Adhyaya 234

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । दशाश्वमेधिकंनाम महापातकनाशनम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അതിനുശേഷം, ഹേ മഹാദേവി, ത്രിലോകപ്രസിദ്ധമായ ‘ദശാശ്വമേധിക’ എന്ന തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; അത് മഹാപാതകനാശിനിയാണ്.

Verse 2

वाजिमेधः पुरा चेष्टं दशभिस्तत्र भामिनि । भरतेन समागत्य मत्वा क्षेत्रमनुत्तमम्

ഹേ സുന്ദരീ, പുരാതനകാലത്ത് ഭരതൻ ആ സ്ഥലത്തെ അനുത്തമ പുണ്യക്ഷേത്രമെന്നു കരുതി അവിടെ എത്തി പത്ത് അശ്വമേധ യാഗങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചു।

Verse 3

तत्र तृप्तः सहस्राक्षः सोमनाथेन भामिनि । कृपणाः खानपानैश्च दक्षिणाभिर्द्विजातयः

ഹേ സുന്ദരീ, അവിടെ സോമനാഥന്റെ പ്രസാദത്താൽ സഹസ്രാക്ഷൻ (ഇന്ദ്രൻ) തൃപ്തനായി; ദ്വിജന്മാർ ഭക്ഷണപാനങ്ങളും ദക്ഷിണകളും കൊണ്ട് സന്തുഷ്ടരായി।

Verse 4

अथोचुस्त्रिदशाः सर्वे सुप्रीता भरतं नृपम् । तुष्टास्तव महाबाहो यज्ञैः संतर्पिता वयम् । वरं वृणीष्व राजेंद्र यत्ते मनसि वर्त्तते

അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും അത്യന്തം പ്രസന്നരായി രാജാവ് ഭരതനോട് പറഞ്ഞു— “ഹേ മഹാബാഹോ, നിന്റെ യാഗങ്ങളാൽ ഞങ്ങൾ സന്തർപിതരായി തൃപ്തരാണ്. ഹേ രാജേന്ദ്ര, നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഉള്ളതെന്തോ അതേ വരമായി തിരഞ്ഞെടുക്കുക।”

Verse 5

राजोवाच । अत्रागत्य नरो भक्त्या यः स्नानं कुरुते नरः । दशानामश्वमेधानां स प्राप्नोतु फलं शुभम्

രാജാവ് പറഞ്ഞു— “ഇവിടെ എത്തി ഭക്തിയോടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ പത്ത് അശ്വമേധ യാഗങ്ങളുടെ ശുഭഫലം പ്രാപിക്കട്ടെ।”

Verse 6

देवा ऊचुः । दशानामश्वमेधानां श्रद्धया फलमाप्स्यति । दशाश्वमेधिकंनाम तीर्थमेतन्महीतले । ख्यातिं यास्यति राजेंद्र नात्र कार्या विचारणा

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു— “ശ്രദ്ധയോടെ അവൻ തീർച്ചയായും പത്ത് അശ്വമേധങ്ങളുടെ ഫലം പ്രാപിക്കും. ഹേ രാജേന്ദ്ര, ഭൂമിയിൽ ഈ തീർത്ഥം ‘ദശാശ്വമേധിക’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രശസ്തി നേടും; ഇവിടെ സംശയം വേണ്ട।”

Verse 7

ईश्वर उवाच । ततः प्रभृति तत्तीर्थं प्रख्यातं धरणीतले । दशाश्वमेधिकमिति सर्वपापप्रणाशनम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അന്നുമുതൽ ആ തീർത്ഥം ഭൂമിയിൽ ‘ദശാശ്വമേധികം’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായി; അത് സർവ്വപാപനാശിനിയാണ്.

Verse 8

ऐंद्रवारुणमाश्रित्य गोमुखादाऽश्वमेधिकम् । अत्रांतरे महादेवि शिवक्षेत्रं विदुर्बुधाः

ഇന്ദ്ര-വരുണബന്ധമുള്ള പുണ്യപ്രദേശത്തെ ആശ്രയിച്ച്, ഗോമുഖത്തിൽ നിന്ന് അശ്വമേധിക തീർത്ഥം വരെയുള്ള ഇടക്കാലഭാഗത്തെ, ഹേ മഹാദേവി, പണ്ഡിതർ ശിവക്ഷേത്രമെന്നു അറിയുന്നു.

