Adhyaya 296

Verse 1

ईश्वर उवाच । तस्मादाग्नेयदिग्भागे गव्यूतिसप्तकेन च । स्थानं देवकुलंनाम देवानां यत्र संगमः

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ആ സ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് ആഗ്നേയ ദിക്കിൽ ഏഴ് ഗവ്യൂതി ദൂരത്ത് ‘ദേവകുലം’ എന്ന പുണ്യസ്ഥലം ഉണ്ട്; അവിടെ ദേവന്മാർ സംഗമിക്കുന്നു.

Verse 2

ऋषीणां यत्र सिद्धानां पुरा लिंगे निपातिते । यस्माज्जातो महादेवि तस्माद्देवकुलं स्मृतम्

ഹേ മഹാദേവി! പുരാതനകാലത്ത് ഋഷികളും സിദ്ധന്മാരും അവിടെ ലിംഗത്തിൽ അർപ്പണം നിവേദിച്ചപ്പോൾ അതിൽ നിന്ന് ദിവ്യപ്രകടനം ഉദിച്ചു; അതുകൊണ്ടുതന്നെ അത് ‘ദേവകുലം’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 3

तस्य पश्चिमदिग्भाग ऋषितोया महानदी । ऋषीणां वल्लभा देवि सर्वपातकनाशिनी

അതിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ‘ഋഷിതോയാ’ എന്ന മഹാനദി ഒഴുകുന്നു; ഹേ ദേവി! അത് ഋഷികൾക്ക് പ്രിയവും സർവ്വപാതകനാശിനിയുമാണ്.

Verse 4

तत्र स्नात्वा नरः सम्यक्पितॄणां निर्वपेन्नरः । सप्तवर्षायुतान्येव पितॄणां तृप्तिमावहेत्

അവിടെ വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്ത് മനുഷ്യൻ പിതൃദേവന്മാർക്കായി യഥാവിധി പിണ്ഡ-തർപ്പണം അർപ്പിക്കണം; അതിനാൽ പിതാക്കൾക്ക് എഴുപതിനായിരം വർഷം തൃപ്തി ലഭിക്കുന്നു।

Verse 5

सुवर्णं तत्र देयं तु अजिनं कंबलं तथा । आषाढे त्वमावास्यायां यत्किञ्चिद्दीयते ध्रुवम्

ആ പുണ്യസ്ഥാനത്ത് സ്വർണം, അജിനം (മൃഗചർമ്മം) കൂടാതെ കമ്പളം ദാനം ചെയ്യണം; ആഷാഢ മാസത്തിലെ അമാവാസിയിൽ എന്ത് ദാനം ചെയ്താലും അത് നിർഭാഗ്യരഹിതമായി ഫലപ്രദമാകും।

Verse 6

वर्द्धते षोडशगुणं यावदायाति पूर्णिमा

പൗർണ്ണമി എത്തുന്നതുവരെ അതിന്റെ (ദാനഫലം) പതിനാറിരട്ടി വർദ്ധിക്കുന്നു।

Verse 7

सुवर्णं तत्र देयं तु अजिनं कंबलं तथा । मुच्यते पातकैः सर्वैः सप्तजन्मकृतैरपि

അവിടെ സ്വർണം, അജിനം (മൃഗചർമ്മം) കൂടാതെ കമ്പളം ദാനം ചെയ്യണം; അതിനാൽ ഏഴ് ജന്മങ്ങളിൽ ചെയ്ത പാപങ്ങളിലെയും എല്ലാറ്റിലെയും നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 296

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य ऋषितोयानदीमाहात्म्यवर्णनंनाम षण्णवत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിൽ, ‘പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യം’ എന്ന ആദ്യഭാഗത്തിനകത്ത് ‘ഋഷിതോയാ നദീമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള ഇരുനൂറ്റിത്തൊണ്ണൂറ്റാറാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।