Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 27

Devanagari script

निर्गुणः स गुणातीतो निःस्नेहो मूकवत्स्थितः । सर्वज्ञः सर्वगः सर्वः पठ्यते भुवनत्रये

Transliteration

nirguṇaḥ sa guṇātīto niḥsneho mūkavatsthitaḥ | sarvajñaḥ sarvagaḥ sarvaḥ paṭhyate bhuvanatraye

Translation

അവൻ നിർഗുണൻ, ഗുണാതീതൻ; ആസക്തിയില്ലാതെ മൗനവാനെപ്പോലെ നിലകൊള്ളുന്നു. സർവ്വജ്ഞൻ, സർവ്വവ്യാപി, സർവ്വസ്വരൂപൻ—എന്ന് ത്രിഭുവനമൊട്ടാകെ പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു॥

Word by Word

• निर्गुणः: without qualities
• निर्गुणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निर्- (उपसर्ग) + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्/निर्-प्रयोगे तत्पुरुषः (गुणरहितः) (masc. nom. sg.)

• स: he
• स: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• गुणातीतः: beyond the qualities
• गुणातीतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गुण (प्रातिपदिक) + अतीत (इ धातु/अत्-इति?; अतीत-प्रातिपदिक, कृदन्त-निष्पन्न)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (गुणान् अतीतः/गुणेभ्यः अतीतः) (masc. nom. sg.)

• निःस्नेहः: without attachment/affection
• निःस्नेहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निः- (उपसर्ग) + स्नेह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निः-प्रयोगे तत्पुरुषः (स्नेहरहितः) (masc. nom. sg.)

• मूकवत्: like a mute person
• मूकवत्: Adhikarana (Manner/अधिकरण-अर्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: मूक (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
• Form: उपमा-अव्यय (comparative indeclinable: like a mute)

• स्थितः: standing/abiding
• स्थितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc. nom. sg.)

• सर्वज्ञः: all-knowing
• सर्वज्ञः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (सर्वं जानाति इति/सर्वज्ञः) (masc. nom. sg.)

• सर्वगः: all-pervading
• सर्वगः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + ग (गम् धातु से निष्पन्न प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (सर्वत्र गच्छति/व्याप्नोति) (masc. nom. sg.)

• सर्वः: all/everything (as all)
• सर्वः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (masc. nom. sg.)

• पठ्यते: is recited
• पठ्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पठ् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive: is recited/read)

• भुवनत्रये: in the three worlds
• भुवनत्रये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रीणि भुवनानि) (neut. loc. sg.)

Speaker

Deductive (Vastrāpatha-kṣetra-māhātmya narrative voice praising Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Śiva as a silent ascetic: minimal ornament, matted hair, calm gaze; a vast cosmic backdrop (three worlds) subtly mapped around him, indicating omnipresence and omniscience.

Characters & Entities

• Śiva
• Trailokya (three worlds)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva is described as transcending the guṇas while still being omniscient and omnipresent—pointing to a reality beyond attachment and speech.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The praise occurs within the Vastrāpatha-kṣetra-māhātmya, linking Śiva’s greatness to the sanctity of Vastrāpatha in Prabhāsa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct rite is prescribed here; the verse functions as a doctrinal eulogy (stuti) of Śiva.