Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21
Devanagari script
तस्मिन्मृताः प्राणिनो ये कामतो वाप्यकामतः । कृमि कीटसमा वापि ते यांति परमां गतिम्
Transliteration
tasminmṛtāḥ prāṇino ye kāmato vāpyakāmataḥ | kṛmi kīṭasamā vāpi te yāṃti paramāṃ gatim
Translation
ആ ക്ഷേത്രത്തിൽ മരിക്കുന്ന ജീവികൾ—ഇച്ഛാപൂർവ്വമോ അനിച്ഛാപൂർവ്വമോ—പുഴു കീടങ്ങളുപോലെയായാലും പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കും।
Word by Word
तस्मिन्in that (place)
तस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; अधिकरणे (locative of place)
मृताःdead, having died
मृताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमृ (धातु) → मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (past participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; प्राणिनः इति विशेषणम्
प्राणिनःliving beings
प्राणिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राणिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (relative pronoun), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; प्राणिनः इति विशेषण-सम्बन्धः
कामतःwillingly, by desire
कामतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययम् (indeclinable), तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb); हेतौ/प्रकारे (by desire/voluntarily)
वाor
वा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्ययम्; विकल्पार्थक-निपातः (disjunctive particle)
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय/अपि-अर्थक-निपातः (also/even)
अकामतःunwillingly
अकामतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootअकाम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्, तसिल्-प्रत्ययान्त; निषेधपूर्वकः (a-), हेतौ/प्रकारे (unwillingly/without desire)
कृमिa worm
कृमि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृमि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; उपमान-निर्देशे (as a class/example)
कीट-समाःequal to insects, insect-like
कीट-समाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकीट (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (उपमान-तत्पुरुषः: कीटेन समाः), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; प्राणिनः इति विशेषणम्
वाor
वा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्ययम्; विकल्पार्थक-निपातः
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय/अपि-अर्थक-निपातः
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्
यान्तिgo, attain
यान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः (3rd), बहुवचनम्
परमाम्supreme
परमाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; गतिम् इति विशेषणम्
गतिम्state, destination
गतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
Speaker
Narrative context (speaker not explicit in this verse; within Prabhāsakṣetramāhātmya discourse)
Characters & Entities
P
Prabhāsa-kṣetraFAQs
The kṣetra’s sanctity is depicted as so potent that it can elevate even the lowest forms of life to the highest goal.
Prabhāsa-kṣetra, praised for granting the ‘supreme destination’ to those who die within it.
No rite is prescribed; the verse states the salvific power (kṣetra-prabhāva) associated with dying there.