Mandukya

Verse 1

ॐ इत्येतदक्षरमिदं सर्वं तस्योपव्याख्यानं भूतं भवद् भविष्यदिति सर्वमोङ्कार एव । यच्चान्यत् त्रिकालातीतं तदप्योङ्कार एव ॥१॥

‘ഓം’—ഈ അക്ഷരമേ സർവ്വവും. ഇതിന്റെ ഉപവ്യാഖ്യാനം: ഭൂതം, വർത്തമാനം, ഭവിഷ്യം—ഇവയൊക്കെയും നിശ്ചയമായി ഓങ്കാരമേ. ത്രികാലാതീതമായ മറ്റെല്ലാം അതും ഓങ്കാരമേ॥१॥

Verse 2

सर्वं ह्येतद् ब्रह्मायमात्मा ब्रह्म सोऽयमात्मा चतुष्पात् ॥२॥

നിശ്ചയമായി ഇതെല്ലാം ബ്രഹ്മം തന്നേ; ഈ ആത്മാവ് ബ്രഹ്മം തന്നേ. ഈ ആത്മാവിന് ചതുഷ്പാത്—നാലു പാദങ്ങൾ (നാലു അംശങ്ങൾ) ഉണ്ട്॥२॥

Verse 3

जागरितस्थानो बहिष्प्रज्ञः सप्ताङ्ग एकोनविंशतिमुखः स्थूलभुग्वैश्वानरः प्रथमः पादः ॥३॥

ആദ്യ പാദം വൈശ്വാനരൻ: ജാഗ്രതാവസ്ഥയാണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം; ഇത് ബഹിഷ്പ്രജ്ഞൻ—ബാഹ്യവിഷയങ്ങളെ അറിയുന്നവൻ; ഏഴ് അംഗങ്ങളും പത്തൊൻപത് മുഖങ്ങളും ഉള്ളവൻ; സ്ഥൂലവിഷയങ്ങളെ അനുഭവിക്കുന്നവൻ॥३॥

Verse 4

स्वप्नस्थानोऽन्तःप्रज्ञः सप्ताङ्ग एकोनविंशतिमुखः प्रविविक्तभुक् तैजसो द्वितीयः पादः ॥४॥

സ്വപ്നസ്ഥാനത്തിലുള്ള, അന്തഃപ്രജ്ഞനായ (അന്തര്മുഖ ബോധമുള്ള), സപ്താംഗവും ഏകോണവിംശതി മുഖങ്ങളും ഉള്ള, സൂക്ഷ്മവും വ്യതിരിക്തവുമായ വിഷയങ്ങളെ അനുഭവിക്കുന്ന—തൈജസൻ രണ്ടാമത്തെ പാദമാണ്.

Verse 5

यत्र सुप्तो न कञ्चन कामं कामयते न कञ्चन स्वप्नं पश्यति तत् सुषुप्तम् । सुषुप्तस्थान एकीभूतः प्रज्ञानघन एवानन्दमयो ह्यानन्दभुक् चेतोमुखः प्राज्ञस्तृतीयः पादः ॥५॥

ഉറങ്ങിയവൻ യാതൊരു ആഗ്രഹവും ആഗ്രഹിക്കാതെയും യാതൊരു സ്വപ്നവും കാണാതെയും ഇരിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ് സുഷുപ്തി. സുഷുപ്തസ്ഥാനത്തിൽ ഏകീഭൂതനായ, പ്രജ്ഞാനഘനനായ, ആനന്ദമയനായ, ആനന്ദഭോക്താവായ, ചേതസ് (മനം) മുഖമായിരിക്കുന്ന—പ്രാജ്ഞൻ മൂന്നാം പാദമാണ്.

Verse 6

एष सर्वेश्वरः एष सर्वज्ञः एषोऽन्तर्याम्येष योनिः सर्वस्य प्रभवाप्ययौ हि भूतानाम् ॥६॥

ഇത് (പ്രാജ്ഞ) സർവേശ്വരൻ; ഇത് സർവജ്ഞൻ; ഇത് അന്തര്യാമി—അന്തരത്തിലുള്ള നിയന്താവ്; ഇത് സർവത്തിന്റെയും യോനി, മൂലകാരണം; കാരണം ഭूतങ്ങളുടെ ഉദ്ഭവവും ലയവും നിശ്ചയമായും ഇതിൽ നിന്നുതന്നെയാണ്.

Verse 7

नान्तःप्रज्ञं न बहिष्प्रज्ञं नोभयतःप्रज्ञं न प्रज्ञानघनं न प्रज्ञं नाप्रज्ञम् । अदृष्टमव्यवहार्यमग्राह्यमलक्षणम् अचिन्त्यमव्यपदेश्यमेकात्मप्रत्ययसारं प्रपञ्चोपशमं शान्तं शिवमद्वैतं चतुर्थं मन्यन्ते स ...

