Adhyaya 1

Verse 1

व्यास उवाच । यश्चाद्यः पुरुषः पुराण इति यः संस्तूयते सर्वतः सोमेशः सुरसंयुतः क्षितितले यैर्वीक्षितो हीक्षणैः । ते तीर्त्वा विततांतरं भवभयं भूत्याऽभिसंभूषिताः स्वर्गं यानवरैःप्रयान्ति सुकृतैर्यज्ञै यथा यज्विनः

വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—എല്ലായിടത്തും ‘ആദ്യപുരുഷൻ’ ‘പുരാതനൻ’ എന്നു സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നവൻ, ദേവസംയുതനായ സോമേശൻ; ഭൂമിയിൽ ഭക്തിഭാവത്തോടെ പവിത്രദൃഷ്ടിയാൽ ജനങ്ങൾ ദർശിക്കുന്നവൻ. അവർ സംസാരഭയത്തിന്റെ വിശാലാന്തരം കടന്ന്, ദിവ്യ ഐശ്വര്യത്തോടെ അലങ്കൃതരായി, പുണ്യകർമ്മങ്ങളും യജ്ഞഫലവും മൂലം, യജ്വന്മാരെപ്പോലെ ശ്രേഷ്ഠ ദിവ്യയാനങ്ങളിൽ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പ്രയാണം ചെയ്യുന്നു।

Verse 2

प्रसरद्बिन्दुनादाय शुद्धामृतमयात्मने । षड्त्रिंशत्तत्त्वदेहाय नमश्चिन्मात्रमूर्तये

പ്രസരിക്കുന്ന ബിന്ദു-നാദസ്വരൂപനേ, ശുദ്ധ അമൃതമയ ആത്മസ്വരൂപനേ, മുപ്പത്താറ് തത്ത്വങ്ങളാൽ ദേഹധാരിയായവനേ, ചിന്മാത്രമൂർത്തിയായ പരമേശ്വരനേ—നമസ്കാരം।

Verse 3

अमृतेनोदरस्थेन म्रियन्ते सर्वदेवताः । कंठस्थित विषेणापि यो जीवति स पातुः वः

അമൃതം ഉദരത്തിൽ തന്നെ അടഞ്ഞുകിടന്നാൽ എല്ലാ ദേവന്മാരും നശിക്കും; എന്നാൽ കണ്ഠത്തിൽ വിഷം നിലകൊണ്ടിട്ടും ജീവിക്കുന്നവൻ—അവൻ നിങ്ങളെ കാത്തുരക്ഷിക്കട്ടെ।

Verse 4

सत्रान्ते सूतमनघं नैमिषेया महर्षयः । पुराणसंहितां पुण्यां पप्रच्छू रोमहर्षणम्

സത്രാന്ത്യത്തിൽ നൈമിഷാരണ്യത്തിലെ മഹർഷിമാർ പാപരഹിതനായ സൂതൻ രോമഹർഷണനോട് പുണ്യമായ പുരാണസംഹിതയെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു।

Verse 5

त्वया सूत महा बुद्धे भगवान्ब्रह्मवित्तमः । इतिहासपुराणार्थे व्यासः सम्यगुपासितः

ഹേ മഹാബുദ്ധിമാൻ സൂതാ! ഇതിഹാസ–പുരാണങ്ങളുടെ അർത്ഥതാത്പര്യത്തിൽ ബ്രഹ്മവിത്തമനായ ഭഗവാൻ വ്യാസനെ നീ സമ്യകായി സേവിച്ച് ഉപാസിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 6

तस्य ते सर्वरोमाणि वचसा हर्षितानि यत् । द्वैपायनस्यानुभावात्ततोऽभू रोमहर्षणः

അവന്റെ വചനങ്ങളാൽ നിന്റെ ശരീരത്തിലെ എല്ലാ രോമങ്ങളും ഹർഷത്തോടെ രോമാഞ്ചിതമായി; അതുകൊണ്ട് ദ്വൈപായനന്റെ (വ്യാസന്റെ) അനുഭാവത്താൽ നീ ‘രോമഹർഷണൻ’ എന്നു പ്രസിദ്ധനായി।

Verse 7

भवन्तमेव प्रथमं व्याजहार स्वयं प्रभुः । मुनीनां संहितां वक्तुं व्यासः पौराणिकीं कथाम्

