Maitreya

Verse 0

तृतीयोऽध्यायः

തൃതീയ അധ്യായം.

Verse 1

अहमस्मि परश्चास्मि ब्रह्मास्मि प्रभवोऽस्म्यहम् । सर्वलोकगुरुश्चास्मि सर्वलोकेऽस्मि सोऽस्म्यहम् ॥१॥

ഞാൻ ആകുന്നു; ഞാൻ പരമനും ആകുന്നു. ഞാൻ ബ്രഹ്മം ആകുന്നു; ഞാൻ സർവ്വത്തിന്റെയും പ്രഭവം (മൂലകാരണം) ആകുന്നു. ഞാൻ സർവ്വലോകങ്ങളുടെ ഗുരുവും ആകുന്നു; ഞാൻ സർവ്വലോകങ്ങളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഞാൻ അതുതന്നെ; ഞാൻ തന്നേ.

Verse 2

अहमेवास्मि सिद्धोऽस्मि शुद्धोऽस्मि परमोऽस्म्यहम् । अहमस्मि सोमोऽस्मि नित्योऽस्मि विमलोऽस्म्यहम् ॥२॥

ഞാൻ ഏകനായി ആകുന്നു. ഞാൻ സിദ്ധൻ (പരിപൂർണ്ണൻ) ആകുന്നു. ഞാൻ ശുദ്ധൻ ആകുന്നു. ഞാൻ പരമൻ ആകുന്നു. ഞാൻ ആകുന്നു; ഞാൻ സോമൻ ആകുന്നു. ഞാൻ നിത്യൻ ആകുന്നു. ഞാൻ വിമലൻ, കളങ്കരഹിതൻ ആകുന്നു.

Verse 3

विज्ञानोऽस्मि विशेषोऽस्मि सोमोऽस्मि सकलोऽस्म्यहम् । शुभोऽस्मि शोकहीनोऽस्मि चैतन्योऽस्मि समोऽस्म्यहम् ॥३॥

ഞാൻ വിജ്ഞാനം (ചേതനജ്ഞാനം) ആകുന്നു. ഞാൻ വിശേഷം (വിശിഷ്ടസ്വരൂപം) ആകുന്നു. ഞാൻ സോമൻ ആകുന്നു. ഞാൻ സകലവും, പരിപൂർണ്ണവും ആകുന്നു. ഞാൻ ശുഭൻ ആകുന്നു. ഞാൻ ശോകരഹിതൻ ആകുന്നു. ഞാൻ ചൈതന്യം ആകുന്നു. ഞാൻ സമൻ, സമദൃഷ്ടിയുള്ളവൻ ആകുന്നു.

Verse 4

मानावमानहीनोऽस्मि निर्गुणोऽस्मि शिवोऽस्म्यहम् । द्वैताद्वैतविहीनोऽस्मि द्वन्द्वहीनोऽस्मि सोऽस्म्यहम् ॥४॥

ഞാൻ മാനവും അപമാനവും ഇല്ലാത്തവൻ; ഞാൻ നിർഗുണൻ; ഞാൻ ശിവസ്വരൂപൻ. ഞാൻ ദ്വൈതവും അദ്വൈതവും അതീതൻ; ഞാൻ ദ്വന്ദ്വങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തൻ; ഞാൻ അതുതന്നെ.

Verse 5

भावाभावविहीनोऽस्मि भासाहीनोऽस्मि भास्म्यहम् । शून्याशून्यप्रभावोऽस्मि शोभनाशोभनोऽस्म्यहम् ॥५॥

ഞാൻ ഭാവവും അഭാവവും ഇല്ലാത്തവൻ; വിഷയീകരിച്ച ഭാസ/പ്രകാശം ഇല്ലെങ്കിലും ഞാൻ സ്വയം പ്രകാശിക്കുന്നു. ഞാൻ ശൂന്യത്തിന്റെയും അശൂന്യത്തിന്റെയും ആധാരശക്തി; ഞാൻ ശോഭനവും അശോഭനവും.