Verse 9

सर्वपापहरं दिव्यं स्वर्गसोपानसंनिभम् । सपादकोटितीर्थानां स्थानं तत्परिकीर्तितम

അത് ദിവ്യമാണ്, സർവ്വപാപഹരമാണ്, സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള പടിക്കെട്ടുപോലെ; ‘സപാദകോടി’ തീർത്ഥങ്ങളുടെ അധിഷ്ഠാനമായി അത് പ്രസിദ്ധമാണ്.

Verse 10

प्राणत्यागे कृते तत्र शिवलोके च मोदते । तिर्यग्योनिगताः पापा कीटपक्षिमृगादयः

അവിടെ പ്രാണത്യാഗം ചെയ്താൽ ശിവലോകത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു. കീടം, പക്ഷി, മൃഗം മുതലായ തിര്യക്-യോനിയിൽ ജനിച്ച പാപജീവികളും (ആ സ്ഥലമാഹാത്മ്യത്താൽ) ഉയർത്തപ്പെടുന്നു.

Verse 11

तेऽपि यांति परं स्थानं यत्र देवो महेश्वरः । तिलोदकप्रदानेन मातृकाः पैतृकास्तथा

അവരും ദേവൻ മഹേശ്വരൻ വസിക്കുന്ന പരമസ്ഥാനത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു. കൂടാതെ തിലോദകം (എള്ളുകലർന്ന ജലം) അർപ്പിച്ചതാൽ മാതൃപക്ഷവും പിതൃപക്ഷവും ആയ പിതൃഗണങ്ങളും അതുപോലെ അനുഗ്രഹം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 12

पितरस्तस्य तृप्यंति यावदाभूतसंप्लवम् । तत्रेष्टा ब्रह्मणा पूर्वमसंख्याता मखोत्तमाः

അവന്റെ പിതൃക്കൾ മഹാപ്രളയം വരെയും തൃപ്തരായിരിക്കും. അവിടെ പൂർവ്വം ബ്രഹ്മാവ് അസംഖ്യമായ ഉത്തമ യാഗങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചു.

Verse 13

शक्रश्च देवराजत्वे तत्रेष्ट्वा समवाप्तवान् । कार्त्तवीर्येण तत्रैव कृतं यज्ञशतं पुरा

ശക്രനും അവിടെ യാഗം ചെയ്ത് ദേവരാജത്വം പ്രാപിച്ചു. പുരാതനകാലത്ത് കാർത്തവീര്യനും അതേ സ്ഥലത്ത് നൂറ് യാഗങ്ങൾ നടത്തി.

Verse 14

एवं तत्प्रवरं स्थानं क्षेत्रगर्भांतिकं प्रिये । मृतानां तत्र जंतूनामपुनर्भवदायकम्

പ്രിയേ, ഇങ്ങനെ ആ സ്ഥലം അത്യുത്തമം, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിനടുത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അവിടെ മരിക്കുന്ന ജീവികൾക്ക് അത് അപുനർഭവം, അഥവാ പുനർജന്മമുക്തി നൽകുന്നു.

Verse 15

वृषोत्सर्गं तु यस्तत्र कुर्याद्वै भावितात्मवान् । यावंति वृषरोमाणि तावत्स्वर्गे महीयते

നിയമഭക്തിയോടെ അവിടെ വൃഷോത്സർഗം ചെയ്യുന്നവൻ—ആ വൃഷഭത്തിന്റെ രോമങ്ങൾ എത്രയോ അത്ര (വർഷം) സ്വർഗത്തിൽ മഹിമപ്പെടുന്നു.

Verse 234

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्र माहात्म्ये दशाश्वमेधमाहत्म्यवर्णनंनाम चतुस्त्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയിലെ സപ്തമ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ പ്രഥമ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘ദശാശ്വമേധമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള ഇരുനൂറ്റി മുപ്പത്തിനാലാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.