പ്രഭുസ്വരൂപനായ മുനി വ്യാസൻ സ്വയം ആദ്യം നിന്നെയേ അഭിസംബോധന ചെയ്തു—മുനിമാർക്കായി സംഹിതയും പൗരാണിക പവിത്രകഥയും പ്രസംഗിക്കുവാൻ।

Verse 8

त्वं हि स्वायंभुवे यज्ञे सुत्याहे वितते हरिः । संभूतः संहितां वक्तुं स्वांशेन पुरुषोत्तमः

സ്വായംഭുവ യജ്ഞത്തിലെ വിപുലമായ സോമസുത്യാഹത്തിൽ സംഹിത പ്രസംഗിക്കുവാൻ നീ സ്വാംശത്താൽ സ്വയം പുരുഷോത്തമനായ ഹരിയായി ജനിച്ചു।

Verse 9

तस्माद्भवन्तं पृच्छामः पुराणे स्कन्दकीर्तिते । प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ब्राह्मी यात्रा श्रुता पुरा

അതുകൊണ്ട് സ്കന്ദൻ കീർത്തിച്ച ഈ പുരാണത്തിൽ, പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ മുമ്പ് കേട്ട ‘ബ്രാഹ്മീ യാത്ര’യെക്കുറിച്ച് ഞങ്ങൾ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു।

Verse 10

अधुना वैष्णवीं रौद्रीं यात्रां सर्वार्थसंयुताम् । वक्तुमर्हसि चास्माकं पुराणार्थविशारद

ഇപ്പോൾ, ഹേ പുരാണാർത്ഥവിശാരദാ! സർവാർത്ഥസമ്പൂർണ്ണമായ വൈഷ്ണവീയും രൗദ്രീയും ആയ യാത്രകളെയും ഞങ്ങൾക്കു വിവരിക്കേണ്ടതാകുന്നു।

Verse 11

मुनीना वचनं श्रुत्वा सूतः पौराणिकोत्तमः । प्रणम्य शिरसा प्राह व्यासं सत्यवतीसुतम्

മുനിമാരുടെ വചനം കേട്ട്, പൗരാണികന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സൂതൻ ശിരസാ നമസ്കരിച്ചു സത്യവതീപുത്രനായ വ്യാസനോടു പറഞ്ഞു।

Verse 12

रोमहर्षण उवाच । श्रीवत्सांकं जगद्योनिं हरिमोंकाररूपिणम् । अप्रमेयं गुरुं देवं निर्मलं निर्मलाश्रयम्

റോമഹർഷണൻ പറഞ്ഞു—ശ്രീവത്സചിഹ്നിതനും ജഗദ്യോനിയും ഓംകാരരൂപിയുമായ ഹരിയെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു; അവൻ അപ്രമേയൻ, ദിവ്യഗുരു, നിർമലൻ, നിർമലരുടെ ആശ്രയം।

Verse 13

हंसं शुचिषदं व्योम व्यापकं सर्वदं शिवम् । उदासीनं निरायासं निष्प्रपञ्चं निरञ्जनम्

ഞാൻ അവനെ നമസ്കരിക്കുന്നു—ഹംസസ്വരൂപൻ, ശുചിധാമത്തിൽ അധിവസിക്കുന്നവൻ, ആകാശംപോലെ സർവ്വവ്യാപി, സർവ്വദാതാവ്, ശിവം, ഉദാസീനൻ, നിരായാസൻ; പ്രപഞ്ചാതീതനും നിരഞ്ജനനും।

Verse 14

शून्यं बिंदुस्वरूपं तु ध्येयं ध्यानविवर्जितम् । अस्ति नास्तीति यं प्राहुः सुदूरे चान्तिके च यत्

ഞാൻ ആ തത്ത്വത്തെ നമസ്കരിക്കുന്നു—അത് ശൂന്യസദൃശം, എങ്കിലും ബിന്ദുസ്വരൂപം; ധ്യേയം, പക്ഷേ (സാധാരണ) ധ്യാനത്തിന് അതീതം; ‘ഉണ്ട്’ ‘ഇല്ല’ എന്നു പറയപ്പെടുന്നത്; അതി ദൂരത്തും അതി സമീപത്തും ഉള്ളത്।

