Akshi

Verse 1

अथ ह सांकृतिः भगवान् आदित्यलोकं जगाम। तम् आदित्यं नत्वा चाक्षुष्मतीविद्यया तम् अस्तुवत्। ॐ नमो भगवते श्रीसूर्यायाक्षितेजसे नमः। ॐ खेचराय नमः। ॐ महासेनाय नमः। ॐ तमसे नमः। ॐ रजसे नमः। ॐ सत्त्वाय नमः। ॐ ...

അപ്പോൾ സാങ്കൃതി ആദിത്യനോടു ചോദിച്ചു—“ഭഗവൻ, എനിക്ക് ബ്രഹ്മവിദ്യ ഉപദേശിക്കണമേ.” ആദിത്യൻ പറഞ്ഞു—“സാങ്കൃതീ, കേൾക്കുക; അത്യന്തം ദുർലഭമായ തത്ത്വജ്ഞാനം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. അതു മാത്രം അറിഞ്ഞാൽ നീ ജീവന്മുക്തനാകും.”

Verse 2

सर्वमेकमजं शान्तमनन्तं ध्रुवमव्ययम्। पश्यन् भूतार्थचिद्रूपं शान्त आस्व यथासुखम्॥ अवेदनं विदुर्योगं चित्तक्षयमकृत्रिमम्। योगस्थः कुरु कर्माणि नीरसो वाथ मा कुरु॥२–३॥

സകലവും ഒന്നുതന്നെ—അജം, ശാന്തം, അനന്തം, ധ്രുവം, അവ്യയം. ഭूतങ്ങളുടെ സത്യത്തെ ചൈതന്യസ്വരൂപമായി കണ്ടു, ശാന്തനായി, യഥാസുഖം വസിക്ക. ജ്ഞാനികൾ യോഗത്തെ ‘അവേദനം’ എന്നും ചിത്തത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ക്ഷയം എന്നും അറിയുന്നു. യോഗസ്ഥനായി കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുക—ആസക്തിരഹിതമായി—അല്ലെങ്കിൽ ചെയ്യാതിരിക്കുക.

Verse 3

सर्वमेकमजं शान्तमनन्तं ध्रुवमव्ययम्। पश्यन् भूतार्थचिद्रूपं शान्त आस्व यथासुखम्॥ अवेदनं विदुर्योगं चित्तक्षयमकृत्रिमम्। योगस्थः कुरु कर्माणि नीरसो वाथ मा कुरु॥२–३॥

സകലവും ഒന്നുതന്നെ—അജം, ശാന്തം, അനന്തം, ധ്രുവം, അവ്യയം. ഭूतങ്ങളുടെ സത്യത്തെ ചൈതന്യസ്വരൂപമായി കണ്ടു, ശാന്തനായി, യഥാസുഖം വസിക്ക. ജ്ഞാനികൾ യോഗത്തെ ‘അവേദനം’ എന്നും ചിത്തത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ക്ഷയം എന്നും അറിയുന്നു. യോഗസ്ഥനായി കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുക—ആസക്തിരഹിതമായി—അല്ലെങ്കിൽ ചെയ്യാതിരിക്കുക.

Verse 4

विरागमुपयात्यन्तर्वासनास्वनुवासरम्। क्रियासूदररूपासु क्रमते मोदतेऽन्वहम्॥ ग्राम्यासु जडचेष्टासु सततं विचिकित्सते। नोदाहरति मर्माणि पुण्यकर्माणि सेवते॥ अनन्योद्वेगकारीणि मृदुकर्माणि सेवते। पापाद्बिभेति...

അവൻ അന്തർവാസനകളോടു ദിവസംതോറും വൈരാഗ്യം നേടുന്നു. സുന്ദരരൂപമുള്ള ശുഭക്രിയകളിൽ മുന്നേറി ദിനംപ്രതി ആനന്ദിക്കുന്നു. ഗ്രാമ്യവും ജഡവുമായ പ്രവൃത്തികളിൽ അവൻ സദാ വിവേകത്തോടെ പരിശോധിക്കുന്നു. മർമ്മം കുത്തുന്ന വാക്കുകൾ ഉച്ചരിക്കുകയില്ല; പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവർക്കു ഉദ്വേഗം വരുത്താത്ത മൃദുകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു. പാപത്തെ നിരന്തരം ഭയപ്പെടുന്നു; ഭോഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. സ്നേഹവും സൗഹൃദവും നിറഞ്ഞ, മധുരവും യുക്തവുമായ, ദേശ-കാലോചിതമായ വചനങ്ങൾ സംസാരിക്കുന്നു.

Verse 5

विरागमुपयात्यन्तर्वासनास्वनुवासरम् । क्रियासूदाररूपासु क्रमते मोदतेऽन्वहम् ॥ ग्राम्यासु जडचेष्टासु सततं विचिकित्सते । नोदाहरति मर्माणि पुण्यकर्माणि सेवते ॥ अनन्योद्वेगकारीणि मृदुकर्माणि सेवते । पापाद्...

അവൻ അന്തർവാസനകളോടു ദിവസംതോറും വൈരാഗ്യം നേടുന്നു. ശുദ്ധവും ക്രമബദ്ധവുമായ കർമ്മങ്ങളിൽ മുന്നേറി ദിനംപ്രതി ആനന്ദിക്കുന്നു. ഗ്രാമ്യവും ജഡവുമായ കർമ്മങ്ങളിൽ അവൻ സദാ വിവേകിയാകുന്നു; മർമ്മം കുത്തുന്ന വാക്കുകൾ പറയുകയില്ല; പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവർക്കു ഉദ്വേഗം വരുത്താത്ത മൃദുകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു; അധർമ്മത്തെ നിരന്തരം ഭയപ്പെടുന്നു, ഭോഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. സ്നേഹവും സദ്ഭാവവും നിറഞ്ഞ, മധുരവും യുക്തവുമായ, ദേശ-കാലോചിതമായ വചനങ്ങൾ സംസാരിക്കുന്നു.

Verse 6

विरागमुपयात्यन्तर्वासनास्वनुवासरम् । क्रियासूदाररूपासु क्रमते मोदतेऽन्वहम् ॥ ग्राम्यासु जडचेष्टासु सततं विचिकित्सते । नोदाहरति मर्माणि पुण्यकर्माणि सेवते ॥ अनन्योद्वेगकारीणि मृदुकर्माणि सेवते । पापाद्...

അവൻ അന്തർവാസനകളോടു സംബന്ധിച്ച് ദിനംപ്രതി വൈരാഗ്യം പ്രാപിക്കുന്നു; ശുദ്ധവും ക്രമബദ്ധവുമായ കര്‍മങ്ങളില്‍ നടന്ന് നിത്യവും ആനന്ദിക്കുന്നു. ഗ്രാമ്യവും ജഡവുമായ പ്രവൃത്തികളിലും അവൻ സദാ വിവേകിയാകുന്നു; മർമ്മത്തെ കുത്തുന്ന വാക്കുകൾ ഉച്ചരിക്കില്ല; പുണ്യകർമങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവരെ ഉദ്വേഗപ്പെടുത്താത്ത മൃദുകർമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു; പാപത്തെ നിരന്തരം ഭയപ്പെടുന്നു; ഭോഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. സ്നേഹ-പ്രണയഭരിതമായ, മധുരമായ, യുക്തമായ, ദേശ-കാലാനുസൃതമായ വചനങ്ങൾ സംസാരിക്കുന്നു.

Verse 7

विरागमुपयात्यन्तर्वासनास्वनुवासरम् । क्रियासूदाररूपासु क्रमते मोदतेऽन्वहम् ॥ ग्राम्यासु जडचेष्टासु सततं विचिकित्सते । नोदाहरति मर्माणि पुण्यकर्माणि सेवते ॥ अनन्योद्वेगकारीणि मृदुकर्माणि सेवते । पापाद्...

അവൻ അന്തർവാസനകളോടു സംബന്ധിച്ച് ദിനംപ്രതി വൈരാഗ്യം പ്രാപിക്കുന്നു; ശുദ്ധവും ക്രമബദ്ധവുമായ കര്‍മങ്ങളില്‍ നടന്ന് നിത്യവും ആനന്ദിക്കുന്നു. ഗ്രാമ്യവും ജഡവുമായ പ്രവൃത്തികളിലും അവൻ സദാ വിവേകിയാകുന്നു; മർമ്മത്തെ കുത്തുന്ന വാക്കുകൾ ഉച്ചരിക്കില്ല; പുണ്യകർമങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവരെ ഉദ്വേഗപ്പെടുത്താത്ത മൃദുകർമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു; പാപത്തെ നിരന്തരം ഭയപ്പെടുന്നു; ഭോഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. സ്നേഹ-പ്രണയഭരിതമായ, മധുരമായ, യുക്തമായ, ദേശ-കാലാനുസൃതമായ വചനങ്ങൾ സംസാരിക്കുന്നു.

Verse 8

मनसा कर्मणा वाचा सज्जनानुपसेवते । यतः कुतश्चिदानीय नित्यं शास्त्राण्यवेक्षते ॥

അവൻ മനസ്സാൽ, കര്‍മത്താൽ, വാക്കാൽ സജ്ജനരെ ഉപസേവിക്കുന്നു; എവിടെ നിന്നായാലും സമാഹരിച്ച് കൊണ്ടുവന്ന് നിത്യമായി ശാസ്ത്രങ്ങളെ അവലോകനം ചെയ്ത് പഠിക്കുന്നു.

Verse 9

तदासौ प्रथमामेकां प्राप्तो भवति भूमिकाम् । एवं विचारवान्यः स्यात्संसारोत्तरणं प्रति ॥ स भूमिकावानित्युक्तः शेषस्त्वार्य इति स्मृतः । विचारनाम्नीमितरामागतो योगभूमिकाम् ॥ श्रुतिस्मृतिसदाचारधारणाध्यानकर्...

അപ്പോൾ അവൻ ആദ്യമായ ഏക ഭൂപടം (ഭൂമിക) പ്രാപിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ വിചാരസമ്പന്നനായി സംസാരോത്തരണമെന്ന ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് തിരിയുന്നവൻ ‘ഭൂമികാവാൻ’ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു; ശേഷിക്കുന്നവർ വെറും ‘ആര്യ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ‘വിചാരം’ എന്ന പേരുള്ള മറ്റൊരു യോഗഭൂമികയിൽ എത്തി, ശ്രുതി-സ്മൃതി, സദാചാരം, ധാരണ, ധ്യാനം, കര്‍മം എന്നിവയെ മുഖ്യ വ്യാഖ്യാനത്തോടെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന ശ്രേഷ്ഠ പണ്ഡിത-ആചാര്യരെ അവൻ ആശ്രയിക്കുന്നു.

