Adhyaya 74

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि शाकल्येश्वरमुत्तमम् । दैत्यसूदनवायव्ये धनुषां त्रिंशता स्थितम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അതിനുശേഷം, ഹേ മഹാദേവി, ദൈത്യസൂദനത്തിന്റെ വായവ്യ (വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറ്) ദിശയിൽ മുപ്പത് ധനുസ്സിന്റെ അകലെയിരിക്കുന്ന ഉത്തമ ശാകല്യേശ്വരനെ സമീപിക്കണം।

Verse 2

शाकल्येन महादेवि पूजितं सर्वकामदम् । शाकल्योनाम राजर्षिर्यत्र तप्त्वा महत्तपः

ഹേ മഹാദേവി, ഇത് ശാകല്യൻ പൂജിച്ചതും സർവകാമഫലദായകവുമാണ്. അവിടെ ശാകല്യനാമനായ രാജർഷി മഹത്തായ തപസ്സു ചെയ്തു।

Verse 3

समाराध्य महादेवं प्रत्यक्षीकृतवान्भवम् । लिंगेऽवतारयामास प्रसन्नं तं महेश्वरम्

മഹാദേവനെ സമ്യകമായി ആരാധിച്ച് അദ്ദേഹം ഭവനെ പ്രത്യക്ഷമാക്കി; പ്രസന്നനായ ആ മഹേശ്വരനെ ലിംഗത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ച് (പ്രതിഷ്ഠിച്ച്) സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 4

तस्मिन्दृष्टे वरारोहे सप्तजन्मकृतं नृणाम् । पापं प्रणश्यते शीघ्रं तमः सूर्योदये यथा

ഹേ വരാരോഹേ, അതിനെ ദർശിച്ചതുമാത്രത്തിൽ മനുഷ്യരുടെ ഏഴ് ജന്മങ്ങളിൽ സഞ്ചിതമായ പാപം വേഗത്തിൽ നശിക്കുന്നു—സൂര്യോദയത്തിൽ തമസ് അകലുന്നതുപോലെ।

Verse 5

तत्राष्टम्यां चतुर्द्दश्यां स्नापयेत्पयसा शिवम् । पूजयेच्च विधानेन गन्धपुष्पादिभिः क्रमात्

അവിടെ അഷ്ടമിയിലും ചതുര്ദശിയിലും പാലുകൊണ്ട് ശിവനു അഭിഷേകം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് വിധിപ്രകാരം ക്രമമായി ഗന്ധം, പുഷ്പം മുതലായവകൊണ്ട് പൂജിക്കണം.

Verse 6

हिरण्यं तत्र दातव्यं सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः । चत्वारि तस्य नामानि कथ्यमानानि मे शृणु

അവിടെ തീർത്ഥയാത്രയുടെ സമ്യക് ഫലം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ സ്വർണം ദാനമായി നൽകണം. ഇനി ആ ദേവന്റെ നാലു നാമങ്ങൾ ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കുക.

Verse 7

आदौ कृतयुगे देवि कीर्तितो भैरवेश्वरः । ततः सावर्णिमनुना सम्यगाराधितः प्रिये

ഹേ ദേവീ! ആദിയിൽ കൃതയുഗത്തിൽ അദ്ദേഹം ‘ഭൈരവേശ്വരൻ’ എന്നു കീർത്തിക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്ന്, ഹേ പ്രിയേ, സാവർണി മനു അദ്ദേഹത്തെ യഥാവിധി ആരാധിച്ചു.

Verse 8

सावर्णिकेश्वरं नाम त्रेतायां तस्य संज्ञितम् । ततस्तु द्वापरे देवि गालवेन महात्मना । सम्यगाराधितस्तत्र लिंगरूपीवृषध्वजः

ത്രേതായുഗത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ‘സാവർണികേശ്വരൻ’ എന്ന നാമം പ്രസിദ്ധമായി. തുടർന്ന് ദ്വാപരയുഗത്തിൽ, ഹേ ദേവീ, മഹാത്മാവായ ഗാലവൻ അവിടെ ലിംഗരൂപത്തിൽ വസിക്കുന്ന വൃഷധ്വജ പ്രഭുവിനെ യഥാവിധി ആരാധിച്ചു.

Verse 9

तृतीयं तस्य देवस्य गालवेश्वरसंज्ञितम् । कलौ युगे तु संप्राप्ते शाकल्योनाम वै मुनिः

ആ ദേവന്റെ മൂന്നാമത്തെ നാമം ‘ഗാലവേശ്വരൻ’ എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു. കലിയുഗം വന്നപ്പോൾ ‘ശാകല്യ’ എന്നൊരു മുനി ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 10

यत्र सिद्धिमनुप्राप्त ऐश्वर्यं चाणिमादिकम् । शाकल्येश्वरनामेति ततः ख्यातं तुरीयकम्

അവിടെ സിദ്ധി പ്രാപിച്ച് അണിമാദി ഐശ്വര്യങ്ങളും ലഭിച്ചതിനാൽ, അത് നാലാമത്തെ നാമമായി ‘ശാകല്യേശ്വര’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായി.

