
ഈ അധ്യായത്തിൽ ഈശ്വരൻ ദേവിയോട് തത്ത്വോപദേശം ചെയ്ത് ന്യങ്കുമതി നദിയിലേക്കു ദിശാനിർദ്ദേശം നൽകുന്നു. ക്ഷേത്രശാന്തിക്കായി ശംഭു ഈ നദിയെ പുണ്യ ‘മര്യാദ’യിൽ സ്ഥാപിച്ചതായും, അതിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് സർവ്വപാപനാശകമായ ഒരു സ്ഥലം ഉണ്ടെന്നും വിവരിക്കുന്നു. അവിടെ വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്ത് തുടർന്ന് ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ പിതൃകൾ നരകാദി ദുഃഖാവസ്ഥകളിൽ നിന്ന് മോചിതരാകുന്നു എന്ന ഫലശ്രുതി പറയുന്നു. കൂടാതെ വൈശാഖമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ തൃതീയ തിഥിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് എള്ള്, ദർഭ, ജലം എന്നിവകൊണ്ട് തർപ്പണസഹിതം ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ, അത് ഗംഗാതീരത്ത് ചെയ്ത ശ്രാദ്ധത്തിന് തുല്യഫലം നൽകുമെന്ന് നിശ്ചയിക്കുന്നു.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र न्यंकुमती नदी । मर्यादार्थं समानीता क्षेत्रशांत्यै च शंभुना
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അതിനുശേഷം, ഹേ മഹാദേവി, ന്യങ്കുമതീ നദിയുള്ള സ്ഥലത്തേക്ക് പോകണം; ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മര്യാദയ്ക്കും ക്ഷേത്രശാന്തിക്കും വേണ്ടി ശംഭു അവളെ അവിടെ കൊണ്ടുവന്നു।
Verse 2
तस्यैव दक्षिणे भागे सर्वपापप्रणाशिनी । तस्यां स्नात्वा च वै सम्यग्यः श्राद्धं कुरुते नरः । स पितॄंस्तारयेत्सर्वान्नरकान्नात्र संशयः
അതിന്റെ തന്നെ തെക്കുഭാഗത്ത് സർവ്വപാപനാശിനിയായ ഒരു തീർത്ഥധാരയുണ്ട്. അവിടെ വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്ത് ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ തന്റെ സർവ്വ പിതൃകളെയും നരകത്തിൽ നിന്ന് തരിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
Verse 3
वैशाखे शुक्लपक्षे तु तृतीयायां च भामिनि । स्नात्वा तु तर्पयेद्भक्त्या तिलदर्भजलैः प्रिये । श्राद्धं कृतं भवेत्तेन गंगायां नात्र संशयः
ഹേ ഭാമിനി! വൈശാഖ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ തൃതീയ തിഥിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ഹേ പ്രിയേ, എള്ള്, ദർഭ, ജലം എന്നിവകൊണ്ട് ഭക്തിയോടെ തർപ്പണം ചെയ്യണം. അതുവഴി ചെയ്ത ശ്രാദ്ധം ഗംഗയിൽ ചെയ്തതുപോലെ തന്നെയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
Verse 261
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये न्यंकुमतीमाहात्म्यवर्णनंनामैकषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയിലെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിൽ, ആദ്യ ‘പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യ’ വിഭാഗത്തിൽ ‘ന്യങ്കുമതീമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന 261-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.