Verse 10

तदासौ प्रथमामेकां प्राप्तो भवति भूमिकाम् । एवं विचारवान् यः स्यात् संसारोत्तरणं प्रति ॥ स भूमिकावान् इत्युक्तः शेषस् त्वार्य इति स्मृतः । विचारनाम्नीम् इतराम् आगतो योगभूमिकाम् ॥ श्रुतिस्मृतिसदाचारधारण...

അപ്പോൾ അവൻ ആദ്യമായ ഏക ഭൂപടം (ഭൂമിക) പ്രാപിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ വിചാരവാനായി സംസാരോത്തരണമെന്ന ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് മുന്നേറുന്നവൻ ‘ഭൂമികാവാൻ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; ശേഷിക്കുന്നവർ വെറും ‘ആര്യ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ‘വിചാരം’ എന്ന രണ്ടാമത്തെ യോഗഭൂമിക പ്രാപിച്ച ശേഷം, ശ്രുതി-സ്മൃതി, സദാചാരം, ധാരണ, ധ്യാനം, നിയതകര്‍മം എന്നിവയുടെ മുഖ്യ വ്യാഖ്യാനത്തിന് പ്രസിദ്ധരായ ശ്രേഷ്ഠ പണ്ഡിതരെ അവൻ ആശ്രയിക്കുന്നു.

Verse 11

तदासौ प्रथमामेकां प्राप्तो भवति भूमिकाम् । एवं विचारवान् यः स्यात् संसारोत्तरणं प्रति ॥ स भूमिकावान् इत्युक्तः शेषस् त्वार्य इति स्मृतः । विचारनाम्नीम् इतराम् आगतो योगभूमिकाम् ॥ श्रुतिस्मृतिसदाचारधारण...

അപ്പോൾ അവൻ ആദ്യമായ ഏക ഭൂപടം (ഭൂമിക) പ്രാപിക്കുന്നു. സംസാരോത്തരത്തിനായി വിചാരസമ്പന്നനായവൻ ‘ഭൂമികാവാൻ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; ശേഷമുള്ളവർ ‘ആര്യർ’ എന്നു മാത്രം സ്മൃത. ‘വിചാരം’ എന്ന യോഗഭൂമികയിൽ എത്തിയവൻ ശ്രുതി-സ്മൃതി, സദാചാരം, ധാരണ, ധ്യാനം, നിയതകർമ്മം എന്നിവയുടെ മുഖ്യ വ്യാഖ്യാനത്തിൽ പ്രസിദ്ധരായ ശ്രേഷ്ഠ പണ്ഡിതരെ ആശ്രയിക്കുന്നു.

Verse 12

पदार्थप्रविभागज्ञः कार्याकार्यविनिर्णयम् । जानात्यधिगतश्चान्यो गृहं गृहपतिर्यथा ॥ मदाभिमानमात्सर्यलोभमोहातिशायिताम् । बहिरप्यास्थितामीषत् त्यजत्यहिरिव त्वचम् ॥ इत्थंभूतमतिः शास्त्रगुरुसज्जनसेवया । सरह...

പദാർത്ഥ-പ്രവിഭാഗം അറിയുന്നവൻ ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതും എന്ന നിർണ്ണയം ഗ്രഹിക്കുന്നു; ഗൃഹപതി തന്റെ ഗൃഹകാര്യങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി കൈവശമാക്കിയതുപോലെ. മദം, അഹങ്കാരം, അസൂയ, ലോഭം, അതിമോഹം—പുറത്ത് അല്പം ശേഷിച്ചാലും—പാമ്പ് ത്വക്ക് ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ ക്രമേണ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള മനോഭാവത്തോടെ ശാസ്ത്രം, ഗുരു, സജ്ജനർ എന്നിവരുടെ സേവയാൽ രഹസ്യസഹിതമായ ഉപദേശം മുഴുവനായി യഥാവിധം ഗ്രഹിക്കുന്നു.

Verse 13

पदार्थप्रविभागज्ञः कार्याकार्यविनिर्णयम् । जानात्यधिगतश्चान्यो गृहं गृहपतिर्यथा ॥ मदाभिमानमात्सर्यलोभमोहातिशायिताम् । बहिरप्यास्थितामीषत् त्यजत्यहिरिव त्वचम् ॥ इत्थंभूतमतिः शास्त्रगुरुसज्जनसेवया । सरह...

പദാർത്ഥ-പ്രവിഭാഗം അറിയുന്നവൻ ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതും എന്ന നിർണ്ണയം ഗ്രഹിക്കുന്നു; ഗൃഹപതി തന്റെ ഗൃഹകാര്യങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി കൈവശമാക്കിയതുപോലെ. മദം, അഹങ്കാരം, അസൂയ, ലോഭം, അതിമോഹം—പുറത്ത് അല്പം ശേഷിച്ചാലും—പാമ്പ് ത്വക്ക് ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ ക്രമേണ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള മനോഭാവത്തോടെ ശാസ്ത്രം, ഗുരു, സജ്ജനർ എന്നിവരുടെ സേവയാൽ രഹസ്യസഹിതമായ ഉപദേശം മുഴുവനായി യഥാവിധം ഗ്രഹിക്കുന്നു.

Verse 14

पदार्थप्रविभागज्ञः कार्याकार्यविनिर्णयम् । जानात्यधिगतश्चान्यो गृहं गृहपतिर्यथा ॥ मदाभिमानमात्सर्यलोभमोहातिशायिताम् । बहिरप्यास्थितामीषत् त्यजत्यहिरिव त्वचम् ॥ इत्थंभूतमतिः शास्त्रगुरुसज्जनसेवया । सरह...

പദാർത്ഥ-പ്രവിഭാഗം അറിയുന്നവൻ ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതും എന്ന നിർണ്ണയം ഗ്രഹിക്കുന്നു; ഗൃഹപതി തന്റെ ഗൃഹകാര്യങ്ങൾ ആധിപത്യം ചെയ്യുന്നതുപോലെ. മദം, അഹങ്കാരം, അസൂയ, ലോഭം, അതിമോഹം എന്നിവയെ പാമ്പ് ത്വക്ക് ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ ക്രമേണ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള മനോഭാവത്തോടെ ശാസ്ത്രം, ഗുരു, സജ്ജനർ എന്നിവരുടെ സേവയാൽ രഹസ്യസഹിതമായ ഉപദേശം മുഴുവനായി യഥാവിധം ഗ്രഹിക്കുന്നു.

Verse 15

असंसर्गाभिधामन्यां तृतीयां योगभूमिकाम् । ततः पतत्यसौ कान्तः पुष्पशय्यामिवामलाम् ॥ यथावच्छास्त्रवाक्यार्थे मतिमाधाय निश्चलाम् । तापसाश्रमविश्रान्तैरध्यात्मकथनक्रमैः । शिलाशय्यासनासीनो जरयत्यायुराततम् ॥...

‘അസംസർഗ’ എന്ന പേരുള്ള യോഗത്തിന്റെ മൂന്നാം ഭൂമിക പ്രാപിച്ച ശേഷം ആ പ്രിയ সাধകൻ മലിനതയില്ലാത്ത പുഷ്പശയ്യയിൽ ഇറങ്ങിയതുപോലെ സ്ഥിരനാകുന്നു. ശാസ്ത്രവാക്യങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥത്തിൽ അചഞ്ചലമായ ബുദ്ധിയെ സ്ഥാപിച്ച്, തപസ്വികളുടെ ആശ്രമങ്ങളിൽ വിശ്രമം നൽകുന്ന ആത്മീയ സംവാദക്രമങ്ങളാൽ, ശിലാശയ്യയും ആസനവും ആശ്രയിച്ച് ഇരുന്ന് ദീർഘായുസ്സിനെ সাধനയിൽ ചെലവഴിക്കുന്നു. വനങ്ങളിലും ഭൂമിയിലും വിഹരിക്കൽ, ചിത്തോപശമത്തിന്റെ ശോഭ, അസംഗജന്യമായ സുഖസൗഖ്യം എന്നിവയാൽ നയശീലൻ കാലം കഴിക്കുന്നു. സദ്ശാസ്ത്രാഭ്യാസവും പുണ്യകർമ്മാചരണവും മൂലം ജീവിയുടെ യഥാവത്തായ വസ്തുദർശനം പ്രസന്നമാകുന്നു. മൂന്നാം ഭൂമിക പ്രാപിച്ച ജാഗ്രതൻ അതിനെ സ്വയം അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 16

असंसर्गाभिधामन्यां तृतीयां योगभूमिकाम् । ततः पतत्यसौ कान्तः पुष्पशय्यामिवामलाम् ॥ यथावच्छास्त्रवाक्यार्थे मतिमाधाय निश्चलाम् । तापसाश्रमविश्रान्तैरध्यात्मकथनक्रमैः । शिलाशय्यासनासीनो जरयत्यायुराततम् ॥...

‘അസംസർഗ’ എന്ന യോഗത്തിന്റെ മൂന്നാം ഭൂമികയിൽ എത്തുന്ന साधകൻ, മാലിന്യമില്ലാത്ത പുഷ്പശയ്യയിൽ വിശ്രമിക്കുന്നതുപോലെ സ്ഥിരപ്പെടുന്നു. ശാസ്ത്രവാക്യങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥത്തിൽ അചലമായ മനസ്സിനെ സ്ഥാപിച്ച്, തപസ്വികളുടെ ആശ്രമങ്ങളിൽ അധ്യാത്മകഥനക്രമങ്ങളാൽ ആശ്വാസം നേടി, ശിലാശയ്യാ-ആസനത്തിൽ ഇരുന്ന് ദീർഘായുസ്സിനെ ശാന്തമായി കഴിക്കുന്നു. വനങ്ങളിലും ഭൂമിയിലും വിഹരിക്കൽ, ചിത്തോപശമത്തിന്റെ ശോഭ, അസംഗജന്യ സുഖസൗഖ്യം എന്നിവയാൽ നീതിമാൻ കാലം നയിക്കുന്നു. സദ്ശാസ്ത്രാഭ്യാസവും പുണ്യകർമ്മാചരണവും മൂലം ജീവന്റെ വസ്തുദൃഷ്ടി യഥാവത് തെളിയുന്നു. മൂന്നാം ഭൂമിക നേടിയ ജാഗ്രതൻ അതിനെ സ്വയം അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 17

असंसर्गाभिधामन्यां तृतीयां योगभूमिकाम् । ततः पतत्यसौ कान्तः पुष्पशय्यामिवामलाम् ॥ यथावच्छास्त्रवाक्यार्थे मतिमाधाय निश्चलाम् । तापसाश्रमविश्रान्तैरध्यात्मकथनक्रमैः । शिलाशय्यासनासीनो जरयत्यायुराततम् ॥...

