തരായി ശ്വേതദ്വീപത്തിലെത്തി. കൂടാതെ ഏതൊരു പരിജനനോ ഗൃഹജനനോ ഉണ്ടായിരുന്നുവോ, അവനും വീടുകളിൽ നിന്നു വന്ന് അവിടെ സമാഗമിച്ചു.

Verse 89

सर्वः श्रिया युतस्तत्र रोगव्याधिविवर्जितः॥ सर्वे च योगिनस्तत्र सर्वे चोत्पलगन्धयः॥

അവിടെ എല്ലാവരും ശ്രീസമ്പന്നരായി, രോഗവ്യാധികളിൽ നിന്നു വിമുക്തരായി ഉണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ എല്ലാവരും യോഗികളായിരുന്നു; എല്ലാവരും നീലത്താമരപോലെ സുഗന്ധിതരായിരുന്നു.

Verse 90

मोदन्ते तु यथान्यायं प्रसादात्क्षेत्रजान्मम॥ एतत्ते कथितं देवि महाख्यानं महौजसम्

എന്റെ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിക്കുന്ന പ്രസാദകൃപയാൽ അവർ യഥാന്യായം ആനന്ദിക്കുന്നു. ഹേ ദേവി, ഈ മഹാതേജസ്സുള്ള മഹാഖ്യാനം നിനക്കു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

Verse 91

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि यद्वृत्तं सौकरे मम॥ एषा व्युष्टिर्महाभागे क्षेत्रे यत्क्रियते महत्

ഇനി വീണ്ടും മറ്റൊരു കാര്യം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു—എന്റെ സൗകരം, അഥവാ വരാഹരൂപവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സംഭവിച്ചതെന്തെന്നു. ഹേ മഹാഭാഗേ, ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടപ്പാകുന്ന മഹത്തായ കർമ്മത്തിന്റെ ഇതാണ് വ്യുഷ്ടി (പ്രഭാതം/സമാപ്തിമുറ്റം).

Verse 92

स कुलं तारयेत्तूर्णं दश पूर्वान्दशावरान् ॥ न पठेन्मूर्खमध्ये तु पापिष्ठे शास्त्रदूषके

അവൻ തന്റെ കുലത്തെ വേഗത്തിൽ തന്നെ തരിക്കുന്നു—പത്ത് മുൻതലമുറയും പത്ത് പിന്നത്തലമുറയും. എന്നാൽ മൂഢന്മാരുടെ ഇടയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ശാസ്ത്രങ്ങളെ നിന്ദിക്കുന്ന മഹാപാപിയുടെ മുമ്പിൽ, പാരായണം ചെയ്യരുത്.

Verse 93

न पठेत्पिशुनानां च एकाकी तु पठेद्गृहे ॥ पठेद्ब्राह्मणमध्ये च ये च वेदविदां वराः

ദൂഷകരുടെയും പരദൂഷകരുടെയും ഇടയിൽ പാരായണം ചെയ്യരുത്; വീട്ടിൽ ഏകാന്തമായി പാരായണം ചെയ്യണം. വേദവിദ്യയിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ ബ്രാഹ്മണരുടെ മദ്ധ്യത്തിലും പാരായണം ചെയ്യണം.

Verse 94

वैष्णवानां च पुरतो यै व शास्त्रगुणान्विताः ॥ विशुद्धानां विनीतानां सर्वसंसारमोक्षणम्

ശാസ്ത്രഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നരായ വൈഷ്ണവരുടെ സന്നിധിയിൽ ഈ പാരായണം, വിശുദ്ധരും വിനീതരുമായവർക്കു സമസ്ത സാംസാരബന്ധനത്തിൽ നിന്നുള്ള മോക്ഷോപായമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 95

उवाच मधुरं वाक्यं धर्मकामां वसुन्धराम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु सुन्दरि तत्त्वेन यन्मां त्वं परिपृच्छसि

ധർമ്മം ആഗ്രഹിച്ച വസുന്ധരയോടു അദ്ദേഹം മധുരവചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു. ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ സുന്ദരി, നീ എന്നോടു ചോദിക്കുന്നതു തത്ത്വമായി ശ്രവിക്ക.

