Adhyaya 268
ഈ അധ്യായത്തിൽ ഈശ്വരൻ ദേവിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് തീർത്ഥയാത്രികനെ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ ‘ചമസോദ്ഭേദ’ തീർത്ഥത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. നാമോത്ഭവം ഇങ്ങനെ പറയുന്നു—ബ്രഹ്മാവ് അവിടെ ദീർഘകാലം സത്രയജ്ഞം നടത്തി; ദേവന്മാരും മഹർഷിമാരും യജ്ഞത്തിലെ ‘ചമസ’ (പാത്രം) ഉപയോഗിച്ച് സോമപാനം ചെയ്തതിനാൽ ഭൂമിയിൽ ആ സ്ഥലം ‘ചമസോദ്ഭേദ’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു। തുടർന്ന് ആചാരക്രമം—അത്തീർത്ഥബന്ധിതമായ സരസ്വതിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃകൾക്കായി പിണ്ഡദാനം നടത്തണം. ഇതിലൂടെ ‘ഗയാ-കോടി തുല്യ’ പുണ്യം ലഭിക്കും എന്ന ഫലശ്രുതി, പ്രത്യേകിച്ച് വൈശാഖമാസത്തെ അത്യന്തം ഫലദായകകാലമായി മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നു. അവസാനം ഇത് പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിലെ പ്രഭാസഖണ്ഡാധ്യായമാണെന്ന് കൊലോഫൺ സൂചിപ്പിച്ച് സമാപിക്കുന്നു।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि चमसोद्भेदमुत्तमम् । यत्र ब्रह्माऽकरोत्सत्रं वर्षाणामयुतं प्रिये
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവി! തുടർന്ന് നീ ‘ചമസോദ്ഭേദം’ എന്ന ഉത്തമ തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകുക; ഹേ പ്രിയേ, അവിടെ ബ്രഹ്മാവ് പത്തു ആയിരം വർഷം സത്രയജ്ഞം അനുഷ്ഠിച്ചു।
Verse 2
चमसैः पीतवन्तस्ते सोमं देवा महर्षयः । चमसोद्भेदनामेति तेन ख्यातं धरातले
അവിടെ ദേവന്മാരും മഹർഷിമാരും ചമസങ്ങളാൽ സോമം പാനം ചെയ്തു; അതുകൊണ്ട് അതിന് ‘ചമസോദ്ഭേദം’ എന്ന നാമം ലഭിച്ചു, ഭൂമിയിൽ ആ നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായി।
Verse 3
तत्र स्नात्वा सरस्वत्यां पिंडदानं ददाति यः । गयाकोटिगुणं पुण्यं वैशाख्यां प्राप्नुयान्नरः
അവിടെ സരസ്വതിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃകൾക്കായി പിണ്ഡദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, വൈശാഖ മാസത്തിൽ ഗയയിലെ പുണ്യത്തിന്റെ കോടി മടങ്ങ് പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു।
Verse 268
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये चमसोद्भेदमाहात्म्य वर्णनंनामाष्टषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതി-സാഹസ്രീ സംഹിതയിലെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിന്റെ ആദ്യ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘ചമസോദ്ഭേദ മഹാത്മ്യവർണ്ണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള 268-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।