‘അസംസർഗ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന യോഗത്തിന്റെ മൂന്നാം നിലയിൽ അവൻ മാലിന്യമില്ലാത്ത പുഷ്പശയ്യയെ ആശ്രയിച്ചതുപോലെ വിശ്രമിക്കുന്നു. ശാസ്ത്രവാക്യങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥത്തിൽ മനസ്സിനെ അചലമാക്കി, തപസ്വികളുടെ ആശ്രമങ്ങളിൽ ക്രമബദ്ധമായ അധ്യാത്മോപദേശത്താൽ പോഷിതനായി, ശിലാശയ്യയിൽ ഇരുന്ന് ദീർഘായുസ്സ് പതുക്കെ കടന്നുപോകാൻ വിടുന്നു. വനഭ്രമണവും ഭൂമിവിഹാരവും, ചിത്തശാന്തിയുടെ ശോഭയും, അസംഗജന്യ സുഖസൗഖ്യവും കൊണ്ട് നീതിമാൻ കാലം നയിക്കുന്നു. സദ്ശാസ്ത്രത്തിന്റെ പുനഃപുനഃ പഠനവും പുണ്യകർമ്മവും മൂലം ദേഹിയുടെ വസ്തുദൃഷ്ടി യഥാവത് തെളിയുന്നു. മൂന്നാം നില നേടിയ ജാഗ്രതൻ അതിനെ പ്രത്യക്ഷമായി സ്വയം അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 18

असंसर्गाभिधामन्यां तृतीयां योगभूमिकाम् । ततः पतत्यसौ कान्तः पुष्पशय्यामिवामलाम् ॥ यथावच्छास्त्रवाक्यार्थे मतिमाधाय निश्चलाम् । तापसाश्रमविश्रान्तैरध्यात्मकथनक्रमैः । शिलाशय्यासनासीनो जरयत्यायुराततम् ॥...

‘അസംസർഗ’ എന്ന യോഗഭൂമിയുടെ മൂന്നാം നിലയിൽ അവൻ മാലിന്യമില്ലാത്ത പുഷ്പശയ്യയിൽ ഇരുന്നതുപോലെ സ്ഥിരപ്പെടുന്നു. ശാസ്ത്രവാക്യങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥത്തിൽ അചലബുദ്ധി വെച്ച്, തപസ്വികളുടെ ആശ്രമങ്ങളിൽ അധ്യാത്മവ്യാഖ്യാനത്തിന്റെ ക്രമധാരയാൽ ക്ഷീണം നീക്കി, ശിലാശയ്യയിൽ ഇരുന്ന് ദീർഘജീവിതം കഴിക്കുന്നു. വന-ഭൂമിവിഹാരം, ചിത്തോപശമത്തിന്റെ ശോഭ, അസംഗോത്ഭവ സുഖസൗഖ്യം എന്നിവയാൽ നീതിമാൻ കാലം നയിക്കുന്നു. സദ്ശാസ്ത്രാഭ്യാസവും പുണ്യകർമ്മവും മൂലം ജീവന്റെ വസ്തുദൃഷ്ടി യഥാവത് പ്രസന്നവും തെളിഞ്ഞതുമാകുന്നു. മൂന്നാം ഭൂമി നേടിയ ബുദ്ധൻ അതിനെ സ്വയം അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 19

असंसर्गाभिधामन्यां तृतीयां योगभूमिकाम् । ततः पतत्यसौ कान्तः पुष्पशय्यामिवामलाम् ॥ यथावच्छास्त्रवाक्यार्थे मतिमाधाय निश्चलाम् । तापसाश्रमविश्रान्तैरध्यात्मकथनक्रमैः । शिलाशय्यासनासीनो जरयत्यायुराततम् ॥...

‘അസംസർഗ’ എന്ന യോഗത്തിന്റെ മൂന്നാം ഭൂമികയിൽ അവൻ മാലിന്യമില്ലാത്ത പുഷ്പശയ്യയിൽ ഇറങ്ങിയതുപോലെ വിശ്രമം നേടുന്നു. ശാസ്ത്രവാക്യങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥത്തിൽ അചലമായ മനോ-ബുദ്ധിയെ സ്ഥാപിച്ച്, തപസ്വികളുടെ ആശ്രമങ്ങളിൽ അധ്യാത്മചർച്ചയുടെ ക്രമത്തിലൂടെ ആശ്വാസം നേടി, ശിലാശയ്യാ-ആസനത്തിൽ ഇരുന്ന് ദീർഘായുസ്സ് കഴിക്കുന്നു. വന-ഭൂമിവിഹാരം, ചിത്തോപശമത്തിന്റെ ശോഭ, അസംഗജന്യ സുഖസൗഖ്യം എന്നിവയാൽ നീതിമാൻ കാലം നയിക്കുന്നു. സദ്ശാസ്ത്രാഭ്യാസവും പുണ്യകർമ്മവും മൂലം ജീവന്റെ ഈ വസ്തുദൃഷ്ടി യഥാവത് തെളിയുന്നു. മൂന്നാം ഭൂമിക നേടിയ ബുദ്ധൻ അതിനെ സ്വയം അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 20

द्विप्रकारसंसर्गं तस्य भेदमिमं शृणु । द्विविधोऽयमसंसर्गः सामान्यः श्रेष्ठ एव च ॥ नाहं कर्ता न भोक्ता च न बाध्यो न च बाधकः । इत्यसंजनमर्थेषु सामान्यासङ्गनामकम् ॥ प्राक्कर्मनिर्मितं सर्वमीश्वराधीनमेव वा...

സംസർഗത്തിന്റെ ഈ ഭേദം കേൾക്കുക—അസംസർഗം രണ്ട് വിധം: സാധാരണവും ശ്രേഷ്ഠവും. ‘ഞാൻ കർത്താവല്ല, ഭോക്താവല്ല; ബാധ്യനല്ല, ബാധകനല്ല’—ഇങ്ങനെ വിഷയങ്ങളോടുള്ള അസഞ്ജനം (ഒട്ടാതിരിക്കുക) ‘സാധാരണ അസംഗം’ എന്നു പറയുന്നു. എല്ലാം മുൻകർമ്മനിർമ്മിതമാണോ, അല്ലെങ്കിൽ ഈശ്വരാധീനമാണോ; സുഖമോ ദുഃഖമോ—ഇവിടെ നിന്റെ കർത്തൃത്വം എവിടെ? ഭോഗവും അഭോഗവും മഹാരോഗങ്ങൾ; സമ്പത്ത് പരമാപത്ത്; സംയോഗം വിയোগത്തിനായേ; ആധി-വ്യാധികൾ മനസ്സിന്റേതു തന്നെ. കാലം അളക്കുന്നതിൽ ഉദ്യുക്തനായി നിരന്തരം എല്ലാ ഭാവങ്ങളെയും നീക്കുന്നു. ഭാവങ്ങളോടുള്ള ‘അനാസ്ഥ’—അഥവാ ഭാവങ്ങളെ കൽപ്പനയായി രൂപപ്പെടുത്താതിരിക്കുക—വാക്യാർത്ഥം ഗ്രഹിച്ച മനസ്സിന് ഇതാണ് സാധാരണ അസംസർഗം.

Verse 21

द्विप्रकारसंसर्गं तस्य भेदमिमं शृणु । द्विविधोऽयमसंसर्गः सामान्यः श्रेष्ठ एव च ॥ नाहं कर्ता न भोक्ता च न बाध्यो न च बाधकः । इत्यसंजनमर्थेषु सामान्यासङ्गनामकम् ॥ प्राक्कर्मनिर्मितं सर्वमीश्वराधीनमेव वा...

സംസർഗത്തിന്റെ ഈ ഭേദം കേൾക്കുക—അസംസർഗം രണ്ടുവിധം: സാധാരണവും ശ്രേഷ്ഠവും. ‘ഞാൻ കർത്താവല്ല, ഭോക്താവല്ല; ബാധ്യനല്ല, ബാധകനല്ല’ എന്നിങ്ങനെ വിഷയങ്ങളോടുള്ള അസഞ്ജനം സാധാരണ അസംഗം എന്നു പറയുന്നു. എല്ലാം മുൻകർമ്മനിർമ്മിതമാകട്ടെ, അല്ലെങ്കിൽ ഈശ്വരാധീനമാകട്ടെ—സുഖമോ ദുഃഖമോ—ഇവിടെ നിന്റെ കർത്തൃത്വം എവിടെ? ഭോഗാഭോഗങ്ങൾ മഹാരോഗങ്ങൾ; സമ്പത്ത് പരമാപത്ത്; സംയോഗം വിയോഗത്തിനായി; ആധി-വ്യാധികൾ മനസ്സിന്റെ ധർമ്മം. കാലം നിരന്തരം എല്ലാ ഭാവങ്ങളെയും മാറ്റുന്നു. ഭാവങ്ങളോടുള്ള ‘അനാസ്ഥ’—അഥവാ ഭാവന ചെയ്യാതെയുള്ള ഉള്ളിലെ ഇടവേള—ഉപദേശാർത്ഥം ലഭിച്ച മനസ്സിന് സാധാരണ അസംസർഗം.

Verse 22

द्विप्रकारसंसर्गं तस्य भेदमिमं शृणु । द्विविधोऽयमसंसर्गः सामान्यः श्रेष्ठ एव च ॥ नाहं कर्ता न भोक्ता च न बाध्यो न च बाधकः । इत्यसंजनमर्थेषु सामान्यासङ्गनामकम् ॥ प्राक्कर्मनिर्मितं सर्वमीश्वराधीनमेव वा...

സംസർഗത്തിന്റെ ഭേദം കേൾക്കുക—അസംസർഗം രണ്ടുവിധം: സാധാരണവും ശ്രേഷ്ഠവും. ‘ഞാൻ കർത്താവല്ല, ഭോക്താവല്ല; ബാധ്യനല്ല, ബാധകനല്ല’—വിഷയങ്ങളോടുള്ള ഈ അസഞ്ജനം സാധാരണ അസംഗം. എല്ലാം മുൻകർമ്മനിർമ്മിതമാകട്ടെ അല്ലെങ്കിൽ ഈശ്വരാധീനമാകട്ടെ—സുഖമോ ദുഃഖമോ—ഇവിടെ നിന്റെ കർത്തൃത്വം എന്ത്? ഭോഗ-അഭോഗങ്ങൾ മഹാരോഗം; സമ്പത്ത് പരമാപത്ത്; സംയോഗം വിയോഗത്തിനായി; ആധി-വ്യാധി മനസ്സിന്റെ. കാലം അളക്കുന്നതിൽ നിരതമായി നിരന്തരം ഭാവങ്ങളെ മാറ്റുന്നു. ഭാവങ്ങളോടുള്ള ‘അനാസ്ഥ’—അഥവാ ഭാവന ചെയ്യാത്ത ഉള്ളിലെ ഇടവേള—ഉപദേശാർത്ഥം ലഭിച്ച മനസ്സിന് സാധാരണ അസംസർഗം.