Verse 96

तिर्यग्योनिविनिर्मुक्ताः श्वेतद्वीपमुपागताः ॥ य एतत्पठते नित्यं कल्यमुत्थाय मानवः

തിര്യഗ്യോനി അഥവാ മൃഗജന്മത്തിൽ നിന്നു വിമുക്തരായി അവർ ശ്വേതദ്വീപത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു. പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് നിത്യം ഇതു പാരായണം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ ഇത്തരമൊരു ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 97

प्रणम्य शिरसा भूमौ बद्धाञ्जलिरयाचत ॥ मत्प्रियं यदि कर्त्तव्यमेको मे दीयतां वरः

ഭൂമിയിൽ തലവെച്ച് പ്രണാമം ചെയ്ത്, കൈകൂപ്പി അദ്ദേഹം അപേക്ഷിച്ചു—എനിക്ക് പ്രിയമായ കാര്യം ചെയ്യേണ്ടതാണെങ്കിൽ, എനിക്ക് ഒരു വരം മാത്രം ദയചെയ്യണമേ.

Verse 98

यावद्भोजनतृप्तान्वा द्विजानिच्छसि तर्पितुम् ॥ सर्वं निजेच्छया पुत्र कर्त्तुमर्हसि साम्प्रतम्

ഭക്ഷണത്താൽ തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന എത്ര ദ്വിജന്മാരെയായാലും, മകനേ, ഇപ്പോൾ നിന്റെ ഇച്ഛാനുസാരം എല്ലാം ചെയ്യാം।

Verse 99

अम्बेति भाषसेऽद्यापि कथमेतद्विचिन्तितम् ॥ स्पृशन्ति तव नार्योऽपि क्रीडमानस्य पुत्रक

നീ ഇന്നും ‘അംബേ’ എന്നു വിളിക്കുന്നു—ഇത് എങ്ങനെ ചിന്തിക്കപ്പെട്ടു? കളിക്കുമ്പോൾ, കുഞ്ഞേ, സ്ത്രീകളും നിന്നെ സ്പർശിക്കുന്നു।

Verse 100

एवं चिन्तां समासाद्य मा शुचो जननि क्वचित् ॥ एवं तौ पितरौ श्रुत्वा विस्मयात्पुनरूचतुः

ഇങ്ങനെ ചിന്ത വന്നാലും, അമ്മേ, നീ ഒരിക്കലും ദുഃഖിക്കരുത്. ഇങ്ങനെ കേട്ട് ആ രണ്ടു മാതാപിതാക്കൾ അത്ഭുതത്തോടെ വീണ്ടും പറഞ്ഞു।

Verse 101

अथ दीर्घेण कालेन नारायणमुदावहाः ॥ वैशाखस्य तु द्वादश्यां मम क्षेत्रमुपागताः

പിന്നീട് ദീർഘകാലത്തിന് ശേഷം അവർ നാരായണനെ ആവാഹനം ചെയ്തു; വൈശാഖ മാസത്തിലെ ദ്വാദശിയിൽ അവർ എന്റെ ക്ഷേത്രഭൂമിയിലേക്കു വന്നു।

Verse 102

गच्छत्येवं स कालो हि मेघदुन्दुभिनादितः॥ ततः शरदनुप्राप्ता अगस्तिरुदितो महान्॥

ഇങ്ങനെ കാലം മേഘദുന്ദുഭിയുടെ നാദംപോലെ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ട് കടന്നുപോകുന്നു; തുടർന്ന് ശരദൃതു വരുന്നു, മഹാനായ അഗസ്ത്യൻ ഉദിക്കുന്നു।

Verse 103

तेन दानप्रभावेण विष्णुतोषकरेण च॥ तरन्ति दुस्तरं तात घोरं संसारसागरम्॥

ആ ദാനത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താലും, വിഷ്ണുവിനെ പ്രസാദിപ്പിക്കുന്ന ആ കർമത്താലും, പ്രിയനേ, ജനങ്ങൾ ഈ ദുര്തരവും ഘോരവുമായ സംസാരസാഗരം കടന്നുപോകുന്നു।

Verse 104

जातस्तव सुतो मातस्तदेतद्दिनमुत्तमम्॥ अकामान्म्रियमाणस्य वर्षाण्यद्य त्रयोदश॥

ഹേ മാതാവേ, നിന്റെ പുത്രൻ ജനിച്ചു; ഇതേ ദിവസം അത്യുത്തമം. ഇച്ഛയില്ലാതെ മരണമടയുന്നവന് ഇന്ന് പതിമൂന്ന് വർഷങ്ങൾ (ശേഷം/നിയതം) ഉണ്ട്।