Adhyaya 282

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततः श्रुत्वा च शर्यातिर्वलभीस्थान संस्थितः । वयस्थं च्यवनं श्रुत्वा आनन्दोद्गतमानसः

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു—പിന്നീട് വലഭിയിൽ പാർത്തിരുന്ന രാജാവ് ശർയാതി, ച്യവനൻ യുവാവായതായി കേട്ടപ്പോൾ, ആനന്ദം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ ഉല്ലസിച്ചു।

Verse 2

प्रहृष्टः सेनया सार्द्धं स प्रायाद्भार्गवाश्रमम् । च्यवनं च सुकन्यां च हृष्टां देव सुतामिव

ആനന്ദത്തോടെ അവൻ സൈന്യത്തോടുകൂടെ ഭാർഗവാശ്രമത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. അവിടെ ച്യവനനെയും സുകന്യയെയും കണ്ടു—അവൾ ദേവകുമാരിയെപ്പോലെ ദീപ്തിയും ഹർഷവും നിറഞ്ഞവളായിരുന്നു.

Verse 3

गतो महीपः शर्यातिः कृत्स्नानंदमहोदधिः । ऋषिणा सत्कृतस्तेन सभार्यः पृथिवीपतिः । तत्रोपविष्टः कल्याणीः कथाश्चक्रे महामनाः

സമ്പൂർണ്ണാനന്ദത്തിന്റെ മഹാസമുദ്രംപോലെ രാജാവ് ശർയ്യാതി അവിടെ എത്തി. ആ ഋഷി അദ്ദേഹത്തെ സത്കരിച്ചു; രാജ്ഞിയോടുകൂടെ ഭൂമിപതി ഇരുന്നു, അവിടെ മഹാമനസ്‌ക്കൻ മംഗളകരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 4

अथैनं भार्गवो देवि ह्युवाच परिसांत्वयन् । याजयिष्यामि राजंस्त्वां संभारानुपकल्पय

അപ്പോൾ, ഹേ ദേവീ, ഭാർഗവ ഋഷി അവനെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് പറഞ്ഞു—“രാജൻ, നിന്റെ യജ്ഞം ഞാൻ നടത്താം; ആവശ്യമായ സംഭാരങ്ങൾ ഒരുക്കുക.”

Verse 5

ततः परमसंहृष्टः शर्यातिः पृथिवीपतिः । च्यवनस्य महादेवि तद्वाक्यं प्रत्यपूजयत्

അപ്പോൾ, ഹേ മഹാദേവീ, അത്യന്തം ഹർഷിതനായ ഭൂമിപതി ശർയ്യാതി ച്യവനന്റെ ആ വാക്കുകൾ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ച് ബഹുമാനിച്ചു.

Verse 6

प्रशस्तेऽहनि याज्ञीये सर्वकामसमृद्धिमत् । कारयामास शर्यातिर्यज्ञायतनमुत्तमम्

യജ്ഞത്തിന് യോജ്യമായ ശുഭദിനത്തിൽ ശർയ്യാതി സർവകാമസമൃദ്ധിയുള്ള ഉത്തമ യജ്ഞായതനം നിർമ്മിപ്പിച്ചു.

Verse 7

तत्रैव च्यवनो देवि याजयामास भार्गवम् । अद्भुतानि च तत्रासन्यानि तानि महेश्वरि

അവിടെയേ, ഹേ ദേവി, ഭാർഗവനായ ച്യവനൻ യജ്ഞം നടത്തിച്ചു; ഹേ മഹേശ്വരി, അവിടെ അനവധി അത്ഭുത സംഭവങ്ങൾ ഉണ്ടായി।

Verse 8

अगृह्णाच्च्यवनः सोममश्विनोर्देवयोस्तदा । तमिन्द्रो वारयामास मा गृहाण तयोर्ग्रहम्

അപ്പോൾ ച്യവനൻ ആ രണ്ടു ദിവ്യ അശ്വിനുകൾക്കായി സോമം ഗ്രഹിച്ചു. ഇന്ദ്രൻ തടഞ്ഞു പറഞ്ഞു—“അവർക്കുള്ള ഗ്രഹം (പങ്ക്) എടുക്കരുത്।”

Verse 9

इन्द्र उवाच । उभावेतौ न सोमार्हौ नासत्याविति मे मतिः । भिषजौ देवतानां हि कर्मणा तेन गर्हितौ

ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു—“എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഈ രണ്ടു നാസത്യർ സോമത്തിന് അർഹരല്ല; കാരണം അവർ ദേവന്മാരുടെ വൈദ്യരാണ്, ആ തൊഴിൽ കൊണ്ടു നിന്ദ്യരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു।”

Verse 10

च्यवन उवाच । माऽवमंस्था महात्मानौ रूपद्रविणवर्चसौ । यौ चक्रतुश्च मामद्य वृंदारकमिवाजरम्

