Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

अन्नोदकं हिरण्यं च तत्र देयं द्विजातये । संपूज्य देवदेवेशं गंधपुष्पादिभिः क्रमात्

annodakaṃ hiraṇyaṃ ca tatra deyaṃ dvijātaye | saṃpūjya devadeveśaṃ gaṃdhapuṣpādibhiḥ kramāt

അവിടെ ദ്വിജാതിക്ക് (ബ്രാഹ്മണന്) അന്നവും ജലവും സ്വർണ്ണവും ദാനം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് ക്രമമായി ഗന്ധം, പുഷ്പം മുതലായവകൊണ്ട് ദേവദേവേശ്വരനെ സമ്യക് പൂജിച്ച്—

अन्न-उदकम्food and water
अन्न-उदकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न + उदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समाहार-द्वन्द्व (अन्नं च उदकं च)
हिरण्यम्gold
हिरण्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहिरण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
and
:
Samuccaya (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
देयम्to be given
देयम्:
Vidhi (Injunction predicate)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + देय (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विधेय/भाव्य (gerundive) ‘to be given’
द्विजातयेto a twice-born (Brahmin etc.)
द्विजातये:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootद्विजाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन; द्विगु-समास (द्वौ जातौ यस्य/द्विजः) → द्विजाति
संपूज्यhaving duly worshipped
संपूज्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootपूज् (धातु) उपसर्ग सम् + ल्यप् (कृदन्त)
Formअव्ययभाव; क्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (absolutive/gerund) ‘having worshipped’
देव-देवेशम्Lord of gods
देव-देवेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव + देवेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां देवेशः)
गन्ध-पुष्प-आदिभिःwith perfumes, flowers, etc.
गन्ध-पुष्प-आदिभिः:
Karana (Means/Instrument)
TypeNoun
Rootगन्ध + पुष्प + आदि (अव्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; सूची-समास (गन्धैः पुष्पैः च आदिभिः)
क्रमात्in due order/gradually
क्रमात्:
Kriya-visheshana (Manner)
TypeIndeclinable
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-निभ; पञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययप्रयोग (adverb)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Lakṣmaṇeśvara / Devadeveśa shrine area (Prabhāsa, Rāmeśvara-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A pūjā scene: the liṅga adorned with sandal paste and flowers; a brāhmaṇa seated to receive gifts—food, water-pot, and gold—while the donor performs offerings in a clear ritual order.

D
Deva-deveśa (Śiva)
D
Dvijāti (brāhmaṇa)

FAQs

Tīrtha-worship is completed by dāna: devotion is validated through ethical generosity to worthy recipients.

The ritual instructions apply to the Lakṣmaṇeśvara shrine (chapter context) in the Rāmeśvara region.

Give food, water, and gold to a dvijāti, and worship the deity with gandha, puṣpa, and related offerings in proper order.