Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

कामिकं तु समाज्ञाय क्षेत्रं प्राभासिकं तदा । तत्रातपद्देवि तपः स वै परमदुश्चरम्

kāmikaṃ tu samājñāya kṣetraṃ prābhāsikaṃ tadā | tatrātapaddevi tapaḥ sa vai paramaduścaram

അപ്പോൾ പ്രാഭാസക്ഷേത്രം സർവകാമഫലപ്രദമായ പുണ്യക്ഷേത്രമെന്ന് അറിഞ്ഞ്, ഹേ ദേവി, അവൻ അവിടെ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ തപസ്സ് അനുഷ്ഠിച്ചു.

कामिकम्desired/pleasing
कामिकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकामिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (क्षेत्रम्)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वय-निपात (particle: 'but/indeed')
समाज्ञायhaving understood
समाज्ञाय:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootसम् + आ + ज्ञा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive): 'having known/understood'
क्षेत्रम्the sacred place/field
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्राभासिकम्belonging to Prabhāsa
प्राभासिकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राभासिक (प्रातिपदिक; प्रभास-सम्बन्धी)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (क्षेत्रम्)
तदाthen
तदा:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: 'there')
अतपत्performed austerity
अतपत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)
परमदुश्चरम्most difficult to perform
परमदुश्चरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम-दुश्चर (प्रातिपदिक; परम + दुश्चर)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (तपः)

Śiva

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Varuṇa, recognizing Prabhāsa as the supreme wish-fulfilling sacred field, performs extremely difficult austerities there.

V
Varuṇa
P
Prābhāsa-kṣetra (Prabhāsa)

FAQs

A kṣetra’s sanctity is shown through the tapas undertaken there; place and practice together generate spiritual fruition.

Prābhāsa-kṣetra (Prabhāsakṣetra) as a kāmika (wish-fulfilling) sacred region.

Tapas (austerity) performed in the sacred field of Prabhāsa.