Verse 6

तुल्यातुल्यविहीनोऽस्मि नित्यः शुद्धः सदाशिवः । सर्वासर्वविहीनोऽस्मि सात्त्विकोऽस्मि सदास्म्यहम् ॥६॥

ഞാൻ തുല്യതയും അതുല്യതയും ഇല്ലാത്തവൻ; ഞാൻ നിത്യൻ, ശുദ്ധൻ, സദാശിവസ്വരൂപൻ. ഞാൻ ‘സർവ്വം’ എന്നും ‘അസർവ്വം’ എന്നും ഉള്ള ധാരണകളിൽ നിന്നു രഹിതൻ; ഞാൻ സാത്ത്വികൻ; ഞാൻ സദാ അസ്തിത്വം തന്നെയാണ്.

Verse 7

एकसङ्ख्याविहीनोऽस्मि द्विसङ्ख्यावाहनं न च । सदसद्भेदहीनोऽस्मि सङ्कल्परहितोऽस्म्यहम् ॥७॥

ഞാൻ ‘ഒന്ന്’ എന്ന സംഖ്യാവർഗ്ഗത്തിൽ നിന്നു ശൂന്യൻ; ‘രണ്ട്’ എന്ന സംഖ്യയുടെ വാഹകനുമല്ല. സത്–അസത് (ഉള്ളത്–ഇല്ലാത്തത്) എന്ന ഭേദത്തിൽ നിന്നു വിമുക്തൻ; ഞാൻ സംകല്പരഹിതൻ.

Verse 8

नानात्मभेदहीनोऽस्मि ह्यखण्डानन्दविग्रहः । नाहमस्मि न चान्योऽस्मि देहादिरहितोऽस्म्यहम् ॥८॥

ഞാൻ അനേകം ആത്മഭേദങ്ങളിൽ നിന്നു നിശ്ചയമായും വിമുക്തൻ; അഖണ്ഡാനന്ദസ്വരൂപൻ. ഞാൻ ഈ വ്യവഹാരിക ‘ഞാൻ’ അല്ല, മറ്റൊരാളുമല്ല; ദേഹാദികളില്ലാത്തവൻ.

Verse 9

आश्रयाश्रयहीनोऽस्मि आधाररहितोऽस्म्यहम् । बन्धमोक्षादिहीनोऽस्मि शुद्धब्रह्मास्मि सोऽस्म्यहम् ॥९॥

ഞാൻ ആശ്രയ–ആശ്രിതബന്ധത്തിൽ നിന്നു ശൂന്യൻ; ഞാൻ ആധാരരഹിതൻ. ബന്ധം, മോക്ഷം മുതലായവയിൽ നിന്നു വിമുക്തൻ. ഞാൻ ശുദ്ധബ്രഹ്മം; ഞാൻ അവൻ തന്നേ.

Verse 10

चित्तादिसर्वहीनोऽस्मि परमोऽस्मि परात्परः । सदा विचाररूपोऽस्मि निर्विचारोऽस्मि सोऽस्म्यहम् ॥१०॥

ഞാൻ ചിത്താദികളായ എല്ലാറ്റിലും നിന്നു രഹിതൻ; ഞാൻ പരമൻ, പരാത്പരൻ. ഞാൻ സദാ വിചാര–വിവേകസ്വരൂപൻ; അതുപോലെ നിർവിചാരനും. ഞാൻ അതുതന്നെ—ഞാനാണ്.

Verse 11

अकारोकाररूपोऽस्मि मकारोऽस्मि सनातनः । धातृध्यानविहीनोऽस्मि ध्येयहीनोऽस्मि सोऽस्म्यहम् ॥११॥

ഞാൻ ‘അ’യും ‘ഉ’യും എന്ന രൂപം; ഞാൻ ‘ം’ (മ്), സനാതനൻ. ഞാൻ ധാതൃ (സൃഷ്ടികർത്താവ്/പാലകൻ) ധ്യാനത്തിൽ നിന്നു രഹിതൻ; ധ്യേയത്തിലും രഹിതൻ. ഞാൻ അതുതന്നെ—ഞാനാണ്.

