Adhyaya 295
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 295

Adhyaya 295

ഈശ്വരൻ ദേവിയോട് ഈശാന (വടക്കുകിഴക്ക്) ദിശയിലെ പുണ്യക്ഷേത്രസമുച്ചയം വിവരിക്കുന്നു—ഗവ്യൂതി അളവിൽ നിശ്ചയിച്ച ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ശ്രേഷ്ഠമായ ഇന്ദ്രസ്ഥാനം, ചന്ദ്രസരസ്സും ചന്ദ്രോദകജലവും ബന്ധപ്പെട്ടത്. ആ ജലത്തിന് ജരാ (ക്ഷയം/വാർദ്ധക്യം)യും ദാരിദ്ര്യം (ദാരിദ്ര്യം/ദാരിദ്ര്യദുഃഖം)യും അകറ്റുന്ന ഔഷധസദൃശ ശക്തിയുണ്ടെന്ന് പറയുന്നു. ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ തീർത്ഥം വർധിക്കുകയും കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു; എങ്കിലും പാപയുഗത്തിലും അത് ദർശനയോഗ്യമാണെന്ന് പറയുന്നു. അവിടെ സ്നാനം മഹാപാപഭാരമുള്ളവർക്കും അധിക ആലോചനയില്ലാതെ നിർണായക പ്രായശ്ചിത്തമെന്നു ഫലശ്രുതി ഉറപ്പുനൽകുന്നു. പിന്നീട് അഹല്യാ പ്രസംഗവും ഗൗതമശാപവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഇന്ദ്രന്റെ ഗുരുദോഷവും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രൻ ധാരാളം ദാനങ്ങളോടെ പൂജ നടത്തി, സഹസ്ര വർഷം ശിവനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു; ആ രൂപം ‘ഇന്ദ്രേശ്വരൻ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായി, സർവാപരാധനാശകനായി വാഴ്ത്തപ്പെടുന്നു. അവസാനം തീർത്ഥയാത്രാക്രമം—ചന്ദ്രതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം, പിതൃ-ദേവതകൾക്ക് തർപ്പണാദി അർപ്പണം, തുടർന്ന് ഇന്ദ്രേശ്വരാരാധന; ഇതിലൂടെ സംശയമില്ലാതെ പാപമുക്തി ലഭിക്കുന്നു.

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । तस्मादीशान दिग्भागे इन्द्रस्थानमनुत्तमम् । गव्यूतिपञ्चमात्रेण यत्र चन्द्रसरः प्रिये

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ പ്രിയേ, അവിടെ നിന്ന് ഈശാന ദിക്കിൽ അതുല്യമായ ഇന്ദ്രസ്ഥാനം ഉണ്ട്; അഞ്ചു ഗവ്യൂതി ദൂരത്ത് ‘ചന്ദ്രസരഃ’ എന്ന പേരിലുള്ള തടാകം ഉണ്ട്।

Verse 2

तस्मादुत्तरदिग्भागे नातिदूरे व्यवस्थितम् । यत्र चन्द्रोदकं देवि जरादारिद्र्यनाशनम्

അവിടെ നിന്ന് വടക്കുദിശയിൽ, അതിദൂരമല്ലാതെ, ഹേ ദേവി, ‘ചന്ദ്രോദകം’ ലഭിക്കുന്ന സ്ഥലം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു—അത് ജരയും ദാരിദ്ര്യവും നശിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 3

चन्द्रानुवृद्ध्या तद्वृद्धिः क्षयस्तत्संक्षये भवेत् । तस्मिन्पापयुगेऽप्येवं कदाचित्संप्रदृश्यते

ചന്ദ്രൻ വർധിക്കുമ്പോൾ ആ (ദിവ്യ പ്രഭാവം) വർധിക്കുന്നു; ചന്ദ്രൻ ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ അത് ക്ഷയിക്കുന്നു. പാപയുഗത്തിലും ചിലപ്പോൾ ഇത് ഇങ്ങനെ തന്നെയായി ദൃശ്യമാകുന്നു.

Verse 4

तत्र स्नात्वा महादेवि यदि पापसहस्रकम् । कृतं सोऽत्र समायाति नात्र कार्या विचारणा

ഹേ മഹാദേവി, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ, ആരെങ്കിലും ആയിരക്കണക്കിന് പാപങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, അവൻ അവിടെയേ തന്നെ ക്ഷണത്തിൽ ശുദ്ധസ്ഥിതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു; ഇതിൽ കൂടുതൽ വിചാരം വേണ്ടതില്ല.

Verse 5

तत्राहिल्याप्रसंगोत्थमहापातकभीरुणा । गौतमोद्भवशापेन विलक्ष्यीकृतचेतसा

അവിടെ (ഇന്ദ്രൻ) അഹല്യാ-പ്രസംഗത്തിൽ നിന്നുയർന്ന മഹാപാതകഭീതിയിൽ വിറച്ച്, ഗൗതമനിൽ നിന്നുയർന്ന ശാപം മൂലം ലജ്ജിതവും വ്യാകുലചിത്തവുമായ് (വന്നു/നിന്നു).

Verse 6

इन्द्रेण च पुरा देवि इष्टं विपुलदक्षिणैः । तत्र वर्षसहस्राणि संस्थाप्य शिवमीश्वरम् । इन्द्रेश्वरेति नाम्ना वै सर्वपातक नाशनम्

കൂടാതെ, ഹേ ദേവി, പുരാകാലത്ത് ഇന്ദ്രൻ അവിടെ സമൃദ്ധമായ ദക്ഷിണകളോടെ യജ്ഞ-പൂജ നടത്തി. ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ അവിടെ ഈശ്വരനായ ശിവനെ സ്ഥാപിച്ചതിനാൽ, അദ്ദേഹം ‘ഇന്ദ്രേശ്വരൻ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധനായി—സകല പാപനാശകൻ.

Verse 7

चन्द्रतीर्थे नरः स्नात्वा संतर्प्य पितृदेवताः । इन्द्रेश्वरं च संपूज्य मुच्यते नात्र संशयः

ചന്ദ്രതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃദേവതകൾക്കും ദേവന്മാർക്കും തർപ്പണം അർപ്പിച്ച്, ഇന്ദ്രേശ്വരനെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കുന്നവൻ—നിശ്ചയമായും പാപബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 295

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये चन्द्रोदकतीर्थमाहात्म्य इन्द्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चनवत्युत्तर द्विशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘ചന്ദ്രോദകതീർത്ഥമാഹാത്മ്യവും ഇന്ദ്രേശ്വരമാഹാത്മ്യവർണനവും’ എന്ന 295-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.