ച്യവനൻ പറഞ്ഞു—“രൂപം, ധനം, തേജസ് എന്നിവകൊണ്ട് ദീപ്തരായ ആ രണ്ടു മഹാത്മാക്കളെ അവമാനിക്കരുത്. അവരാണ് ഇന്നെനിക്ക് ദേവനെപ്പോലെ യൗവനവും അജരത്വവും നൽകിയതു।”

Verse 11

समत्वेनान्यदेवानां कथं वै नेक्षते भवान् । अश्विनावपि देवेन्द्र देवौ विद्धि परंतप

നീ അവരെ മറ്റു ദേവന്മാരോടു സമമായി എന്തുകൊണ്ട് കാണുന്നില്ല? ഹേ ദേവേന്ദ്രാ, ഹേ പരന്തപാ, അശ്വിനദ്വയവും ദേവന്മാരാണെന്ന് അറിയുക।

Verse 12

इन्द्र उवाच । चिकित्सकौ कर्मकरौ कामरूपसमन्वितौ । लोके चरंतौ मर्त्यानां कथं सोममिहार्हतः

ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു—അവർ ഇരുവരും വൈദ്യന്മാർ, വെറും സേവകർ; ഇഷ്ടാനുസരണം രൂപം ധരിക്കുവാൻ കഴിവുള്ളവർ. മർത്ത്യരിടയിൽ ലോകത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവർ ഇവിടെ സോമത്തിന് എങ്ങനെ അർഹരാകും?

Verse 13

ईश्वर उवाच । एतदेव यदा वाक्यमाम्रेडयति वासवः । अनादृत्य ततः शक्रं ग्रहं जग्राह भार्गवः

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു—വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ) ഇതേ വാക്കുകൾ ആവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ഭാർഗവൻ (ച്യവനൻ) ശക്രനെ അവഗണിച്ച് സോമ-ഗ്രഹം (ആഹുതി പാത്രം/ഭാഗം) പിടിച്ചെടുത്തു.

Verse 14

ग्रहीष्यंतं ततः सोममश्विनोः सत्तमं तदा । समीक्ष्य बलभिद्देव इदं वचनमब्रवीत्

അപ്പോൾ അശ്വിനികൾക്കായി നിശ്ചയിച്ച അത്യുത്തമ സോമഭാഗം അവൻ എടുക്കാൻ പോകുന്നതു കണ്ടു, ബലഭിദ് ദേവൻ (ഇന്ദ്രൻ) ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 15

आभ्यामर्थाय सोमं त्वं ग्रहीष्यसि यदि स्वयम् । वज्रं ते प्रहरिष्यामि घोररूपमनुत्तमम्

നീ സ്വയം ആ രണ്ടുപേരുടെ വേണ്ടി സോമഭാഗം എടുക്കുകയാണെങ്കിൽ, ഞാൻ നിനക്കു മേൽ എന്റെ വജ്രം പ്രഹരിക്കും—ഭീകരരൂപമുള്ളതും അനുത്തമവും.

Verse 16

एवमुक्तः स्वयमिन्द्रमभिवीक्ष्य स भार्गवः । जग्राह विधिवत्सोममश्विभ्यामुत्तमं ग्रहम्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭാർഗവൻ (ച്യവനൻ) ഇന്ദ്രനെ നേരെ നോക്കി, വിധിപൂർവ്വം അശ്വിനികൾക്കായി അത്യുത്തമ സോമ-ഗ്രഹം സ്വീകരിച്ചു.

Verse 17

ततोऽस्मै प्राहरत्कोपाद्वज्रमिंद्रः शचीपतिः । तस्य प्रहरतो बाहुं स्तंभयामास भार्गवः

അപ്പോൾ കോപത്തോടെ ശചീപതി ഇന്ദ്രൻ വജ്രംകൊണ്ട് അവനെ പ്രഹരിച്ചു; എന്നാൽ പ്രഹാരം നടക്കുന്നതിനിടയിൽ തന്നെ ഭാര്ഗവൻ അവന്റെ ഭുജം സ്തംഭിപ്പിച്ചു.

Verse 18

स्तंभयित्वाथ च्यवनो जुहुवे मन्त्रतोऽनलम् । कृत्यार्थी सुमहातेजा देवं हिंसितुमुद्यतः

അവനെ സ്തംഭിപ്പിച്ച ശേഷം ച്യവനൻ മന്ത്രങ്ങളാൽ അഗ്നിയിൽ ആഹുതി അർപ്പിച്ചു; കൃത്യയെ ആഗ്രഹിച്ച്, മഹാതേജസ്സോടെ, ദേവനെ ഹിംസിക്കുവാൻ ഉദ്യതനായി.

Verse 19

तत्र कृत्योद्भवो यज्ञे मुनेस्तस्य तपोबलात् । मदोनाम महावीर्यो महाकायो महासुरः

അവിടെ ആ യജ്ഞത്തിൽ, ആ മുനിയുടെ തപോബലത്തിൽ നിന്ന് കൃത്യോദ്ഭവമായ ഒരു സത്ത ഉദിച്ചു—മഹാവീര്യനും മഹാകായനും ‘മദ’ എന്ന മഹാസുരൻ.