Verse 12

सर्वपूर्णस्वरूपोऽस्मि सच्चिदानन्दलक्षणः । सर्वतीर्थस्वरूपोऽस्मि परमात्मास्म्यहं शिवः ॥१२॥

ഞാൻ സർവ്വപൂർണ്ണസ്വരൂപൻ, സച്ചിദാനന്ദലക്ഷണൻ. ഞാൻ സർവ്വതീർത്ഥസ്വരൂപൻ. ഞാൻ പരമാത്മാവ്; ഞാൻ ശിവൻ.

Verse 13

लक्ष्यालक्ष्यविहीनोऽस्मि लयहीनरसोऽस्म्यहम् । मातृमानविहीनोऽस्मि मेयहीनः शिवोऽस्म्यहम् ॥१३॥

ഞാൻ ലക്ഷ്യവും അലക്ഷ്യവും ഇല്ലാത്തവൻ; ലയമില്ലാത്ത രസസ്വരൂപം ഞാൻ തന്നേ. ഞാൻ മാതൃമാനം (മാപകൻ/ജ്ഞാതാവ്) രഹിതൻ; മേയം (മാപ്യം) രഹിതനായ ശിവൻ ഞാൻ.

Verse 14

न जगत्सर्वद्रष्टास्मि नेत्रादिरहितोऽस्म्यहम् । प्रवृद्धोऽस्मि प्रबुद्धोऽस्मि प्रसन्नोऽस्मि परोऽस्म्यहम् ॥१४॥

ഞാൻ ലോകത്തിന്റെ സർവ്വദ്രഷ്ടാവല്ല; ഞാൻ നേത്രാദി ഇന്ദ്രിയങ്ങളില്ലാത്തവൻ. ഞാൻ പരിപൂർണ്ണൻ; ഞാൻ പ്രബുദ്ധൻ; ഞാൻ പ്രസന്നൻ; ഞാൻ പരമൻ.

Verse 15

सर्वेन्द्रियविहीनोऽस्मि सर्वकर्मकृदप्यहम् । सर्ववेदान्ततृप्तोऽस्मि सर्वदा सुलभोऽस्म्यहम् ॥१५॥

ഞാൻ സർവ്വ ഇന്ദ്രിയങ്ങളില്ലാത്തവൻ, എങ്കിലും സർവ്വ കര്‍മ്മങ്ങളുടെ കര്‍ത്താവ് ഞാൻ. ഞാൻ സർവ്വ വേദാന്തത്താൽ തൃപ്തൻ; ഞാൻ എപ്പോഴും എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യൻ.

Verse 16

मुदितामुदिताख्योऽस्मि सर्वमौनफलोऽस्म्यहम् । नित्यचिन्मात्ररूपोऽस्मि सदा सच्चिन्मयोऽस्म्यहम् ॥१६॥

ഞാൻ ‘മുദിതാമുദിത’ (സദാ ആനന്ദിതൻ) എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; ഞാൻ സർവ്വ മൗനത്തിന്റെ ഫലമാണ്. ഞാൻ നിത്യ ചൈതന്യമാത്രസ്വരൂപൻ; ഞാൻ സദാ സത്-ചിത്-മയൻ.

Verse 17

यत्किञ्चिदपि हीनोऽस्मि स्वल्पमप्यति नास्म्यहम् । हृदयग्रन्थिहीनोऽस्मि हृदयाम्भोजमध्यगः ॥१७॥

ഞാൻ യാതൊന്നിലും കുറവുള്ളവൻ അല്ല; അതുപോലെ യാതൊന്നിലും അതിരുകവിഞ്ഞവനും അല്ല, അല്പം പോലും. ഞാൻ ഹൃദയഗ്രന്ഥിയിൽ നിന്നു വിമുക്തൻ; ഞാൻ ഹൃദയകമലത്തിന്റെ മദ്ധ്യേ വസിക്കുന്നു.

