Adhyaya 112
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 112

Adhyaya 112

അധ്യായം 112-ൽ ഈശ്വരൻ ദേവിയോട് യാത്രാ-ശൈലിയിൽ ഉപദേശം നൽകി, രാമേശത്തിന്റെ കിഴക്കായി മുപ്പത് ധനുസ്സ് ദൂരത്തിലുള്ള പ്രസിദ്ധ ലക്ഷ്മണേശ്വര തീർത്ഥത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അവിടെയുള്ള ലിംഗം തീർത്ഥയാത്രക്കാലത്ത് ലക്ഷ്മണൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതായി പറയുന്നു; അത് മഹാപാപഹരവും ദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്നതുമാണ്. ഭക്തിവിധികൾ ഇവിടെ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു—നൃത്തം, ഗാനം, വാദ്യങ്ങളോടുകൂടിയ പൂജ, ഹോമം, ജപം, കൂടാതെ ധ്യാന-സമാധിയിൽ സ്ഥിരനായി ആരാധനം; ഇതിന്റെ ഫലമായി ‘പരമഗതി’ ലഭിക്കും എന്ന് ഫലശ്രുതി പറയുന്നു. ദാനക്രമവും നിശ്ചയിക്കുന്നു—ഗന്ധം, പുഷ്പം മുതലായവ ക്രമമായി അർപ്പിച്ച് ദേവതയെ ആദരിച്ച ശേഷം യോഗ്യനായ ദ്വിജന് അന്നം, ജലം, സ്വർണം ദാനം ചെയ്യണം. മാഘമാസത്തിലെ കൃഷ്ണ ചതുര്ദശി പ്രത്യേകമായി എടുത്തുകാട്ടുന്നു; ആ ദിവസത്തെ സ്നാനം, ദാനം, ജപം അക്ഷയഫലപ്രദമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. അവസാനം ഇത് പ്രഭാസഖണ്ഡവും പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യവും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന അധ്യായമാണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लक्ष्मणेश्वरमुत्तमम् । रामेशात्पूर्वदिग्भागे धनुस्त्रिंशकसंस्थितम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവീ, തുടർന്ന് രാമേശ്വരത്തിൽ നിന്ന് കിഴക്കുദിക്കിൽ മുപ്പത് ധനുസ്സിന്റെ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഉത്തമ ലക്ഷ്മണേശ്വരത്തിലേക്ക് പോകണം.

Verse 2

स्थापितं लक्ष्मणेनैव तत्र यात्रागतेन वै । महापापहरं देवि तल्लिंगं सुरपूजितम्

അവിടെ തീർത്ഥയാത്രയ്ക്കെത്തിയ ലക്ഷ്മണൻ തന്നെയാണ് ആ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചത്. ഹേ ദേവീ, അത് മഹാപാപഹരവും ദേവന്മാർ പൂജിക്കുന്നതുമാണ്.

Verse 3

यस्तं पूजयते भक्त्या नृत्यगीतादिवादनैः । होमजाप्यैः समाधिस्थः स याति परमां गतिम्

ഭക്തിയോടെ നൃത്തം, ഗാനം, വാദ്യനാദം എന്നിവയാലും, ഹോമവും ജപവുംകൊണ്ടും, സമാധിസ്ഥനായി അവനെ പൂജിക്കുന്നവൻ പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 4

अन्नोदकं हिरण्यं च तत्र देयं द्विजातये । संपूज्य देवदेवेशं गंधपुष्पादिभिः क्रमात्

അവിടെ ദ്വിജാതിക്ക് (ബ്രാഹ്മണന്) അന്നവും ജലവും സ്വർണ്ണവും ദാനം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് ക്രമമായി ഗന്ധം, പുഷ്പം മുതലായവകൊണ്ട് ദേവദേവേശ്വരനെ സമ്യക് പൂജിച്ച്—

Verse 5

माघे कृष्णचतुर्दश्यां विशेषस्तत्र पूजने । स्नानं दानं जपस्तत्र भवेदक्षयकारकम्

മാഘമാസത്തിലെ കൃഷ്ണചതുര്ദശിയിൽ അവിടെ പൂജയ്ക്ക് പ്രത്യേക ഫലം ഉണ്ട്. അവിടെ ചെയ്യുന്ന സ്നാനം, ദാനം, ജപം അക്ഷയ പുണ്യകരമാകുന്നു।

Verse 112

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये रामेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये लक्ष्मणेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्वादशोत्तरशततमो ऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീ സ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതി-സാഹസ്രീ സംഹിതയിൽ, ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിനകത്തെ രാമേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘ലക്ഷ്മണേശ്വരമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന നൂറ്റി പന്ത്രണ്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।