Verse 23

द्विप्रकारसंसर्गं तस्य भेदमिमं शृणु । द्विविधोऽयमसंसर्गः सामान्यः श्रेष्ठ एव च ॥ नाहं कर्ता न भोक्ता च न बाध्यो न च बाधकः । इत्यसंजनमर्थेषु सामान्यासङ्गनामकम् ॥ प्राक्कर्मनिर्मितं सर्वमीश्वराधीनमेव वा...

സംസർഗത്തിന്റെ ഈ ഭേദം കേൾക്കുക—അസംസർഗം രണ്ടുവിധം: സാധാരണവും ശ്രേഷ്ഠവും. ‘ഞാൻ കർത്താവല്ല, ഭോക്താവല്ല; ബാധ്യനല്ല, ബാധകനല്ല’—വിഷയങ്ങളോടുള്ള ഈ അസഞ്ജനം സാധാരണ അസംഗം. എല്ലാം മുൻകർമ്മജന്യമാകട്ടെ അല്ലെങ്കിൽ ഈശ്വരാധീനമാകട്ടെ—സുഖമോ ദുഃഖമോ—ഇവിടെ നിന്റെ കർത്തൃത്വം എന്ത്? ഭോഗ-അഭോഗങ്ങൾ മഹാരോഗം; സമ്പത്ത് പരമാപത്ത്; സംയോഗം വേർപാടിനായി; ആധി-വ്യാധി മനസ്സിന്റെ. കാലം നിരന്തരം ഭാവങ്ങളെ രൂപാന്തരപ്പെടുത്തുന്നു. ഭാവങ്ങളോടുള്ള ‘അനാസ്ഥ’—അഥവാ ഭാവനയില്ലാത്ത ഉള്ളിലെ ഇടവേള—ഉപദേശാർത്ഥം ഗ്രഹിച്ച മനസ്സിന് സാധാരണ അസംസർഗം.

Verse 24

द्विप्रकारसंसर्गं तस्य भेदमिमं शृणु । द्विविधोऽयमसंसर्गः सामान्यः श्रेष्ठ एव च ॥ नाहं कर्ता न भोक्ता च न बाध्यो न च बाधकः । इत्यसंजनमर्थेषु सामान्यासङ्गनामकम् ॥ प्राक्कर्मनिर्मितं सर्वमीश्वराधीनमेव वा...

സംസർഗത്തിന്റെ ഈ ഭേദം കേൾക്കുക—അസംസർഗം രണ്ടുവിധം: സാധാരണവും ശ്രേഷ്ഠവും. ‘ഞാൻ കർത്താവല്ല, ഭോക്താവല്ല; ബാധ്യനല്ല, ബാധകനല്ല’—വിഷയങ്ങളോടുള്ള ഈ അനാസക്തി സാധാരണ അസംഗം. എല്ലാം മുൻകർമ്മജന്യമാകട്ടെ അല്ലെങ്കിൽ ഈശ്വരാധീനമാകട്ടെ—സുഖമോ ദുഃഖമോ—ഇവിടെ നിന്റെ കർത്തൃത്വം എവിടെ? ഭോഗ-അഭോഗങ്ങൾ മഹാരോഗം; സമ്പത്ത് പരമാപത്ത്; സംയോഗം വിയോഗത്തിനായി; ആധി-വ്യാധി മനസ്സിന്റെ. കാലം അളക്കുന്നതിൽ നിരതമായി നിരന്തരം ഭാവങ്ങളെ പരിഷ്കരിക്കുന്നു. ഭാവങ്ങളോടുള്ള ‘അനാസ്ഥ’—അഥവാ ഭാവനയില്ലാത്ത ഉള്ളിലെ ഇടവേള—ഉപദേശാർത്ഥം ഗ്രഹിച്ച മനസ്സിന് സാധാരണ അസംസർഗം.

Verse 25

अनेन क्रमयोगेन संयोगेन महात्मनाम् । नाहं कर्तेश्वरः कर्ता कर्म वा प्राक्तनं मम ॥ कृत्वा दूरतरे नूनमिति शब्दार्थभावनम् । यन्मौनमासनं शान्तं तच्छ्रेष्ठासङ्ग उच्यते ॥२५-२६॥

ഈ ക്രമയോഗത്തിലൂടെ, മഹാത്മാക്കളുടെ ഈ সাধന-സംയോഗത്തിലൂടെ (ഇങ്ങനെ) ഭാവിക്കണം—‘ഞാൻ കർത്താവല്ല; ഈശ്വരൻ കർത്താവ്; നിലവിലുള്ളതോ മുൻപുള്ളതോ ആയ കർമവും എന്റേതല്ല.’ ‘നിശ്ചയമായി (അത്) എനിക്കു വളരെ ദൂരെയാണു’ എന്ന ശബ്ദാർത്ഥ-ഭാവന ചെയ്ത് ലഭിക്കുന്ന മൗനവും ശാന്തവുമായ ആസനം/സ്ഥിതിയെയാണ് ശ്രേഷ്ഠ അസംഗം എന്നു പറയുന്നത്.

Verse 26

अनेन क्रमयोगेन संयोगेन महात्मनाम् । नाहं कर्तेश्वरः कर्ता कर्म वा प्राक्तनं मम ॥ कृत्वा दूरतरे नूनमिति शब्दार्थभावनम् । यन्मौनमासनं शान्तं तच्छ्रेष्ठासङ्ग उच्यते ॥२५-२६॥

ഈ ക്രമയോഗം—മഹാത്മാക്കളുടെ ഈ സംയോഗ-ശാസനത്തിലൂടെ—ഇങ്ങനെ ഭാവിക്കണം: “ഞാൻ കർത്താവല്ല; ഈശ്വരൻ തന്നെയാണ് കർത്താവ്; ഇപ്പോഴത്തെയോ മുൻകാലത്തെയോ കർമ്മവും എന്റേതല്ല।” “നിശ്ചയം എനിക്കെത്രയോ ദൂരം” എന്ന ശബ്ദാർത്ഥഭാവന ചെയ്ത്, യത് മൗനവും ശാന്തവുമായ ആസനം ഉണ്ടോ അതേ ശ്രേഷ്ഠ അസംഗമെന്ന് പറയുന്നു।

Verse 27

सन्तोषामोदमधुरा प्रथमोदेति भूमिका । भूमिप्रोदितमात्रोऽन्तरमृताङ्कुरिकेव सा ॥ एषा हि परिमृष्टान्तः संन्यासा प्रसवैकभूः । द्वितीयां च तृतीयां च भूमिकां प्राप्नुयात्ततः ॥ श्रेष्ठा सर्वगता ह्येषा तृतीया भ...

സന്തോഷവും ആനന്ദവും മധുരമാകുന്ന ആദ്യ ഭൂമിക ഉദിക്കുന്നു; ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഇപ്പൊഴേ മുളച്ച അമൃതാങ്കുരംപോലെ അത് അന്തരത്തിൽ തെളിയും. ഇതുതന്നെ ലക്ഷ്യം സ്പർശിച്ച സന്ന്യാസം; ഉയർന്ന ബോധജനനത്തിനുള്ള ഏക അധിഷ്ഠാനം. തുടർന്ന് साधകൻ രണ്ടാം, മൂന്നാം ഭൂമികകൾ പ്രാപിക്കണം. ഇവിടെ മൂന്നാം ഭൂമിക ശ്രേഷ്ഠവും സർവ്വവ്യാപിയും; അതിൽ മനുഷ്യൻ എല്ലാ സങ്കൽപ-നിർമ്മിതികളെയും പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. മൂന്ന് ഭൂമികകളുടെ അഭ്യാസത്തിൽ അജ്ഞാനം ക്ഷയിച്ചാൽ, നാലാം ഭൂമികയിലെത്തിയവർ എല്ലായിടത്തും സമത്വം കാണുന്നു. അദ്വൈതത്തിൽ സ്ഥിരത വന്നപ്പോൾ, ദ്വൈതം ശമിച്ചപ്പോൾ, നാലാം ഭൂമികയിലെത്തിയവർ ലോകത്തെ സ്വപ്നംപോലെ കാണുന്നു।

Verse 28

सन्तोषामोदमधुरा प्रथमोदेति भूमिका । भूमिप्रोदितमात्रोऽन्तरमृताङ्कुरिकेव सा ॥ एषा हि परिमृष्टान्तः संन्यासा प्रसवैकभूः । द्वितीयां च तृतीयां च भूमिकां प्राप्नुयात्ततः ॥ श्रेष्ठा सर्वगता ह्येषा तृतीया भ...

സന്തോഷവും ആനന്ദവും മധുരമാകുന്ന ആദ്യ ഭൂമിക ഉദിക്കുന്നു; ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഇപ്പൊഴേ മുളച്ച അമൃതാങ്കുരംപോലെ അത് അന്തരത്തിൽ തെളിയും. ഇതുതന്നെ ലക്ഷ്യം സ്പർശിച്ച സന്ന്യാസം; ഉയർന്ന ബോധജനനത്തിനുള്ള ഏക അധിഷ്ഠാനം. തുടർന്ന് साधകൻ രണ്ടാം, മൂന്നാം ഭൂമികകൾ പ്രാപിക്കണം. ഇവിടെ മൂന്നാം ഭൂമിക ശ്രേഷ്ഠവും സർവ്വവ്യാപിയും; അതിൽ മനുഷ്യൻ എല്ലാ സങ്കൽപ-നിർമ്മിതികളെയും പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. മൂന്ന് ഭൂമികകളുടെ അഭ്യാസത്തിൽ അജ്ഞാനം ക്ഷയിച്ചാൽ, നാലാം ഭൂമികയിലെത്തിയവർ എല്ലായിടത്തും സമത്വം കാണുന്നു. അദ്വൈതത്തിൽ സ്ഥിരത വന്നപ്പോൾ, ദ്വൈതം ശമിച്ചപ്പോൾ, നാലാം ഭൂമികയിലെത്തിയവർ ലോകത്തെ സ്വപ്നംപോലെ കാണുന്നു।

Verse 29

सन्तोषामोदमधुरा प्रथमोदेति भूमिका । भूमिप्रोदितमात्रोऽन्तरमृताङ्कुरिकेव सा ॥ एषा हि परिमृष्टान्तः संन्यासा प्रसवैकभूः । द्वितीयां च तृतीयां च भूमिकां प्राप्नुयात्ततः ॥ श्रेष्ठा सर्वगता ह्येषा तृतीया भ...