Verse 11

एवं चातुर्युगं नाम तस्य लिंगस्य कीर्तितम् । पापघ्नं पुण्यदं नॄणां कीर्त्तितं सर्वकामदम्

ഇങ്ങനെ ആ ലിംഗത്തിന്റെ ‘ചാതുര്യുഗ’ നാമസമൂഹം പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടു. ഇതിന്റെ കീർത്തന-സ്മരണം പാപം നശിപ്പിച്ച്, മനുഷ്യർക്കു പുണ്യം നൽകി, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നല്കുന്നതായി പറയുന്നു.

Verse 12

तस्यैव देवदेवस्य क्षेत्रोत्पत्तिं शृणु प्रिये

പ്രിയേ, ഇപ്പോൾ ആ ദേവദേവന്റെ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉത്ഭവം കേൾക്കുക; ഞാൻ അത് യഥാർത്ഥമായി വിവരിക്കുന്നു.

Verse 13

अष्टादशधनुर्देवि समंतात्परिमण्डलम् । महापापहरं देवि तत्र क्षेत्रनिवासिनाम्

ദേവീ, ആ ക്ഷേത്രം എല്ലാദിക്കുകളിലും പതിനെട്ട് ധനുസ്സ് വരെ വ്യാപിച്ച വൃത്താകാര പരിമണ്ഡലമാണ്. ദേവീ, അവിടെ വസിക്കുന്നവരുടെ മഹാപാപങ്ങളെ അത് ഹരിക്കുന്നു.

Verse 14

कृमिकीटपतंगानां तिरश्चामपि मोक्षदम् । यत्र कूपादितोयेषु जलं सारस्वतं स्मृतम्

ഇത് കൃമി, കീടം, പതംഗം മുതലായവർക്കും മറ്റു തിര്യക് ജീവികൾക്കും പോലും മോക്ഷം നൽകുന്നു. അവിടെ കിണർ മുതലായ ജലസ്രോതസ്സുകളിലെ വെള്ളം ‘സാരസ്വത’ (സരസ്വതീസമ പവിത്രം) എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 15

यत्र तत्र नरः स्नात्वा स्वर्गलोके महीयते । अश्वमेधसहस्रस्य वाजपेयशतस्य च

ആരായാലും അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. അവിടത്തെ പുണ്യം സഹസ്ര അശ്വമേധവും ശത വാജപേയവും ചെയ്ത ഫലത്തോട് തുല്യമെന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 16

तत्फलं समवाप्नोति तस्य लिंगस्य दर्शनात् । सोमपर्वणि संप्राप्ते यस्तत्र शुचिरात्मवान्

ആ ലിംഗത്തിന്റെ ദർശനം മാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ ആ ഫലം ലഭിക്കുന്നു. സോമപർവ്വം വന്നപ്പോൾ അവിടെ ശുചിത്വത്തോടും ആത്മസംയമത്തോടും കൂടി കഴിയുന്നവൻ ആ പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 17

अघोरं च जपेत्सम्यगाज्यहोमसमन्वितम् । तल्लिंगस्य समीपस्थो यावन्मासावधिः प्रिये

നെയ്യഹോമത്തോടുകൂടി ‘അഘോര’ മന്ത്രം ശരിയായി ജപിക്കണം. പ്രിയേ, ആ ലിംഗത്തിന്റെ സമീപത്ത് ഒരു മാസം വരെ വസിക്കണം.

Verse 18

महापातकयुक्तोऽपि युक्तो वाऽप्युपपातकैः । स सर्वां लभते सिद्धिमुत्तमां वरवर्णिनि

വരവർണിനീ, മഹാപാതകങ്ങളാൽ ഭാരിതനായാലും ഉപപാതകങ്ങളാൽ മലിനനായാലും—അവനും അവിടെ സമ്പൂർണ്ണവും ഉത്തമവുമായ സിദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 19

कामिकं तत्स्मृतं लिंगं सर्वकामफलप्रदम् । अघोर वक्त्रं देवस्य तत्रस्थं भैरवं महत्

ആ ലിംഗം ‘കാമികം’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; അത് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളുടെയും ഫലം നൽകുന്നു. അവിടെ ദേവന്റെ അഘോര-വക്ത്രസ്വരൂപമായ മഹാഭൈരവൻ വസിക്കുന്നു.

Verse 20

भैरवेश्वरनामेति पूर्वं ख्यातमभूद्भुवि । अस्मिन्युगे तु संप्राप्ते शाकल्येश्वरनामकम्

പൂർവകാലത്ത് ഭൂമിയിൽ ഇത് ‘ഭൈരവേശ്വര’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ നിലവിലെ യുഗത്തിൽ ഇത് ‘ശാകല്യേശ്വര’ എന്ന നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.