Adhyaya 42

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । वृषोत्सर्गं करिष्यंति वैशाख्यां चैव कार्तिके । द्वारकायां पिशाचत्वं मुक्त्वा यांति पितामहाः

പ്രഹ്ലാദൻ പറഞ്ഞു—വൈശാഖത്തിലും കാർത്തികത്തിലും അവർ വൃഷോത്സർഗം നടത്തും; ദ്വാരകയിൽ പിതാമഹർ പിശാചത്വം വിട്ട് പരമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 2

ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वंगनागमः । एवंविधानि पापानि कृत्वा चैव गुरूण्यपि

ബ്രഹ്മഹത്യ, സുരാപാനം, മോഷണം, ഗുരുപത്നീഗമനം—ഇത്തരത്തിലുള്ള പാപങ്ങൾ, അത്യന്തം ഗുരുതരമായവ പോലും ചെയ്തു…

Verse 3

स्नानमात्रेण गोमत्यां श्रीकृष्णस्य च दर्शनात् । विलयं याति दैत्येन्द्र कल्पकोटिकृतान्यपि

ഹേ ദൈത്യേന്ദ്രാ! ഗോമതിയിൽ വെറും സ്നാനം ചെയ്താലും ശ്രീകൃഷ്ണദർശനം ലഭിച്ചാലും, കോടി കോടി കല്പങ്ങളിൽ സഞ്ചിതമായ പാപങ്ങളും ലയിച്ചുപോകുന്നു.

Verse 4

रुक्मिणीं ये प्रपश्यंति भक्तियुक्ताः कलौ नराः । पुरीं प्रदक्षिणां कृत्वा जप्त्वा नामसहस्रकम्

കലിയുഗത്തിൽ ഭക്തിയുക്തരായ മനുഷ്യർ രുക്മിണീദേവിയെ ദർശിച്ച്, നഗരത്തെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്, നാമസഹസ്രം ജപിച്ച് പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 5

प्रदक्षिणीकृतं सर्वं ब्रह्मांडं नात्र संशयः । महादानैस्तु चान्यत्र यत्फलं परिकीर्तितम् । द्वारकायां तु रुक्मिण्यां दृष्टायां जायते तदा

ഈ പ്രദക്ഷിണയാൽ സമസ്ത ബ്രഹ്മാണ്ഡവും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തതുപോലെ തന്നെയാകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല। മറ്റിടങ്ങളിൽ മഹാദാനങ്ങളാൽ പ്രസ്താവിച്ച ഫലം, ദ്വാരകയിൽ രുക്മിണീദേവിയുടെ ദർശനത്തിൽ അതേപോലെ ലഭിക്കുന്നു।

Verse 6

द्वादशीवासरे प्राप्ते माहात्म्यं द्वारकाभवम् । पठते संनिधौ विष्णोः शृणु वक्ष्यामि तत्फलम्

ദ്വാദശീ ദിവസം വന്നപ്പോൾ വിഷ്ണുവിന്റെ സന്നിധിയിൽ ഈ ദ്വാരകാമാഹാത്മ്യം പാരായണം ചെയ്യുന്നവന്റെ ഫലം കേൾക്കുക—ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു।

Verse 7

सर्वेषु चैव लोकेषु कामचारी विराजते । पद्मवर्णेन यानेन किंकिणीजालमालिना

അവൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ഇഷ്ടാനുസാരം സഞ്ചരിക്കുന്നവനായി, പദ്മവർണ്ണമുള്ള ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കിങ്കിണീജാലമാലയാൽ അലങ്കൃതനായി ദീപ്തനാകുന്നു।

Verse 8

दिव्यश्वेताश्वयुक्तेन कामगेन यथासुखम् । आभूतसंप्लवं यावत्क्रीडतेऽप्सरसां गणैः

ദിവ്യ ശ്വേതാശ്വങ്ങൾ ചേർത്ത, ഇഷ്ടാനുസാരം സഞ്ചരിക്കുന്ന രഥത്തിൽ അവൻ യഥാസുഖം വിഹരിച്ച്, പ്രളയം വരെയും അപ്സരാഗണങ്ങളോടൊപ്പം ക്രീഡിക്കുന്നു।

Verse 9

कृतकृत्यश्च भवति कल्पकोटिसमन्वितः । यथा निर्मथनादग्निः सर्वकाष्ठेषु दृश्यते । तथा च दृश्यते धर्मो द्वादशीसेवनान्नरे

അവൻ കൃതകൃത്യനായി കോടിക്കണക്കിന് കല്പങ്ങളുടെ പുണ്യഫലത്തോടെ യുക്തനാകുന്നു. മഥനത്താൽ എല്ലാ കട്ടകളിലും ഉള്ള അഗ്നി പ്രകടമാകുന്നതുപോലെ, ദ്വാദശീ സേവനത്താൽ മനുഷ്യനിൽ ധർമ്മം പ്രകടമാകുന്നു.