സന്തോഷവും ആനന്ദവും മധുരമാകുന്ന ആദ്യ ഭൂമിക ഉദിക്കുന്നു; ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഇപ്പൊഴേ മുളച്ച അമൃതാങ്കുരംപോലെ അത് അന്തരത്തിൽ തെളിയും. ഇതുതന്നെ ലക്ഷ്യം സ്പർശിച്ച സന്ന്യാസം; ഉയർന്ന ബോധജനനത്തിനുള്ള ഏക അധിഷ്ഠാനം. തുടർന്ന് साधകൻ രണ്ടാം, മൂന്നാം ഭൂമികകൾ പ്രാപിക്കണം. ഇവിടെ മൂന്നാം ഭൂമിക ശ്രേഷ്ഠവും സർവ്വവ്യാപിയും; അതിൽ മനുഷ്യൻ എല്ലാ സങ്കൽപ-നിർമ്മിതികളെയും പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. മൂന്ന് ഭൂമികകളുടെ അഭ്യാസത്തിൽ അജ്ഞാനം ക്ഷയിച്ചാൽ, നാലാം ഭൂമികയിലെത്തിയവർ എല്ലായിടത്തും സമത്വം കാണുന്നു. അദ്വൈതത്തിൽ സ്ഥിരത വന്നപ്പോൾ, ദ്വൈതം ശമിച്ചപ്പോൾ, നാലാം ഭൂമികയിലെത്തിയവർ ലോകത്തെ സ്വപ്നംപോലെ കാണുന്നു।

Verse 30

सन्तोषामोदमधुरा प्रथमोदेति भूमिका । भूमिप्रोदितमात्रोऽन्तरमृताङ्कुरिकेव सा ॥ एषा हि परिमृष्टान्तः संन्यासा प्रसवैकभूः । द्वितीयां च तृतीयां च भूमिकां प्राप्नुयात्ततः ॥ श्रेष्ठा सर्वगता ह्येषा तृतीया भ...

സന്തോഷവും ആനന്ദവും മധുരമാകുന്ന ആദ്യ ഭൂമിക ഉദിക്കുന്നു; ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഇപ്പൊഴേ മുളച്ച അമൃതാങ്കുരംപോലെ അത് അന്തരത്തിൽ തെളിയും. ഇതുതന്നെ ലക്ഷ്യം സ്പർശിച്ച സന്ന്യാസം; ഉയർന്ന ബോധജനനത്തിനുള്ള ഏക അധിഷ്ഠാനം. തുടർന്ന് साधകൻ രണ്ടാം, മൂന്നാം ഭൂമികകൾ പ്രാപിക്കണം. ഇവിടെ മൂന്നാം ഭൂമിക ശ്രേഷ്ഠവും സർവ്വവ്യാപിയും; അതിൽ മനുഷ്യൻ എല്ലാ സങ്കൽപ-നിർമ്മിതികളെയും പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. മൂന്ന് ഭൂമികകളുടെ അഭ്യാസത്തിൽ അജ്ഞാനം ക്ഷയിച്ചാൽ, നാലാം ഭൂമികയിലെത്തിയവർ എല്ലായിടത്തും സമത്വം കാണുന്നു. അദ്വൈതത്തിൽ സ്ഥിരത വന്നപ്പോൾ, ദ്വൈതം ശമിച്ചപ്പോൾ, നാലാം ഭൂമികയിലെത്തിയവർ ലോകത്തെ സ്വപ്നംപോലെ കാണുന്നു।

Verse 31

सन्तोषामोदमधुरा प्रथमोदेति भूमिका । भूमिप्रोदितमात्रोऽन्तरमृताङ्कुरिकेव सा ॥ एषा हि परिमृष्टान्तः संन्यासा प्रसवैकभूः । द्वितीयां च तृतीयां च भूमिकां प्राप्नुयात्ततः ॥ श्रेष्ठा सर्वगता ह्येषा तृतीया भ...

സന്തോഷത്തിന്റെ ആനന്ദമധുരതയോടെ ആദ്യ ഭൂമിക ഉദിക്കുന്നു; അത് ഉദിച്ച ഉടൻ അന്തരത്തിൽ അമൃതത്തിന്റെ മുളപോലെ ഒന്നുയരുന്നു. ഇതുതന്നെ അന്ത്യം സ്പർശിച്ച സന്ന്യാസം, ആത്മജന്മത്തിന്റെ ഏകഭൂമി; അതിൽ നിന്ന് രണ്ടാമത്തെയും മൂന്നാമത്തെയും ഭൂമികകൾ നേടണം. ഇവിടെ മൂന്നാം ഭൂമിക ശ്രേഷ്ഠവും സർവ്വവ്യാപിയും; അതിൽ പുരുഷൻ എല്ലാ സങ്കൽപ്പ-കല്പനകളും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. മൂന്ന് ഭൂമികകളുടെ അഭ്യാസത്തിൽ അജ്ഞാനം ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ, നാലാം ഭൂമികയിലെത്തിയവർ എല്ലായിടത്തും സമത കാണുന്നു. അദ്വൈതത്തിൽ സ്ഥിരത വന്നും ദ്വൈതം ശമിച്ചും കഴിഞ്ഞാൽ, നാലാം ഭൂമികയിലെവർ ലോകത്തെ സ്വപ്നംപോലെ കാണുന്നു.

Verse 32

भूमिकात्रितयं जाग्रच्चतुर्थी स्वप्न उच्यते ॥ चित्तं तु शरदभ्रांशविलयं प्रविलीयते । सत्त्वावशेष एवास्ते पञ्चमीं भूमिकां गतः ॥ जगद्विकल्पो नोदेति चित्तस्यात्र विलापनात् । पञ्चमीं भूमिकामेत्य सुषुप्तपदना...

മൂന്ന് ഭൂമികകൾ ‘ജാഗ്രത്’ എന്നും നാലാമത് ‘സ്വപ്നം’ എന്നും പറയുന്നു. എന്നാൽ ചിത്തം ശരദ്കാല മേഘഖണ്ഡങ്ങൾ അലിഞ്ഞുപോകുന്നതുപോലെ ലയിക്കുന്നു; അഞ്ചാം ഭൂമികയിലെത്തിയവൻ സത്ത്വാവശേഷത്തിൽ മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നു. ഇവിടെ ചിത്തലയം മൂലം ജഗദ്-വികൽപം ഉദിക്കുകയില്ല; ‘സുഷുപ്തപദം’ എന്ന പേരുള്ള അഞ്ചാം ഭൂമികയിൽ എത്തി, ശേഷിച്ച വിശേഷാംശങ്ങൾ ശാന്തമായപ്പോൾ, അവൻ അദ്വൈതമാത്രമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ദ്വൈതഭാസം ഉരുകിപ്പോയതിനാൽ ആനന്ദിച്ച് അന്തഃപ്രബോധവാനായി, അഞ്ചാം ഭൂമികയിൽ സുഷുപ്തമനസ്സുപോലെ തന്നെ ഇരിക്കുന്നു. അന്തർമുഖനായി നിലകൊണ്ടിട്ടും ബാഹ്യപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടാൽ, ക്ഷീണം മൂലം അവൻ എപ്പോഴും നിദ്രാലുവെന്നപോലെ തോന്നുന്നു. ഈ ഭൂമികയിൽ അഭ്യാസം ചെയ്ത് വാസനാരഹിതനായി, ക്രമേണ ‘തുര്യ’ എന്നു വിളിക്കുന്ന ആറാം ഭൂമികയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. അവിടെ അസത്-രൂപവും അല്ല, സത്-രൂപവും അല്ല; ‘ഞാൻ’ ഇല്ല, ‘അഹങ്കാരക്രിയ’യും ഇല്ല; ക്ഷീണമായ മനനം മാത്രം ശേഷിച്ച്—അവൻ അദ്വൈതത്തിൽ അത്യന്തം നിർഭയനായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഗ്രന്ഥിരഹിതൻ, സംശയം ശാന്തം, ജീവന്മുക്തൻ, ധ്യാനത്തിൽ തെളിഞ്ഞവൻ—പുറത്ത് അനിർവാണനായാലും ഉള്ളിൽ നിർവാണൻ, ചിത്രദീപംപോലെ സ്ഥിരൻ. ആറാം ഭൂമിയിൽ നിലകൊണ്ട് ഏഴാം ഭൂമി പ്രാപിക്കണം.

Verse 33

भूमिकात्रितयं जाग्रच्चतुर्थी स्वप्न उच्यते ॥ चित्तं तु शरदभ्रांशविलयं प्रविलीयते । सत्त्वावशेष एवास्ते पञ्चमीं भूमिकां गतः ॥ जगद्विकल्पो नोदेति चित्तस्यात्र विलापनात् । पञ्चमीं भूमिकामेत्य सुषुप्तपदना...

മൂന്ന് ഭൂമികകൾ ‘ജാഗ്രത്’ എന്നും നാലാമത് ‘സ്വപ്നം’ എന്നും പറയുന്നു. എങ്കിലും ചിത്തം ശരദ്കാല മേഘഖണ്ഡങ്ങൾ അലിഞ്ഞുപോകുന്നതുപോലെ ലയിക്കുന്നു; അഞ്ചാം ഭൂമികയിലെത്തിയവൻ സത്ത്വാവശേഷത്തിൽ മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നു. ഇവിടെ ചിത്തലയം മൂലം ജഗദ്-വികൽപം ഉദിക്കുകയില്ല; ‘സുഷുപ്ത-പദം’ എന്ന പേരുള്ള അഞ്ചാം ഭൂമികയിൽ എത്തി, ശേഷിച്ച വിശേഷാംശങ്ങൾ ശാന്തമായപ്പോൾ, അവൻ അദ്വൈതമാത്രമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ദ്വൈതഭാസം ഉരുകിപ്പോയതിനാൽ ആനന്ദിച്ച് അന്തഃപ്രബോധവാനായി, അഞ്ചാം ഭൂമികയിൽ സുഷുപ്തമനസ്സുപോലെ തന്നെ ഇരിക്കുന്നു. അന്തർമുഖനായി നിലകൊണ്ടിട്ടും ബാഹ്യപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടാൽ, ക്ഷീണം മൂലം അവൻ എപ്പോഴും നിദ്രാലുവെന്നപോലെ തോന്നുന്നു. ഈ ഭൂമികയിൽ അഭ്യാസം ചെയ്ത് വാസനാരഹിതനായി, ക്രമേണ ‘തുര്യ’ എന്നു വിളിക്കുന്ന ആറാം ഭൂമികയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. അവിടെ അസത് അല്ല, സത് അല്ല; ‘ഞാൻ’ ഇല്ല, ‘അഹങ്കാരക്രിയ’യും ഇല്ല; ക്ഷീണമായ മനനം മാത്രം ശേഷിച്ച്—അവൻ അദ്വൈതത്തിൽ നിർഭയനായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഗ്രന്ഥിരഹിതൻ, സംശയം ശാന്തം, ജീവന്മുക്തൻ, ധ്യാനത്തിൽ തെളിഞ്ഞവൻ—പുറത്ത് അനിർവാണനായാലും ഉള്ളിൽ നിർവാണൻ, ചിത്രദീപംപോലെ സ്ഥിരൻ. ആറാം ഭൂമിയിൽ നിലകൊണ്ട് ഏഴാം ഭൂമി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 34

भूमिकात्रितयं जाग्रच्चतुर्थी स्वप्न उच्यते ॥ चित्तं तु शरदभ्रांशविलयं प्रविलीयते । सत्त्वावशेष एवास्ते पञ्चमीं भूमिकां गतः ॥ जगद्विकल्पो नोदेति चित्तस्यात्र विलापनात् । पञ्चमीं भूमिकामेत्य सुषुप्तपदना...