Verse 18

षड्विकारविहीनोऽस्मि षट्कोषरहितोऽस्म्यहम् । अरिषड्वर्गमुक्तोऽस्मि अन्तरादन्तरोऽस्म्यहम् ॥१८॥

ഞാൻ ഷഡ്വികാരങ്ങളിൽ നിന്നു രഹിതൻ; ഞാൻ ഷട്കോശങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തൻ. ഞാൻ അരി-ഷഡ്വർഗത്തിൽ നിന്നു മോചിതൻ; ഞാൻ അന്തരത്തിനും അന്തരം, അത്യന്തം ആന്തരികൻ.

Verse 19

देशकालविमुक्तोऽस्मि दिगम्बरसुखोऽस्म्यहम् । नास्ति नास्ति विमुक्तोऽस्मि नकारहितोऽस्म्यहम् ॥१९॥

ഞാൻ ദേശകാലങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തൻ; ദിഗംബരൻ—അപരിമിത ആത്മസ്വരൂപത്തിന്റെ ആനന്ദം ഞാൻ. ‘അസ്തി’യും ഇല്ല, ‘നാസ്തി’യും ഇല്ല—ഞാൻ മോചിതൻ; ‘ന’കാര (നിഷേധ/പരിമിതി) രഹിതൻ ഞാൻ॥૧૯॥

Verse 20

अखण्डाकाशरूपोऽस्मि ह्यखण्डाकारमस्म्यहम् । प्रपञ्चमुक्तचित्तोऽस्मि प्रपञ्चरहितोऽस्म्यहम् ॥२०॥

ഞാൻ അഖണ്ഡ ആകാശസ്വരൂപൻ; സത്യമായും ഞാൻ അഖണ്ഡ ആകാരസ്വരൂപൻ. പ്രപഞ്ചത്തിൽ നിന്നു വിമുക്തമായ ചിത്തമുള്ളവൻ; പ്രപഞ്ചരഹിതൻ ഞാൻ॥২০॥

Verse 21

सर्वप्रकाशरूपोऽस्मि चिन्मात्रज्योतिरस्म्यहम् । कालत्रयविमुक्तोऽस्मि कामादिरहितोऽस्म्यहम् ॥२१॥

ഞാൻ സർവപ്രകാശസ്വരൂപൻ; ഞാൻ ചിന്മാത്ര ജ്യോതി. ഞാൻ കാലത്രയത്തിൽ നിന്നു വിമുക്തൻ; കാമാദികളിൽ നിന്നു രഹിതൻ ഞാൻ॥২১॥

Verse 22

कायिकादिविमुक्तोऽस्मि निर्गुणः केवलोऽस्म्यहम् । मुक्तिहीनोऽस्मि मुक्तोऽस्मि मोक्षहीनोऽस्म्यहं सदा ॥२२॥

ഞാൻ ദേഹാദി എല്ലാ ഉപാധികളിൽ നിന്നുമുക്തൻ; ഞാൻ നിർഗുണൻ; ഞാൻ ഏകമാത്രൻ. ഞാൻ മുക്തിയില്ലാത്തവൻ, അതേ സമയം മുക്തനും; ഞാൻ സദാ മോക്ഷരഹിതൻ.

Verse 23

सत्यासत्यादिहीनोऽस्मि सन्मात्रान्नास्म्यहं सदा । गन्तव्यदेशहीनोऽस्मि गमनादिविवर्जितः ॥२३॥

ഞാൻ സത്യ-അസത്യാദികളിൽ നിന്നു രഹിതൻ; ഞാൻ സദാ സത്‌മാത്രത്തിൽ നിന്നു ഭിന്നനല്ല. ഞാൻ ഗന്തവ്യദേശമില്ലാത്തവൻ; ഗമനാദികളിൽ നിന്നു വിവർജിതൻ.

