Adhyaya 221

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवं च ऋणमोचनम् । तस्मिन्दृष्टे ऋणं न स्यान्मातापितृसमुद्भवम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അതിനുശേഷം, ഹേ മഹാദേവി, ‘ഋണമോചനൻ’ എന്ന ദേവനെ സമീപിക്കണം. അദ്ദേഹത്തെ ദർശിച്ചാൽ മാതാപിതാക്കളിൽ നിന്നുദ്ഭവിക്കുന്ന ഋണം (പിതൃഋണം) ശേഷിക്കുകയില്ല.

Verse 2

पितरस्तु पुरा सर्वे दिव्यक्षेत्रं समागताः । प्रभासे तपसा युक्ताः स्थिता वर्षगणान्बहून्

പുരാതനകാലത്ത് എല്ലാ പിതൃഗണങ്ങളും ആ ദിവ്യ തീർത്ഥക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് സമാഗമിച്ചു. പ്രഭാസത്തിൽ അവർ തപസ്സിൽ ലീനരായി അനേകം വർഷങ്ങൾ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 3

अग्निष्वात्ता बर्हिषदः सोमपा आज्यपास्तथा । लिंगं संस्थापयामासुः सर्वे भक्तिपरायणाः

അഗ്നിഷ്വാത്തർ, ബർഹിഷദർ, സോമപർ, ആജ്യപർ—എല്ലാവരും ഭക്തിപരായണരായി ശിവലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 4

ततः कालेन महता तुष्टस्तेषां महेश्वरः । ततः प्रत्यक्षतां गत्वा वाक्यमेतदुवाच ह

പിന്നീട് ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ മഹേശ്വരൻ അവരിൽ പ്രസന്നനായി. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം പ്രത്യക്ഷമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു ഈ വാക്കുകൾ അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 5

परितुष्टोऽस्मि भद्रं वो ब्रूत यन्मनसेप्सितम्

“ഞാൻ നിങ്ങളിൽ അത്യന്തം പ്രസന്നനാണ്; നിങ്ങള്ക്ക് മംഗളം വരട്ടെ. നിങ്ങളുടെ മനസ്സിന് അഭിലഷിതമായത് പറയുക.”

Verse 6

पितर ऊचुः । अस्माकं दीयतां वृत्तिर्जगत्यस्मिन्स्वयं कृते । देवानां च ऋषीणां च मानुषाणां महीतले

പിതൃഗണങ്ങൾ പറഞ്ഞു—“ഹേ സ്വയം സൃഷ്ടിച്ച ജഗത്തിന്റെ കർത്താവേ! ഈ ഭൂമിയിൽ ദേവന്മാർക്കും ഋഷിമാർക്കും മനുഷ്യർക്കും ഉള്ളതുപോലെ ഞങ്ങൾക്കും ജീവിക്കാനുള്ള ഉപജീവനമാർഗം ദാനമരുളേണമേ.”

Verse 7

भवानेव परो लोके सर्वेषां पद्मसंभव । आगत्य वर्णाश्चत्वार इह ये श्रद्धयान्विताः

ഹേ പദ്മസംഭവാ! സർവ്വ ലോകങ്ങളിലും നീയേ എല്ലാവർക്കും പരമാശ്രയം. ശ്രദ്ധയോടെ ഇവിടെ വരുന്ന നാലു വർണ്ണക്കാരും…

Verse 8

पैतृकात्तु ऋणान्मुक्ता भवंतु गतकल्मषाः । व्यन्तरत्वं सुरश्रेष्ठ येषां वै पितरो गताः

അവർ പിതൃഋണത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരായി സർവ്വ കല്മഷവും നീങ്ങി ശുദ്ധരാകട്ടെ. ഹേ ദേവശ്രേഷ്ഠാ! വ്യന്തരാവസ്ഥയിൽ പതിച്ച പിതാക്കന്മാരുള്ളവർക്കും ഇവിടെ ഉദ്ധാരം ലഭിക്കട്ടെ.

Verse 9

सर्प्पे वह्नि विषैर्वा ये नाशं नीताः पितामहाः । अपुत्रा वा सपुत्रा वा सपिण्डीकरणं विना

പാമ്പ്, അഗ്നി അല്ലെങ്കിൽ വിഷം മൂലം നശിച്ച പിതാമഹന്മാർ; പുത്രനില്ലാത്തവരായാലും, പുത്രനുണ്ടായിട്ടും സപിണ്ഡീകരണം കൂടാതെ ഗതിച്ചവരായാലും—ഇവിടെയുള്ള കർമഫലത്തിൽ അവർക്ക് നന്മ ലഭിക്കട്ടെ.