മൂന്ന് ഭൂമികകൾ ‘ജാഗ്രത്’ എന്നും നാലാമത് ‘സ്വപ്നം’ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. മനസ് ശരദ്കാല മേഘഖണ്ഡങ്ങൾ അലിഞ്ഞുപോകുന്നതുപോലെ ലയിക്കുന്നു; അഞ്ചാം ഭൂമികയിലെത്തിയവൻ സത്ത്വാവശേഷത്തിൽ മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നു. ചിത്തലയം മൂലം ജഗത്തിന്റെ കല്പന ഉദിക്കുകയില്ല; ‘സുഷുപ്ത-പദം’ എന്ന പേരുള്ള അഞ്ചാം ഭൂമികയിൽ എത്തി, ശേഷിച്ച വിശേഷാംശങ്ങൾ ശാന്തമായപ്പോൾ, അവൻ അദ്വൈതമാത്രമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ദ്വൈതഭാസം ഉരുകിപ്പോയതിനാൽ ആനന്ദിച്ച് അന്തഃപ്രബോധവാനായി, അഞ്ചാം ഭൂമികയിൽ സുഷുപ്തമനസ്സുപോലെ തന്നെ ഇരിക്കുന്നു. പുറംപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടാലും അന്തർമുഖനായി, ക്ഷീണം മൂലം അവൻ എപ്പോഴും നിദ്രാലുവെന്നപോലെ തോന്നുന്നു. ഈ ഭൂമികയിൽ അഭ്യാസം ചെയ്ത് വാസനാരഹിതനായി, ക്രമേണ ‘തുര്യ’ എന്നു വിളിക്കുന്ന ആറാം ഭൂമികയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു; അവിടെ സത് അല്ല, അസത് അല്ല; ‘ഞാൻ’ ഇല്ല, ‘അഹങ്കാരക്രിയ’യും ഇല്ല; ക്ഷീണമായ മനനം മാത്രം ശേഷിച്ച്—അവൻ അദ്വൈതത്തിൽ നിർഭയനായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഗ്രന്ഥിരഹിതൻ, സംശയം ശാന്തം, ജീവന്മുക്തൻ—ചിത്രദീപംപോലെ സ്ഥിരൻ; ആറാം നിലയിൽ നിന്ന് ഏഴാം നില പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 35

भूमिकात्रितयं जाग्रत् चतुर्थी स्वप्न उच्यते॥ चित्तं तु शरदभ्रांशविलयं प्रविलीयते। सत्त्वावशेष एवास्ते पञ्चमीं भूमिकां गतः॥ जगद्विकल्पो नोदेति चित्तस्यात्र विलापनात्। पञ्चमीं भूमिकामेत्य सुषुप्तपदनामिक...

മൂന്ന് ഭൂമികകൾ ‘ജാഗ്രത്’ എന്നും നാലാമത് ‘സ്വപ്നം’ എന്നും പറയുന്നു. ചിത്തം ശരദ്കാല മേഘഖണ്ഡങ്ങൾ അലിഞ്ഞുപോകുന്നതുപോലെ ലയിക്കുന്നു; അഞ്ചാം ഭൂമികയിലെത്തിയവൻ സത്ത്വാവശേഷത്തിൽ മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നു. ഇവിടെ ചിത്തലയം മൂലം ജഗദ്-വികൽപം ഉദിക്കുകയില്ല; ‘സുഷുപ്ത-പദം’ എന്ന പേരുള്ള അഞ്ചാം ഭൂമികയിൽ എത്തി, ശേഷിച്ച വിശേഷാംശങ്ങൾ ശാന്തമായപ്പോൾ, അവൻ അദ്വൈതമാത്രമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ദ്വൈതഭാസം ഉരുകിപ്പോയതിനാൽ ആനന്ദിച്ച് അന്തഃപ്രബോധവാനായി, അഞ്ചാം ഭൂമികയിൽ സുഷുപ്തമനസ്സുപോലെ തന്നെ ഇരിക്കുന്നു. അന്തർമുഖനായി നിലകൊണ്ടിട്ടും ബാഹ്യപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടാൽ, ക്ഷീണം മൂലം അവൻ എപ്പോഴും നിദ്രാലുവെന്നപോലെ തോന്നുന്നു. ഈ ഭൂമികയിൽ അഭ്യാസം ചെയ്ത് വാസനാരഹിതനായി, ക്രമേണ ‘തുര്യ’ എന്നു വിളിക്കുന്ന ആറാം ഭൂമികയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. അവിടെ അസത്-രൂപവും അല്ല, സത്-രൂപവും അല്ല; ‘ഞാൻ’ ഇല്ല, ‘അഹങ്കാരക്രിയ’യും ഇല്ല; ക്ഷീണമായ മനനം മാത്രം ശേഷിച്ച്—അവൻ അദ്വൈതത്തിൽ അത്യന്തം നിർഭയനായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഗ്രന്ഥിരഹിതൻ, സംശയം ശാന്തം, ജീവന്മുക്തൻ, ധ്യാനത്തിൽ തെളിഞ്ഞവൻ—പുറത്ത് അനിർവാണനായാലും ഉള്ളിൽ നിർവാണൻ, ചിത്രദീപംപോലെ സ്ഥിരൻ. ആറാം ഭൂമിയിൽ നിലകൊണ്ട് ഏഴാം ഭൂമി പ്രാപിക്കണം.

Verse 36

भूमिकात्रितयं जाग्रत् चतुर्थी स्वप्न उच्यते॥ चित्तं तु शरदभ्रांशविलयं प्रविलीयते। सत्त्वावशेष एवास्ते पञ्चमीं भूमिकां गतः॥ जगद्विकल्पो नोदेति चित्तस्यात्र विलापनात्। पञ्चमीं भूमिकामेत्य सुषुप्तपदनामिक...

ആദ്യത്തെ മൂന്ന് ഭൂമികകൾ ജാഗ്രത്താണ്, നാലാമത്തേത് സ്വപ്നമാണ്. അഞ്ചാം ഭൂമികയിൽ ചിത്തം ശരത്കാല മേഘങ്ങളെപ്പോലെ ലയിക്കുന്നു, ശുദ്ധമായ സത്ത്വം മാത്രം അവശേഷിക്കുന്നു.

Verse 37

भूमिकात्रितयं जाग्रत् चतुर्थी स्वप्न उच्यते॥ चित्तं तु शरदभ्रांशविलयं प्रविलीयते। सत्त्वावशेष एवास्ते पञ्चमीं भूमिकां गतः॥ जगद्विकल्पो नोदेति चित्तस्यात्र विलापनात्। पञ्चमीं भूमिकामेत्य सुषुप्तपदनामिक...

ചിത്തം ലയിക്കുന്നതിനാൽ ജഗത്തിന്റെ വികല്പം ഉദിക്കുന്നില്ല. സുഷുപ്തി എന്ന അഞ്ചാം ഭൂമികയിൽ എത്തിച്ചേർന്ന്, എല്ലാ വിശേഷങ്ങളും ശാന്തമാകുമ്പോൾ, അദ്ദേഹം അദ്വൈതത്തിൽ മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 38

भूमिकात्रितयं जाग्रत् चतुर्थी स्वप्न उच्यते॥ चित्तं तु शरदभ्रांशविलयं प्रविलीयते। सत्त्वावशेष एवास्ते पञ्चमीं भूमिकां गतः॥ जगद्विकल्पो नोदेति चित्तस्यात्र विलापनात्। पञ्चमीं भूमिकामेत्य सुषुप्तपदनामिक...

ദ്വൈതത്തിന്റെ ആഭാസം ഇല്ലാതാകുന്നതിനാൽ അദ്ദേഹം ആനന്ദഭരിതനും പ്രബുദ്ധനുമാണ്. അഞ്ചാം ഭൂമികയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സ് സുഷുപ്തിയിലേതുപോലെയാണ്. പുറമെ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോഴും അദ്ദേഹം ഉള്ളിൽ അന്തർമുഖനായിരിക്കുന്നു.

Verse 39

भूमिकात्रितयं जाग्रत् चतुर्थी स्वप्न उच्यते॥ चित्तं तु शरदभ्रांशविलयं प्रविलीयते। सत्त्वावशेष एवास्ते पञ्चमीं भूमिकां गतः॥ जगद्विकल्पो नोदेति चित्तस्यात्र विलापनात्। पञ्चमीं भूमिकामेत्य सुषुप्तपदनामिक...

അദ്ദേഹം എപ്പോഴും തളർന്നവനെപ്പോലെയും ഉറക്കത്തിലുമെന്നപോലെ കാണപ്പെടുന്നു. ഈ ഭൂമികയിൽ വാസനാരഹിതനായി അഭ്യാസം ചെയ്തുകൊണ്ട്, അദ്ദേഹം ക്രമേണ 'തുര്യം' എന്ന ആറാം ഭൂമികയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു.

Verse 40

भूमिकात्रितयं जाग्रच्चतुर्थी स्वप्न उच्यते॥ चित्तं तु शरदभ्रांशविलयं प्रविलीयते। सत्त्वावशेष एवास्ते पञ्चमीं भूमिकां गतः॥ जगद्विकल्पो नोदेति चित्तस्यात्र विलापनात्। पञ्चमीं भूमिकामेत्य सुषुप्तपदनामिका...

അവിടെ അസത്തോ സത്തോ ഇല്ല, 'ഞാൻ' എന്നോ അഹങ്കാരമെന്നോ ഇല്ല. ചിന്തകൾ നശിച്ച അവസ്ഥയിൽ അദ്ദേഹം ഭയരഹിതനായി അദ്വൈതത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. ബന്ധനങ്ങളില്ലാത്ത, സംശയങ്ങൾ തീർന്ന ആ ജീവൻമുക്തൻ ചിത്രത്തിലെ ദീപം പോലെ അചഞ്ചലനായിരിക്കുന്നു.