അന്തഃപ്രജ്ഞയുമല്ല, ബഹിഃപ്രജ്ഞയുമല്ല, ഉഭയതഃപ്രജ്ഞയുമല്ല; പ്രജ്ഞാനഘനവുമല്ല, പ്രജ്ഞയുമല്ല, അപ്രജ്ഞയുമല്ല. അത് അദൃഷ്ടം, അവ്യവഹാര്യം, അഗ്രാഹ്യം, അലക്ഷണം, അചിന്ത്യം, അവ്യപദേശ്യം; ഏകാത്മപ്രത്യയസാരം; പ്രപഞ്ചോപശമം, ശാന്തം, ശിവം, അദ്വൈതം. ഇതിനെ ചതുര്ഥം എന്നു കരുതുന്നു; അതേ ആത്മാവ്; അതേ അറിയേണ്ടത് ॥೭॥

Verse 8

सोऽयमात्माध्यक्षरमोङ्कारोऽधिमात्रं पादा मात्रा मात्राश्च पादा अकार उकारो मकार इति ॥८॥

ഈ ആത്മാവുതന്നെ അക്ഷരമായ ഓംകാരമാണ്; അത് മാത്രകളോടുകൂടിയതാണ്. അതിന്റെ പാദങ്ങളാണ് മാത്രകൾ, മാത്രകളാണ് പാദങ്ങൾ—അകാര, ഉകാര, മകാര ॥೮॥

Verse 9

जागरितस्थानो वैश्वानरोऽकारः प्रथमा मात्रा आप्तेरादिमत्त्वाद्वा आप्नोति ह वै सर्वान्कामानादिश्च भवति य एवं वेद ॥९॥

ജാഗ്രതസ്ഥാനം ഉള്ള വൈശ്വാനരൻ അകാരമാണ്—ആദ്യമാത്ര; ആപ്തി (വ്യാപ്തി/പ്രാപ്തി) കാരണം കൊണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ ആദിമത്ത്വം (ആരംഭസ്വഭാവം) കാരണം കൊണ്ടോ. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ സർവകാമങ്ങളും പ്രാപിച്ചു ആദിയായി ഭവിക്കുന്നു ॥೯॥

Verse 10

स्वप्नस्थानस्तैजस उकारो द्वितीया मात्रा उत्कर्षात् उभयत्वाद्वा उत्कर्षति ह वै ज्ञानसन्ततिं समानश्च भवति नास्य अब्रह्मवित् कुले भवति य एवं वेद ॥१०॥

സ്വപ്നസ്ഥാനത്തിലുള്ള തൈജസൻ ‘ഉ’ അക്ഷരമാണ്—ഓംകാരത്തിന്റെ രണ്ടാം മാത്ര. ഉത്കർഷം (ഉന്നതി) കൊണ്ടോ ഉഭയത്വം (മദ്ധ്യസ്ഥത) കൊണ്ടോ അവൻ ജ്ഞാനസന്തതിയെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു; എല്ലാവരോടും സമനാകുന്നു. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവന്റെ വംശത്തിൽ ബ്രഹ്മവിദ് അല്ലാത്തവൻ ഒരുവനും ഉണ്ടാകുകയില്ല.

Verse 11

सुषुप्तस्थानः प्राज्ञो मकारस्तृतीया मात्रा मितेरपीतेर्वा मिनोति ह वा इदं सर्वम् अपीतिश्च भवति य एवं वेद ॥११॥

സുഷുപ്തസ്ഥാനത്തിലുള്ള പ്രാജ്ഞൻ ‘ം’ അക്ഷരമാണ്—ഓംകാരത്തിന്റെ മൂന്നാം മാത്ര. മിതി (അളവ്/പരിമാണം) കൊണ്ടോ അപീതി (ലയം) കൊണ്ടോ അവൻ ഇതെല്ലാം അളക്കുന്നു/അവഗാഹിക്കുന്നു; ഒടുവിൽ ലയമായിത്തീരും—ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ.

Verse 12

अमात्रश्चतुर्थोऽव्यवहार्यः प्रपञ्चोपशमः शिवोऽद्वैत एवम् ओङ्कार आत्मैव संविशत्यात्मनाऽऽत्मानं य एवं वेद ॥१२॥

ചതുർത്ഥം അമാത്രം—മാത്രാരഹിതം; അവ്യവഹാര്യ, പ്രപഞ്ചോപശമം, ശിവം (മംഗളസ്വരൂപം), അദ്വൈതം. ഇങ്ങനെ ഓംകാരമേ ആത്മാവാകുന്നു. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ ആത്മാവാൽ ആത്മാവിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.