Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

एकार्णवगते लोके तत्पंकजमपंकजम् । येनोद्धृतं क्षणेनैव प्रभासस्थः स किं हरिः

ekārṇavagate loke tatpaṃkajamapaṃkajam | yenoddhṛtaṃ kṣaṇenaiva prabhāsasthaḥ sa kiṃ hariḥ

ലോകം ഒരൊറ്റ മഹാസമുദ്രമായി മുങ്ങിയപ്പോൾ, മലിനരഹിതമായ ആ താമരയെ ക്ഷണത്തിൽ ഉയർത്തിയവൻ—ആ ഹരി പ്രഭാസത്തിൽ ഉണ്ടെങ്കിൽ പിന്നെ എന്തു പറയണം?

ekārṇava-gatein the world that had become one ocean
ekārṇava-gate:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootekārṇava (प्रातिपदिक) + gata (कृदन्त; √gam गतौ)
Formसप्तमी-तत्पुरुषः; gata-शब्दः क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे/स्त्रीलिङ्गे सप्तमी एकवचनं (here: locative singular agreeing with loke) — ‘having gone into/being in’
lokein the world
loke:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
tat-paṅkajamthat lotus
tat-paṅkajam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + paṅkaja (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (tat = ‘of that’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
apaṅkajammudless (pure)
apaṅkajam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootapaṅkaja (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (qualifying tat-paṅkajam)
yenaby whom
yena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सम्बन्धे/करणे प्रयोगः
uddhṛtamwas lifted up
uddhṛtam:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootud-√hṛ (धातु; हरणे)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; कर्मणि भावः — ‘was lifted up’
kṣaṇenain a moment
kṣaṇena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootkṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; काल-करणे
evaindeed/just
eva:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिपात (particle) — अवधारणार्थकः (emphatic)
prabhāsa-sthaḥdwelling in Prabhāsa
prabhāsa-sthaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootprabhāsa (प्रातिपदिक) + stha (कृदन्त; √sthā तिष्ठति)
Formसप्तमी-तत्पुरुषः; stha-शब्दः क्त/कृदन्त-प्रायः (स्थ ‘standing/being’), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् (qualifying hariḥ)
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
kimhow?/what?
kim:
Sambandha (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle)
hariḥHari (Viṣṇu)
hariḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

Unspecified (same inquiry voice)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Sages/pilgrims (implied)

Scene: The world as a single ocean; from the waters rises a spotless lotus/earth-symbol lifted instantly by the Lord (Varāha resonance), while the Prabhāsa shoreline glows, implying the same savior-power abides here.

H
Hari (Viṣṇu)
P
Prabhāsa-kṣetra
L
Lotus (cosmic motif)

FAQs

By linking cosmic creation/dissolution imagery to Prabhāsa, the text teaches that tīrthas are gateways to experiencing the Supreme’s vastness.

Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsa-stha).

None; it is a contemplative praise-question.