Verse 15

मनोग्राह्यं परं धाम पुरुषाख्यं जगन्मयम् । हृत्पंकजसमासीनं तेजोरूपं निरिन्द्रियम्

(ഞാൻ) അവനെ നമസ്കരിക്കുന്നു—ശുദ്ധമനസ്സാൽ ഗ്രാഹ്യനായ പരമധാമം, ‘പുരുഷ’നാമധേയൻ, ജഗദ്വ്യാപി; ഹൃദയപദ്മത്തിൽ ആസീനൻ, തേജോരൂപൻ, ഇന്ദ്രിയാതീതൻ।

Verse 16

एवंविधं नमस्कृत्य परमात्मानमीश्वरम् । कथां वदिष्ये द्विविधां द्विशरीरां तथैव तु

ഇങ്ങനെ പരമാത്മാവായ ഈശ്വരനെ നമസ്കരിച്ച്, ഞാൻ ഇപ്പോൾ ആ പുണ്യകഥ പറയാം—അത് രീതിയിൽ ദ്വിവിധവും രൂപത്തിൽ ദ്വിശരീരവും (രണ്ട് അംശങ്ങളുള്ളതും) ആകുന്നു।

Verse 17

दिव्यभाषासमोपेतां वेदाधिष्ठानसंयुताम् । पञ्चसंधिसमायुक्तां षडलंकारभूषिताम्

(ഈ കഥ) ദിവ്യഭാഷയാൽ സമുപേതം, വേദാധിഷ്ഠാനത്താൽ സംയുക്തം; പഞ്ചസന്ധികളാൽ യുക്തവും ഷഡലങ്കാരങ്ങളാൽ ഭൂഷിതവും ആകുന്നു।

Verse 18

सप्तसाधनसंयुक्तां रसाष्टगुणरंजिताम् । गुणैर्नवभिराकीर्णां दशदोषविवर्जिताम्

(ഇത്) സപ്തസാധനങ്ങളാൽ സംയുക്തം, അഷ്ടരസഗുണങ്ങളാൽ രഞ്ജിതം; നവഗുണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും ദശദോഷവിവർജിതവും ആകുന്നു।

Verse 19

विभाषाभूषितां तद्वदेकायत्तां मनोहराम् । पञ्चकारणसंयुक्तां चतुष्करणसम्मताम्

(ഈ കഥ) വിവിധ ഭാഷാശൈലികളാൽ ഭൂഷിതമായിട്ടും ഏകതയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന മനോഹരം; പഞ്ചകാരണങ്ങളാൽ സംയുക്തവും ചതുഷ്കരണങ്ങളാൽ സമ്മതവുമാകുന്നു।

Verse 20

पुनश्च द्विविधां तद्वज्ज्ञानसंदोहदायिनीम् । व्यासेन कथितां पुण्यां शृणुध्वं पापनाशिनीम्

വീണ്ടും അതേ ദ്വിവിധ പുണ്യകഥ ശ്രവിക്കുവിൻ—ജ്ഞാനനിധി ദാനമരുളുന്നതു; വ്യാസൻ പറഞ്ഞ ഈ കഥ പുണ്യദായിനിയും പാപനാശിനിയും ആകുന്നു.

Verse 21

यां श्रुत्वा पापकर्मापि गच्छेद्धि परमां गतिम् । दुःखत्रयविनिर्मुक्तः सर्वातङ्कविवर्जितः

ഈ പുണ്യകഥ ശ്രവിച്ചാൽ പാപകർമ്മത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടവനും പരമഗതി പ്രാപിക്കും; ത്രിവിധ ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി, സർവ്വ ഉപദ്രവങ്ങളും വിട്ടവനാകും.

Verse 22

न नास्तिके कथां पुण्यामिमां ब्रूयात्कदाचन । श्रद्दधानाय शान्ताय कीर्तनीया द्विजातये

ഈ പുണ്യകഥ നാസ്തികനോട് ഒരിക്കലും പറയരുത്; ശ്രദ്ധയുള്ള, ശാന്തസ്വഭാവമുള്ള, ദ്വിജനായ യോഗ്യ ശ്രോതാവിനേ ഇത് കീർത്തിക്കണം.