Verse 10

न कृतानि पुरा येषामेकोद्दिष्टानि षोडश । तथा नैव वृषोत्सर्गो गोहताश्चाथ चान्त्यजैः

മുമ്പ് പതിനാറ് ഏകോദ്ദിഷ്ട അർപ്പണങ്ങൾ ചെയ്യപ്പെടാത്തവർക്കും, വൃഷോത്സർഗം ചെയ്യപ്പെടാത്തവർക്കും; അന്ത്യജരുടെ കൈകളാൽ ഹതരായവർക്കും—അത്തരം പിതൃകൾക്കും ഇവിടെ മംഗളം സംഭവിക്കട്ടെ.

Verse 11

अथापरे ये च मृताः शौचेन तु विना कृताः । ते चात्र तर्पिताः सर्वे प्रयान्तु परमां गतिम्

ശൗചവിധി പാലിക്കാതെ മരിച്ച മറ്റുള്ളവരും—അവർ എല്ലാവരും ഇവിടെ തർപ്പണത്താൽ തൃപ്തരായി പരമഗതിയിലേക്കു പ്രാപിക്കട്ടെ.

Verse 12

श्रीभगवानुवाच । स्नात्वा तु सलिले पुण्ये पितृणां चैव तर्पणम् । ये करिष्यंति मनुजाः पितृभक्तिपरायणाः

ശ്രീഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു—പിതൃഭക്തിയിൽ പരായണരായ മനുഷ്യർ ഈ പുണ്യജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃകൾക്കു തർപ്പണം നടത്തുമെങ്കിൽ—

Verse 13

अहं वरप्रदस्तेषां तारयिष्यामि तत्क्षणात् । पितृन्सर्वान्न संदेहो यदि पापशतैर्वृताः

ഞാൻ വരദാതാവാണ്; അവരുടെ എല്ലാ പിതൃകളെയും ആ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ ഞാൻ താരിക്കും—സംശയമില്ല—അവർ നൂറുകണക്കിന് പാപങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരുന്നാലും.

Verse 14

अस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा यो लिंगं पूजयिष्यति । युष्माभिः स्थापितं लिंगं स मुक्तः पैतृकादृणात्

ഈ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, നിങ്ങളാൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ ലിംഗത്തെ പൂജിക്കുന്നവൻ പിതൃഋണത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.

Verse 15

यस्मादृणात्प्रमुच्येत अस्य लिंगस्य दर्शनात् । तस्मान्मया कृतं नाम ह्येतस्य ऋणमोचनम्

ഈ ലിംഗത്തിന്റെ ദർശനം മാത്രത്താൽ തന്നെ ഋണത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കുന്നതിനാൽ, ഞാൻ ഇതിന് ‘ഋണമോചന’ എന്ന നാമം നൽകിയിരിക്കുന്നു.

Verse 16

ईश्वर उवाच । हिरण्यं मस्तके दत्त्वा यः स्नाति ऋणमोचने । आत्मा वै तारितस्तेन दत्तं भवति गोशतम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—തലയിൽ സ്വർണം വെച്ച് ‘ഋണമോചന’ത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവന്റെ ആത്മാവ് താരിതനാകും; ആ കർമ്മം നൂറു ഗോദാനത്തിന് തുല്യഫലദായകമാകും.

Verse 17

एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवान्तरधीयत । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र श्राद्धं समाचरेत् । पूजयेत्तन्महादेवि पितृलिंगं सुरप्रियम्

ഇങ്ങനെ അരുളിച്ചെയ്ത് ആ ഭഗവാൻ അവിടെയെവിടെ തന്നെ അന്തർധാനം ചെയ്തു. അതിനാൽ സർവ്വശ്രമത്തോടും കൂടി ആ സ്ഥലത്ത് ശ്രാദ്ധം ആചരിക്കണം; ഹേ മഹാദേവി, ദേവപ്രിയമായ ആ പിതൃലിംഗത്തെ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം.

Verse 221

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य ऋणमोचनमाहात्म्यवर्णनंनामैकविंशत्युत्तरद्विशततमो ऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രി സംഹിതയിൽ, സപ്തമ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ പ്രഥമ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘ഋണമോചനമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള ഇരുനൂറ്റി ഇരുപത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.