Verse 41

विदेहमुक्ततात्रोक्ता सप्तमी योगभूमिका। अगम्या वचसां शान्ता सा सीमा सर्वभूमिषु॥ लोकानुवर्तनं त्यक्त्वा त्यक्त्वा देहानुवर्तनम्। शास्त्रानुवर्तनं त्यक्त्वा स्वाध्यासापनयं कुरु॥ ओङ्कारमात्रमखिलं विश्वप्र...

ഏഴാമത്തെ യോഗഭൂമിയെ ‘വിദേഹമുക്തി’ എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു; അത് വാക്കുകൾക്കതീതമായ ശാന്തസ്വരൂപം, എല്ലാ ഭൂമികകളുടെയും പരമപരിധി. ലോകാനുസരണം, ദേഹാനുസരണം, ശാസ്ത്രാനുസരണം പോലും ഉപേക്ഷിച്ച് അധ്യാസനിവൃത്തിയുണ്ടാക്കുക. സർവ്വവും ഓങ്കാരമാത്രം—വിശ്വ, തൈജസ, പ്രാജ്ഞ മുതലായ ലക്ഷണങ്ങളാൽ അടയാളപ്പെട്ടത്; വാച്യ‑വാചക ഭേദാഭേദം ഗ്രഹിക്കപ്പെടാത്തതിനാൽ അത് ഒന്നുതന്നെ. ‘അ’ വിശ്വം, ‘ഉ’ തൈജസം, ‘മ’ പ്രാജ്ഞ—ഇങ്ങനെ ക്രമമായി ധ്യാനിക്കുക. സമാധിക്കാലത്തിന് മുമ്പേ മഹാപ്രയത്നത്തോടെ വിചാരിച്ച്, സ്ഥൂലത്തിൽ നിന്ന് സൂക്ഷ്മം വരെ എല്ലാം ചിദാത്മയിൽ ലയിപ്പിക്കുക. ചിദാത്മ നിത്യശുദ്ധ‑ബുദ്ധ‑മുക്ത‑സത്‑അദ്വയ, പരമാനന്ദസ്വരൂപം—“ഞാൻ വാസുദേവൻ, ഓം” എന്നു നിശ്ചയിക്കുക. ആദി‑മധ്യ‑അവസാനങ്ങളിൽ ഇതെല്ലാം ദുഃഖമേ; അതിനാൽ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഹേ നിർമലനേ, തത്ത്വത്തിൽ നിഷ്ഠനാകുക. അവിദ്യാതിമിരാതീതം, സർവ്വാഭാസവിവർജിതം, നിർമ്മല ശുദ്ധാനന്ദം, മനോവാചാമഗോചര്യം—“ഞാൻ പ്രജ്ഞാനഘനാനന്ദസ്വരൂപ ബ്രഹ്മം” എന്നു ഭാവിക്കുക.

Verse 42

विदेहमुक्ततात्रोक्ता सप्तमी योगभूमिका। अगम्या वचसां शान्ता सा सीमा सर्वभूमिषु॥ लोकानुवर्तनं त्यक्त्वा त्यक्त्वा देहानुवर्तनम्। शास्त्रानुवर्तनं त्यक्त्वा स्वाध्यासापनयं कुरु॥ ओङ्कारमात्रमखिलं विश्वप्र...

ഏഴാമത്തെ യോഗഭൂമിയെ ‘വിദേഹമുക്തി’ എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു; അത് വാക്കുകൾക്കതീതമായ ശാന്തസ്വരൂപം, എല്ലാ ഭൂമികകളുടെയും പരമപരിധി. ലോകാനുസരണം, ദേഹാനുസരണം, ശാസ്ത്രാനുസരണം പോലും ഉപേക്ഷിച്ച് അധ്യാസനിവൃത്തിയുണ്ടാക്കുക. സർവ്വവും ഓങ്കാരമാത്രം—വിശ്വ, തൈജസ, പ്രാജ്ഞ മുതലായ ലക്ഷണങ്ങളാൽ അടയാളപ്പെട്ടത്; വാച്യ‑വാചക ഭേദാഭേദം ഗ്രഹിക്കപ്പെടാത്തതിനാൽ അത് ഒന്നുതന്നെ. ‘അ’ വിശ്വം, ‘ഉ’ തൈജസം, ‘മ’ പ്രാജ്ഞ—ഇങ്ങനെ ക്രമമായി ധ്യാനിക്കുക. സമാധിക്കാലത്തിന് മുമ്പേ മഹാപ്രയത്നത്തോടെ വിചാരിച്ച്, സ്ഥൂലത്തിൽ നിന്ന് സൂക്ഷ്മം വരെ എല്ലാം ചിദാത്മയിൽ ലയിപ്പിക്കുക. ചിദാത്മ നിത്യശുദ്ധ‑ബുദ്ധ‑മുക്ത‑സത്‑അദ്വയ, പരമാനന്ദസ്വരൂപം—“ഞാൻ വാസുദേവൻ, ഓം” എന്നു നിശ്ചയിക്കുക. ആദി‑മധ്യ‑അവസാനങ്ങളിൽ ഇതെല്ലാം ദുഃഖമേ; അതിനാൽ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഹേ നിർമലനേ, തത്ത്വത്തിൽ നിഷ്ഠനാകുക. അവിദ്യാതിമിരാതീതം, സർവ്വാഭാസവിവർജിതം, നിർമ്മല ശുദ്ധാനന്ദം, മനോവാചാമഗോചര്യം—“ഞാൻ പ്രജ്ഞാനഘനാനന്ദസ്വരൂപ ബ്രഹ്മം” എന്നു ഭാവിക്കുക.

Verse 43

विदेहमुक्ततात्रोक्ता सप्तमी योगभूमिका। अगम्या वचसां शान्ता सा सीमा सर्वभूमिषु॥ लोकानुवर्तनं त्यक्त्वा त्यक्त्वा देहानुवर्तनम्। शास्त्रानुवर्तनं त्यक्त्वा स्वाध्यासापनयं कुरु॥ ओङ्कारमात्रमखिलं विश्वप्र...

ഏഴാമത്തെ യോഗഭൂമിയെ ‘വിദേഹമുക്തി’ എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു; അത് വാക്കുകൾക്കതീതമായ ശാന്തസ്വരൂപം, എല്ലാ ഭൂമികകളുടെയും പരമപരിധി. ലോകാനുസരണം, ദേഹാനുസരണം, ശാസ്ത്രാനുസരണം പോലും ഉപേക്ഷിച്ച് അധ്യാസനിവൃത്തിയുണ്ടാക്കുക. സർവ്വവും ഓങ്കാരമാത്രം—വിശ്വ, തൈജസ, പ്രാജ്ഞ മുതലായ ലക്ഷണങ്ങളാൽ അടയാളപ്പെട്ടത്; വാച്യ‑വാചക ഭേദാഭേദം ഗ്രഹിക്കപ്പെടാത്തതിനാൽ അത് ഒന്നുതന്നെ. ‘അ’ വിശ്വം, ‘ഉ’ തൈജസം, ‘മ’ പ്രാജ്ഞ—ഇങ്ങനെ ക്രമമായി ധ്യാനിക്കുക. സമാധിക്കാലത്തിന് മുമ്പേ മഹാപ്രയത്നത്തോടെ വിചാരിച്ച്, സ്ഥൂലത്തിൽ നിന്ന് സൂക്ഷ്മം വരെ എല്ലാം ചിദാത്മയിൽ ലയിപ്പിക്കുക. ചിദാത്മ നിത്യശുദ്ധ‑ബുദ്ധ‑മുക്ത‑സത്‑അദ്വയ, പരമാനന്ദസ്വരൂപം—“ഞാൻ വാസുദേവൻ, ഓം” എന്നു നിശ്ചയിക്കുക. ആദി‑മധ്യ‑അവസാനങ്ങളിൽ ഇതെല്ലാം ദുഃഖമേ; അതിനാൽ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഹേ നിർമലനേ, തത്ത്വത്തിൽ നിഷ്ഠനാകുക. അവിദ്യാതിമിരാതീതം, സർവ്വാഭാസവിവർജിതം, നിർമ്മല ശുദ്ധാനന്ദം, മനോവാചാമഗോചര്യം—“ഞാൻ പ്രജ്ഞാനഘനാനന്ദസ്വരൂപ ബ്രഹ്മം” എന്നു ഭാവിക്കുക.

Verse 44

विदेहमुक्ततात्रोक्ता सप्तमी योगभूमिका। अगम्या वचसां शान्ता सा सीमा सर्वभूमिषु॥ लोकानुवर्तनं त्यक्त्वा त्यक्त्वा देहानुवर्तनम्। शास्त्रानुवर्तनं त्यक्त्वा स्वाध्यासापनयं कुरु॥ ओङ्कारमात्रमखिलं विश्वप्र...

ഏഴാമത്തെ യോഗഭൂമിയെ ‘വിദേഹമുക്തി’ എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു; അത് വാക്കുകൾക്കതീതമായ ശാന്തസ്വരൂപം, എല്ലാ ഭൂമികകളുടെയും പരമപരിധി. ലോകാനുസരണം, ദേഹാനുസരണം, ശാസ്ത്രാനുസരണം പോലും ഉപേക്ഷിച്ച് അധ്യാസനിവൃത്തിയുണ്ടാക്കുക. സർവ്വവും ഓങ്കാരമാത്രം—വിശ്വ, തൈജസ, പ്രാജ്ഞ മുതലായ ലക്ഷണങ്ങളാൽ അടയാളപ്പെട്ടത്; വാച്യ‑വാചക ഭേദാഭേദം ഗ്രഹിക്കപ്പെടാത്തതിനാൽ അത് ഒന്നുതന്നെ. ‘അ’ വിശ്വം, ‘ഉ’ തൈജസം, ‘മ’ പ്രാജ്ഞ—ഇങ്ങനെ ക്രമമായി ധ്യാനിക്കുക. സമാധിക്കാലത്തിന് മുമ്പേ മഹാപ്രയത്നത്തോടെ വിചാരിച്ച്, സ്ഥൂലത്തിൽ നിന്ന് സൂക്ഷ്മം വരെ എല്ലാം ചിദാത്മയിൽ ലയിപ്പിക്കുക. ചിദാത്മ നിത്യശുദ്ധ‑ബുദ്ധ‑മുക്ത‑സത്‑അദ്വയ, പരമാനന്ദസ്വരൂപം—“ഞാൻ വാസുദേവൻ, ഓം” എന്നു നിശ്ചയിക്കുക. ആദി‑മധ്യ‑അവസാനങ്ങളിൽ ഇതെല്ലാം ദുഃഖമേ; അതിനാൽ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഹേ നിർമലനേ, തത്ത്വത്തിൽ നിഷ്ഠനാകുക. അവിദ്യാതിമിരാതീതം, സർവ്വാഭാസവിവർജിതം, നിർമ്മല ശുദ്ധാനന്ദം, മനോവാചാമഗോചര്യം—“ഞാൻ പ്രജ്ഞാനഘനാനന്ദസ്വരൂപ ബ്രഹ്മം” എന്നു ഭാവിക്കുക.