Verse 20

शरीरं यस्य निर्देष्टुमशक्यं च सुरासुरैः । तस्य प्रमाणं वपुषा न तुल्यमिह विद्यते

അവന്റെ ശരീരം അങ്ങനെ ആയിരുന്നു; ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും പോലും അതിന്റെ അളവ് നിർണ്ണയിക്കാൻ കഴിയില്ല. രൂപവിസ്താരത്തിൽ ഇവിടെ അവനോട് തുല്യൻ ആരുമില്ല.

Verse 21

तस्यास्यं चाभवेद्घोरं दंष्ट्रा दुर्दर्शनं महत् । हनुरेकः स्थितस्तस्य भूमावेको दिवं गतः

അവന്റെ വായ് അത്യന്തം ഭീകരമായിരുന്നു; അവന്റെ മഹാദംഷ്ട്രകൾ കാണുന്നതുതന്നെ ദുഷ്കരം. അവന്റെ രണ്ട് താടികളിൽ ഒന്ന് ഭൂമിയിൽ നിലകൊണ്ടു, മറ്റൊന്ന് ആകാശത്തെത്തിയിരുന്നു.

Verse 22

चतस्रश्चापि ता दंष्ट्रा योजनानां शतंशतम् । इतरे त्वस्य दशना बभूबुर्दशयोजनाः

അവന്റെ നാലു ദംഷ്ട്രകളും ഓരോന്നും ശതശത യോജനങ്ങളുടെ ശതഗുണം വരെ നീണ്ടിരുന്നു; മറ്റു പല്ലുകൾ ഓരോന്നും ദശയോജന നീളമായിരുന്നു.

Verse 23

प्राकारसदृशाकारा मूलाग्रसमदर्शनाः । नाम्ना पर्वतसंकाशाश्चायुतायुतयोजनाः

അവ പ്രാകാരസദൃശമായ ആകൃതിയോടെ, മൂലത്തിൽ നിന്ന് അഗ്രം വരെ ഒരുപോലെ ദൃശ്യമാകുന്നവയായിരുന്നു; ‘പർവ്വതസങ്കാശ’ എന്ന നാമത്തിൽ, അയുതായുത യോജനങ്ങൾ വരെ വ്യാപിച്ചവയായിരുന്നു.

Verse 24

नेत्रे रविशशिप्रख्ये भ्रुवावंतकसन्निभे । लेलिहज्जिह्वया वक्त्रं विद्युच्चलितलोलया । व्यात्ताननो घोरदृष्टिर्ग्रसन्निव जगद्बलात्

അവന്റെ കണ്ണുകൾ സൂര്യചന്ദ്രന്മാരെപ്പോലെ ജ്വലിച്ചു; ഭ്രൂകൾ പർവ്വതശിഖരങ്ങളെപ്പോലെ. മിന്നലുപോലെ ചലിക്കുന്ന, ലേലിഹിക്കുന്ന നാവോടുകൂടി അവന്റെ വായ് വിസ്തൃതമായി തുറന്നു; ഭയാനക ദൃഷ്ടി ബലാൽ ലോകത്തെ ഗ്രസിക്കുമെന്നപോലെ തോന്നി.

Verse 25

स भक्षयिष्यन्संक्रुद्धः शतक्रतुमुपाद्रवत् । महता घोरनादेन लोकाञ्छब्देन छादयन्

അവനെ ഭക്ഷിക്കുവാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് ക്രോധാവേശത്തോടെ അവൻ ശതക്രതു (ഇന്ദ്രൻ) മേൽ പാഞ്ഞു; മഹാഭയങ്കര നാദത്തോടെ ശബ്ദംകൊണ്ട് ലോകങ്ങളെ മുഴുവൻ മൂടി.

Verse 282

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये च्यवनेश्वरमाहात्म्ये च्यवनेन नासत्ययज्ञभागप्रतिरोधकवज्र मोचनोद्यतशक्रनाशाय कृत्योद्भवमदनामकमहाऽसुरोत्पादनवृत्तान्तवर्णनंनाम द्व्यशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയിൽ, ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിലെ ച്യവനേശ്വരമാഹാത്മ്യത്തിൽ—‘അശ്വിന്മാരുടെ യജ്ഞഭാഗം തടയുന്ന വജ്രം മോചിപ്പിക്കാൻ ഉദ്യതനായ ശക്രനെ നശിപ്പിക്കാനായി ച്യവനൻ കൃത്യയെ സൃഷ്ടിച്ച് “മദ” എന്ന മഹാസുരനെ ഉദ്ഭവിപ്പിച്ച സംഭവവിവരണം’ എന്ന പേരിലുള്ള ഇരുനൂറ്റി എൺപത്തിരണ്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.