Verse 23

निषेकादिः श्मशानान्तो मन्त्रैर्यस्योदितो विधिः । तस्य शास्त्रेऽधिकारोऽस्ति ज्ञेयो नान्यस्य कस्यचित्

നിഷേകാദി മുതൽ ശ്മശാനാന്തം വരെ മന്ത്രങ്ങളോടെ വിധിയായി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട സംസ്കാരങ്ങൾ ആര്ക്കുണ്ടോ, അവനേ ഈ ശാസ്ത്രത്തിൽ അധികാരമുള്ളവൻ; മറ്റാർക്കും അല്ല.

Verse 24

चतुःपक्षावदातस्य विशुद्धिर्ब्राह्मणस्य च । सद्वृत्तस्याधिकारोऽस्ति शास्त्रेऽस्मिन्वेदसम्मते

നാലു വേദങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള പ്രകാശമാന ബ്രാഹ്മണനേ ഇവിടെ വിശുദ്ധിയുള്ളവൻ; സദ്വൃത്തനേ വേദസമ്മതമായ ഈ ശാസ്ത്രത്തിൽ അധികാരമുള്ളവൻ.

Verse 25

यथा सुराणां प्रवरो देवदेवो महेश्वरः । नदीनां च यथा गंगा वर्णानां ब्राह्मणो यथा

ദേവന്മാരിൽ ദേവദേവനായ മഹേശ്വരൻ എങ്ങനെ ശ്രേഷ്ഠനോ, നദികളിൽ ഗംഗ എങ്ങനെ ശ്രേഷ്ഠയോ, അതുപോലെ വർണങ്ങളിൽ ബ്രാഹ്മണൻ ശ്രേഷ്ഠനാകുന്നു।

Verse 26

अक्षराणां तु सर्वेषामोंकारः प्रथमो यथा । पूज्यानां तु यथा माता गुरूणां च यथा पिता । तथैव सर्वशास्त्राणां प्रधानं स्कन्दकीर्तितम्

സകല അക്ഷരങ്ങളിലും ഓംകാരൻ എങ്ങനെ ആദ്യമോ, പൂജ്യരിൽ മാതാവ് എങ്ങനെ പ്രധാനമോ, ഗുരുക്കന്മാരിൽ പിതാവ് എങ്ങനെ പ്രധാനമോ; അതുപോലെ സകല ശാസ്ത്രങ്ങളിലും സ്കന്ദപുരാണം പ്രധാനമെന്ന് കീര്ത്തിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 27

पुरा कैलासशिखरे ब्रह्मादीनां च सन्निधौ । स्कान्दं पुराणं कथितं पार्वत्यग्रे पिनाकिना

പുരാതനകാലത്ത് കൈലാസശിഖരത്തിൽ ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരുടെ സന്നിധിയിൽ, പാർവതിയുടെ മുമ്പിൽ പിനാകധാരിയായ ശിവൻ സ്കന്ദപുരാണം കഥിച്ചു।

Verse 28

पार्वत्या षण्मुखस्याग्रे तेन नन्दिगणाय वै । नन्दिना तु कुमाराय तेन व्यासाय धीमते

പാർവതി ഷൺമുഖന്റെ മുമ്പിൽ (ഇത്) പറഞ്ഞു; അവൻ നന്ദിഗണനോട് ഉപദേശിച്ചു. നന്ദി കുമാരനോട്, കുമാരൻ ധീമാനായ വ്യാസനോട് പകർന്നു നൽകി।

Verse 29

व्यासेन मे समाख्यातं भवद्भ्योऽहं प्रकीर्तये

വ്യാസൻ എനിക്ക് സമ്യകമായി വിശദീകരിച്ചതിനെ തന്നെയാണ് ഞാൻ ഇപ്പോൾ നിങ്ങളോടു പ്രഖ്യാതമായി പ്രസ്താവിക്കുന്നത്।

Verse 30

यूयं सद्भावसंयुक्ता यतः सर्वे महर्षयः । तेन मे भाषितुं श्रद्धा भवतां स्कन्दसंहिताम्

നിങ്ങൾ എല്ലാവരും സദ്ഭാവസമ്പന്നരായ മഹർഷിമാരാകയാൽ, അതുകൊണ്ട് നിങ്ങളോടു ഈ സ്കന്ദസംഹിത പ്രസ്താവിക്കുവാൻ എനിക്കു ശ്രദ്ധയും ദൃഢനിശ്ചയവും ഉദിച്ചു।