Verse 24

सर्वदा समरूपोऽस्मि शान्तोऽस्मि पुरुषोत्तमः । एवं स्वानुभवो यस्य सोऽहमस्मि न संशयः ॥२४॥

ഞാൻ സദാ സമരൂപൻ; ഞാൻ ശാന്തൻ; ഞാൻ പുരുഷോത്തമൻ. ഇങ്ങനെ സ്വാനുഭവമുള്ളവൻ—അവൻ തന്നെയാണ് ഞാൻ; സംശയമില്ല.

Verse 25

यः शृणोति सकृद्वापि ब्रह्मैव भवति स्वयम् इत्युपनिषत् ॥२५॥

ഈ ഉപദേശം ഒരിക്കൽപോലും ശ്രവിക്കുന്നവൻ സ്വയം ബ്രഹ്മൻ തന്നെയായി മാറുന്നു—ഇതാണു ഉപനിഷത്ത് പറയുന്നത് ॥२५॥

Verse 26

पाषाणलोहमणिमृण्मयविग्रहेषु पूजा पुनर्जननभोगकरी मुमुक्षोः । तस्माद्यतिः स्वहृदयार्चनमेव कुर्याद्बाह्यार्चनं परिहरेदपुनर्भवाय ॥२६॥

കല്ല്, ലോഹം, രത്നം, മണ്ണ് എന്നിവകൊണ്ടുള്ള വിഗ്രഹങ്ങളിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂജ മുമുക്ഷുവിന് പുനർജന്മത്തിനും ഭോഗാനുഭവത്തിനും കാരണമാകുന്നു. അതിനാൽ യതി ഹൃദയത്തിൽ തന്നെയുള്ള ആരാധന മാത്രം ചെയ്യുക; അപുനർഭവത്തിനായി ബാഹ്യപൂജ ഉപേക്ഷിക്കുക.

Verse 27

अन्तःपूर्णो बहिःपूर्णः पूर्णकुम्भ इवार्णवे । अन्तःशून्यो बहिःशून्यः शून्यकुम्भ इवाम्बरे ॥२७॥

അകത്ത് നിറഞ്ഞതും പുറത്തും നിറഞ്ഞതും—സമുദ്രത്തിലെ നിറഞ്ഞ കുടംപോലെ; അകത്ത് ശൂന്യവും പുറത്തും ശൂന്യവും—ആകാശത്തിലെ ശൂന്യകുടംപോലെ.

Verse 28

मा भव ग्राह्यभावात्मा ग्राहकात्मा च मा भव । भावनामखिलं त्यक्त्वा यच्छिष्टं तन्मयो भव ॥२८॥

ഗ്രാഹ്യഭാവം (വസ്തുസ്വഭാവം) ആകരുത്; ഗ്രാഹകഭാവം (ഗ്രാഹകസ്വഭാവം) ആകരുത്. എല്ലാ ഭാവനകളും ഉപേക്ഷിച്ച്, ശേഷിക്കുന്നതിന്റെ സ്വഭാവമായിത്തന്നെ നിലകൊൾക.

Verse 29

द्रष्टृदर्शनदृश्यानि त्यक्त्वा वासनया सह । दर्शनप्रथमाभासमात्मानं केवलं भज ॥२९॥

ദ്രഷ്ടാവും ദർശനവും ദൃശ്യമും—വാസനയോടുകൂടെ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്; ദർശനത്തിന്റെ പ്രഥമാഭാസമായ ആത്മാവിനെ മാത്രം ഭജിക്കുകയോ ആശ്രയിക്കുകയോ ചെയ്യുക.

Verse 30

संशान्तसर्वसंकल्पा या शिलावदवस्थितिः । जाग्रन्निद्राविनिर्मुक्ता सा स्वरूपस्थितिः परा ॥३०॥

എല്ലാ സങ്കൽപ്പങ്ങളും പൂർണ്ണമായി ശമിച്ചിരിക്കുന്നതും, പാറപോലെ അചഞ്ചലമായി നിലകൊള്ളുന്നതും, ജാഗ്രത്തും നിദ്രയും വിട്ടുമുക്തമായതുമായ അവസ്ഥ—അതുതന്നെ സ്വരൂപസ്ഥിതിയായ പരമാവസ്ഥയാണ്.