Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 57

यस्मात्त्वं मंत्रमेकाग्रो ध्यायन्वल्मीकमाश्रितः । तस्माद्वाल्मीकिनामा त्वं भविष्यसि महीतले

yasmāttvaṃ maṃtramekāgro dhyāyanvalmīkamāśritaḥ | tasmādvālmīkināmā tvaṃ bhaviṣyasi mahītale

നീ വൽമീകം (ചീമപ്പുറ്റ്) ആശ്രയിച്ച് ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ മന്ത്രം ധ്യാനിച്ചതിനാൽ, ഭൂമിയിൽ നീ ‘വാൽമീകി’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധനാകും.

यस्मात्because (of which), since
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन (relative pronoun; ‘because/from which’)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
मन्त्रम्mantra
मन्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एकाग्रःone-pointed, concentrated
एकाग्रः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (एकं अग्रं यस्य/एकाग्रः = one-pointed)
ध्यायन्meditating
ध्यायन्:
Kriya (Concurrent action/क्रिया)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु) → ध्यायत् (शतृ-कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वर्तमानकृदन्त (शतृ)
वल्मीकम्an anthill
वल्मीकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवल्मीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आश्रितःhaving taken refuge in, resorted to
आश्रितः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-श्रि (धातु) → आश्रित (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) used predicatively
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन (correlative; ‘therefore/from that’)
वाल्मीकि-नामnamed Vālmīki
वाल्मीकि-नाम:
Viśeṣaṇa (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाल्मीकि (प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीह्यर्थे तत्पुरुष-प्रायः (वाल्मीकि-नाम = ‘having the name Vālmīki’)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
भविष्यसिyou will become
भविष्यसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple future), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महीतलेon the surface of the earth
महीतले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहीतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महेः तलम्)

Ṛṣayaḥ (the sages)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: The addressed sādhaka (future Vālmīki)

Scene: A meditating ascetic sits utterly still, partially covered by an anthill, while sages proclaim that his steadfast mantra-japa will make him famed as Vālmīki.

V
Vālmīki
M
Mantra
V
Valmīka (anthill)

FAQs

Single-pointed mantra-meditation and steadfast tapas transform one’s destiny and spiritual identity.

The verse sits within the Prabhāsa-kṣetra māhātmya context; the immediate focus is Vālmīki’s tapas rather than naming a separate tīrtha in this line.

No external rite is prescribed here; the emphasis is on ekāgratā (one-pointedness) in mantra-dhyāna/japa.