
അധ്യായം 361-ൽ ഈശ്വരൻ–ദേവി സംവാദത്തിനകത്ത് സംക്ഷിപ്തമായ തീർത്ഥോപദേശം അവതരിപ്പിക്കുന്നു. साधകൻ ഹിരണ്യാതടത്തിലേക്ക് പോകണമെന്ന് നിർദ്ദേശിക്കുകയും, അവിടെ ‘ഘടികാസ്ഥാനം’ എന്ന പ്രത്യേക സ്ഥാനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അത് മുൻകാലത്ത് ഒരു സിദ്ധഋഷിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നുവെന്നും പറയുന്നു. ആ സ്ഥലത്തിന്റെ പുണ്യം മൃകണ്ഡുവിന്റെ യോഗസിദ്ധിയാൽ സ്ഥാപിതമായതാണെന്ന് വിവരണം. അദ്ദേഹം ധ്യാനയോഗത്തിലൂടെ—ഒരു നാഡീ-പരിമാണത്തിനുള്ളിൽ ഫലസിദ്ധി ലഭിച്ചതായി സൂചിപ്പിച്ച്—അവിടെ തന്നെ ലിംഗം പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. ആ ലിംഗം ‘മാർകണ്ഡേശ്വര’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധം; അതിന്റെ ദർശനവും പൂജയും മാത്രം ചെയ്താൽ സർവപാപങ്ങളുടെ ഉപശമനം/നാശം സംഭവിക്കും എന്ന് ഗ്രന്ഥം ഊന്നിപ്പറയുന്നു. അന്തർമുഖ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയും പൊതുഭക്തിക്ക് സുലഭമായ ക്ഷേത്രസേവയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കാണിച്ച്, പ്രഭാസക്ഷേത്രത്തിലെ ഒരു സൂക്ഷ്മ തീർത്ഥ-യാത്രാമാർഗം ഈ അധ്യായം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि हिरण्यातटसंस्थितम् । घटिकास्थानमिति च यत्र सिद्धः पुरा ऋषिः
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അനന്തരം, ഹേ മഹാദേവി, ഹിരണ്യാ നദീതീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ‘ഘടികാസ്ഥാനം’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായ സ്ഥലത്തേക്കു പോകണം; അവിടെ പുരാതനകാലത്ത് ഒരു ഋഷി സിദ്ധി പ്രാപിച്ചിരുന്നു।
Verse 2
नाड्यैकया मृकण्डस्तु ध्यानयोगाद्वरानने । तत्रैव स्थापितं लिंगं मार्कंडेश्वरनामतः । सर्वपापोपशमनं दर्शनात्पूजनादपि
ഹേ വരാനനേ! മൃകണ്ഡൻ ധ്യാനയോഗബലത്താൽ ഒരു നാഡീ-ക്ഷണത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ അവിടെ മാർകണ്ഡേശ്വരനാമക ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു. അതിന്റെ ദർശനവും പൂജയും സർവ്വപാപങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കുന്നു.
Verse 360
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मार्कंडेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षष्ट्युत्तर त्रिशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയിൽ, സപ്തമ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ പ്രഥമ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘മാർകണ്ഡേശ്വരമാഹാത്മ്യവർണ്ണനം’ എന്ന 361-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.