Verse 45

विदेहमुक्ततात्रोक्ता सप्तमी योगभूमिका । अगम्या वचसां शान्ता सा सीमा सर्वभूमिषु ॥ लोकानुवर्तनं त्यक्त्वा त्यक्त्वा देहानुवर्तनम् । शास्त्रानुवर्तनं त्यक्त्वा स्वाध्यासापनयं कुरु ॥ ओङ्कारमात्रमखिलं विश्...

ഏഴാമത്തെ യോഗഭൂമിയെ ‘വിദേഹമുക്തി’ എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു; അത് വാക്കുകൾക്കതീതമായ ശാന്തസ്വരൂപം, എല്ലാ ഭൂമികകളുടെയും പരമപരിധി. ലോകാനുസരണം, ദേഹാനുസരണം, ശാസ്ത്രാനുസരണം പോലും ഉപേക്ഷിച്ച് അധ്യാസനിവൃത്തിയുണ്ടാക്കുക. സർവ്വവും ഓങ്കാരമാത്രം—വിശ്വ, തൈജസ, പ്രാജ്ഞ മുതലായ ലക്ഷണങ്ങളാൽ അടയാളപ്പെട്ടത്; വാച്യ‑വാചക ഭേദാഭേദം ഗ്രഹിക്കപ്പെടാത്തതിനാൽ അത് ഒന്നുതന്നെ. ‘അ’ വിശ്വം, ‘ഉ’ തൈജസം, ‘മ’ പ്രാജ്ഞ—ഇങ്ങനെ ക്രമമായി ധ്യാനിക്കുക. സമാധിക്കാലത്തിന് മുമ്പേ മഹാപ്രയത്നത്തോടെ വിചാരിച്ച്, സ്ഥൂലത്തിൽ നിന്ന് സൂക്ഷ്മം വരെ എല്ലാം ചിദാത്മയിൽ ലയിപ്പിക്കുക. ചിദാത്മ നിത്യശുദ്ധ‑ബുദ്ധ‑മുക്ത‑സത്‑അദ്വയ, പരമാനന്ദസ്വരൂപം—“ഞാൻ വാസുദേവൻ, ഓം” എന്നു നിശ്ചയിക്കുക. ആദി‑മധ്യ‑അവസാനങ്ങളിൽ ഇതെല്ലാം ദുഃഖമേ; അതിനാൽ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഹേ നിർമലനേ, തത്ത്വത്തിൽ നിഷ്ഠനാകുക. അവിദ്യാതിമിരാതീതം, സർവ്വാഭാസവിവർജിതം, നിർമ്മല ശുദ്ധാനന്ദം, മനോവാചാമഗോചര്യം—“ഞാൻ പ്രജ്ഞാനഘനാനന്ദസ്വരൂപ ബ്രഹ്മം” എന്നു ഭാവിക്കുക.

Verse 46

विदेहमुक्ततात्रोक्ता सप्तमी योगभूमिका । अगम्या वचसां शान्ता सा सीमा सर्वभूमिषु ॥ लोकानुवर्तनं त्यक्त्वा त्यक्त्वा देहानुवर्तनम् । शास्त्रानुवर्तनं त्यक्त्वा स्वाध्यासापनयं कुरु ॥ ओङ्कारमात्रमखिलं विश्...

യോഗത്തിന്റെ ഏഴാം ഭൂമിക ‘വിദേഹമുക്തി’ എന്നു പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു—അത് ശാന്തം, വാക്കുകൾക്ക് അഗമ്യം, എല്ലാ ഭൂമികകളുടെയും പരമസീമ. ലോകാനുവർത്തനം, ദേഹാനുവർത്തനം, ശാസ്ത്രാനുവർത്തനം എന്നിവ ഉപേക്ഷിച്ച് അധ്യാസം (ആരോപം) നീക്കുക. എല്ലാം ഓങ്കാരമാത്രം; വിശ്വ, തൈജസ, പ്രാജ്ഞ മുതലായ ലക്ഷണങ്ങളാൽ അറിയപ്പെടുന്നു—വാച്യ-വാചക ഭേദാഭേദം ഗ്രഹിക്കപ്പെടാത്തതിനാൽ. ‘അ’ വിശ്വം, ‘ഉ’ തൈജസമെന്ന് സ്മൃതി, ‘മ’ പ്രാജ്ഞ—ഇങ്ങനെ ക്രമമായി ദർശിക്കുക. സമാധിക്ക് മുമ്പേ മഹാപ്രയത്നത്തോടെ വിചാരിച്ച്, സ്ഥൂലത്തിൽ നിന്ന് സൂക്ഷ്മം വരെ എല്ലാം ചിദാത്മയിൽ ലയിപ്പിക്കുക. ചിദാത്മ നിത്യശുദ്ധ, ബുദ്ധ, മുക്ത, സത്, അദ്വയം; പരമാനന്ദനിശ്ചയം—‘ഞാൻ വാസുദേവൻ, ഓം’. ആദി, മധ്യം, അന്ത്യം എല്ലായിടത്തും ഇതെല്ലാം ദുഃഖം; അതിനാൽ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് തത്ത്വത്തിൽ നിഷ്ഠനാകുക, ഹേ നിർമലനേ. അവിദ്യാതിമിരാതീതം, സർവാഭാസവിവർജിതം, നിർമ്മല ശുദ്ധ ആനന്ദം, മനോവാക്ഗോചരാതീതം—‘ഞാൻ പ്രജ്ഞാനഘന ആനന്ദസ്വരൂപ ബ്രഹ്മം’ എന്നു ധ്യാനിക്കുക.

Verse 47

विदेहमुक्ततात्रोक्ता सप्तमी योगभूमिका । अगम्या वचसां शान्ता सा सीमा सर्वभूमिषु ॥ लोकानुवर्तनं त्यक्त्वा त्यक्त्वा देहानुवर्तनम् । शास्त्रानुवर्तनं त्यक्त्वा स्वाध्यासापनयं कुरु ॥ ओङ्कारमात्रमखिलं विश्...

യോഗത്തിന്റെ ഏഴാം ഭൂമിക ‘വിദേഹമുക്തി’—ശാന്തം, വാക്കുകൾക്ക് അതീതം, എല്ലാ ഭൂമികകളുടെയും പരമസീമ. ലോകം, ദേഹം, ശാസ്ത്രം എന്നിവയുടെ അനുഗമനം ഉപേക്ഷിച്ച് അധ്യാസം (ആരോപം) നീക്കുക. എല്ലാം ഓങ്കാരമാത്രം—വിശ്വ, തൈജസ, പ്രാജ്ഞ മുതലായ ലക്ഷണങ്ങളാൽ; വാച്യ-വാചക ഭേദാഭേദം ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നില്ല. ‘അ’ വിശ്വം, ‘ഉ’ തൈജസമെന്ന് സ്മൃതി, ‘മ’ പ്രാജ്ഞ—ഇങ്ങനെ ക്രമമായി കാണുക. സമാധിക്ക് മുമ്പേ മഹാപ്രയത്നത്തോടെ വിചാരിച്ച് സ്ഥൂലത്തിൽ നിന്ന് സൂക്ഷ്മം വരെ എല്ലാം ചിദാത്മയിൽ ലയിപ്പിക്കുക. ചിദാത്മ നിത്യശുദ്ധ, ബുദ്ധ, മുക്ത, സത്, അദ്വയം; പരമാനന്ദനിശ്ചയം—‘ഞാൻ വാസുദേവൻ, ഓം’. ആദി, മധ്യം, അന്ത്യം എല്ലായിടത്തും ഇതെല്ലാം ദുഃഖം; അതിനാൽ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് തത്ത്വത്തിൽ നിഷ്ഠനാകുക, ഹേ നിർമലനേ. അവിദ്യാതിമിരാതീതം, സർവാഭാസവിവർജിതം, നിർമ്മല ശുദ്ധ ആനന്ദം, മനോവാക്ഗോചരാതീതം—‘ഞാൻ പ്രജ്ഞാനഘന ആനന്ദസ്വരൂപ ബ്രഹ്മം’ എന്നു ധ്യാനിക്കുക.

Verse 48

विदेहमुक्ततात्रोक्ता सप्तमी योगभूमिका । अगम्या वचसां शान्ता सा सीमा सर्वभूमिषु ॥ लोकानुवर्तनं त्यक्त्वा त्यक्त्वा देहानुवर्तनम् । शास्त्रानुवर्तनं त्यक्त्वा स्वाध्यासापनयं कुरु ॥ ओङ्कारमात्रमखिलं विश्...

യോഗത്തിന്റെ ഏഴാം ഭൂമിക ‘വിദേഹമുക്തി’യായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു—ശാന്തം, വാക്കുകൾക്ക് അഗമ്യം, എല്ലാ ഭൂമികകളുടെയും അന്തിമസീമ. ലോകം, ദേഹം, ശാസ്ത്രം എന്നിവയുടെ അനുഗമനം ഉപേക്ഷിച്ച് അധ്യാസം (ആരോപം) നീക്കുക. എല്ലാം ഓങ്കാരമാത്രം—വിശ്വ, തൈജസ, പ്രാജ്ഞ മുതലായ ലക്ഷണങ്ങളാൽ; വാച്യ-വാചക ഭേദാഭേദം ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നില്ല. ‘അ’ വിശ്വം, ‘ഉ’ തൈജസമെന്ന് സ്മൃതി, ‘മ’ പ്രാജ്ഞ—ഇങ്ങനെ ക്രമമായി വിവേചിക്കുക. സമാധിക്ക് മുമ്പേ മഹാപ്രയത്നത്തോടെ വിചാരിച്ച് സ്ഥൂലത്തിൽ നിന്ന് സൂക്ഷ്മം വരെ എല്ലാം ചിദാത്മയിൽ ലയിപ്പിക്കുക. ചിദാത്മ നിത്യശുദ്ധ, ബുദ്ധ, മുക്ത, സത്, അദ്വയം; പരമാനന്ദനിശ്ചയം—‘ഞാൻ വാസുദേവൻ, ഓം’. ആദി, മധ്യം, അന്ത്യം എല്ലായിടത്തും ഇതെല്ലാം ദുഃഖം; അതിനാൽ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് തത്ത്വത്തിൽ നിഷ്ഠനാകുക, ഹേ നിർമലനേ. അവിദ്യാതിമിരാതീതം, സർവാഭാസവിവർജിതം, നിർമ്മല ശുദ്ധ ആനന്ദം, മനോവാക്ഗോചരാതീതം—‘ഞാൻ പ്രജ്ഞാനഘന ആനന്ദസ്വരൂപ ബ്രഹ്മം’ എന്നു ധ്യാനിക്കുക.