Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

अजादेव्याश्चोत्तरतो धनुषां सप्तके स्थितम् । मंगलायाः समीपस्थं नातिदूरे व्यवस्थितम्

ajādevyāścottarato dhanuṣāṃ saptake sthitam | maṃgalāyāḥ samīpasthaṃ nātidūre vyavasthitam

അത് അജാദേവിയുടെ വടക്കുഭാഗത്ത്, ഏഴ് ധനുസ്സിന്റെ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; മംഗളയുടെ സമീപത്തായി, അതിദൂരമല്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു।

अजा-देव्याःof Ajā-devī
अजा-देव्याः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअजा (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुष (अजा-देवी = Ajā-devī)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
उत्तरतःto the north of
उत्तरतः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootउत्तरतः (अव्यय)
Formअव्यय; दिशावाचक क्रियाविशेषण (directional adverb)
धनुषाम्of bows
धनुषाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
सप्तकेin the group of seven
सप्तके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसप्तक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
स्थितम्situated
स्थितम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Root√स्था (धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle)
मङ्गलायाःof Maṅgalā
मङ्गलायाः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootमङ्गला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
समीपस्थम्standing nearby; near
समीपस्थम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसमीप (प्रातिपदिक) + स्थ (कृदन्त; √स्था)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; समासः तत्पुरुष (समीपे स्थितम्); कृदन्त ‘स्थ’
न-अति-दूरेnot very far away
न-अति-दूरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय) + अति (अव्यय) + दूर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; अव्ययवत् प्रयोगः; सप्तमी-एकवचनार्थे (locative sense)
व्यवस्थितम्well-situated; placed
व्यवस्थितम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootवि + अव + √स्था (धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle)

Īśvara (Śiva), continuing the pilgrimage description

Tirtha: Rāhu-pratiṣṭhita-liṅga (located via Ajādevī and Maṅgalā)

Type: temple

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A pilgrim’s-eye map: Ajādevī shrine as a landmark, the path leading north a short measured distance, with Maṅgalā shrine nearby; the Rāhu-liṅga sits between these nodes, suggesting a sacred triangle of devī and liṅga sites.

A
Ajādevī
M
Maṅgalā
R
Rāhu-pratiṣṭhita Liṅga

FAQs

The Purāṇa sanctifies geography by making physical direction and distance part of devotional practice.

The Rāhu-established liṅga in Prabhāsakṣetra, described relative to Ajādevī and Maṅgalā shrines.

A practical locating instruction for pilgrims (north of Ajādevī; near Maṅgalā; seven bow-lengths away).