Verse 10

अतः परं प्रवक्ष्यामि पितृभिः परिकीर्तितम् । अपि स्यात्स कुलेऽस्माकं गोमत्यां श्रद्धया नरः । स्नात्वा संपूज्य कृष्णं च श्राद्धं कुर्यात्सपिण्डकम्

ഇനി പിതൃകൾ പ്രസ്താവിച്ചതു ഞാൻ പറയുന്നു. നമ്മുടെ കുലത്തിൽ ശ്രദ്ധയോടെ ഗോമതിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ശ്രീകൃഷ്ണനെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ച്, തുടർന്ന് സപിണ്ഡക ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്ന ഒരാൾ ഉണ്ടാകട്ടെ.

Verse 11

अपि स्यात्स कुलेऽस्माकं गोमत्युदधिसंगमे । स्नात्वा पश्यति यः कृष्णमस्माकं तारणाय वै

നമ്മുടെ കുലത്തിൽ ഗോമതി-സമുദ്ര സംഗമത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ശ്രീകൃഷ്ണനെ ദർശിക്കുന്ന ഒരാൾ ഉണ്ടാകട്ടെ—സത്യമായും അത് നമ്മുടെ താരണത്തിനായാണ്.

Verse 12

अपिस्यात्स कुलऽस्माकं यः श्रुत्वा ब्राह्मणाननात् । द्वारकामाहात्म्यमिदं पूजयिष्यति भक्तितः

നമ്മുടെ കുലത്തിൽ ബ്രാഹ്മണന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്ന് ഈ ദ്വാരകാ-മാഹാത്മ്യം കേട്ട്, ഭക്തിയോടെ അതിനെ പൂജിച്ച് ആദരിക്കുന്ന ഒരാൾ ഉണ്ടാകട്ടെ.

Verse 13

भविष्यति कुलेऽस्माकं यो गच्छेद्द्वारकां पुरीम् । संप्राप्य द्वादशीं शुद्धां यः करिष्यति जागरम्

നമ്മുടെ കുലത്തിൽ ദ്വാരകാ പുരിയിലേക്ക് പോയി, ശുദ്ധ ദ്വാദശി ലഭിച്ച ശേഷം ജാഗരണം ആചരിക്കുന്ന ഒരാൾ ഉണ്ടാകും.

Verse 14

भविष्यति कुलेऽस्माकं पुत्रो वा दुहिता तथा । स्तुवन्नामसहस्रं तु कृष्णस्याग्रे पठिष्यति

ഞങ്ങളുടെ കുലത്തിൽ പുത്രനോ പുത്രിയോ ഒരാൾ ഉണ്ടാകും; ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ സന്നിധിയിൽ സഹസ്രനാമം പാരായണം ചെയ്യും।

Verse 15

अपि स्यात्स कुलेऽस्माकं भविष्यति धृतव्रतः । गोपीचन्दनदानेन यस्तोषयति वैष्णवान्

ഞങ്ങളുടെ കുലത്തിൽ വ്രതത്തിൽ ദൃഢനായ ഒരാൾ ഉണ്ടാകട്ടെ; ഗോപീചന്ദനം ദാനം ചെയ്ത് വൈഷ്ണവരെ സന്തോഷിപ്പിക്കും।

Verse 16

अपि स्यात्स कुलेऽस्माकं वैष्णवानां तु सन्निधौ । द्वारकायाश्च माहात्म्यं पठिष्यति जितेन्द्रियः

ഞങ്ങളുടെ കുലത്തിൽ ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹമുള്ള ഒരാൾ ഉണ്ടാകട്ടെ; വൈഷ്ണവരുടെ സന്നിധിയിൽ ദ്വാരകാമാഹാത്മ്യം പാരായണം ചെയ്യും।

Verse 17

भविष्यति कुलेऽस्माकं माहात्म्यं द्वारकाभवम् । लिखित्वा कृष्णतुष्ट्यर्थं स्वगृहे धारयिष्यति

ഞങ്ങളുടെ കുലത്തിൽ ഒരാൾ ഉണ്ടാകും; ദ്വാരകാജന്യമായ ഈ മാഹാത്മ്യം എഴുതി ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ തൃപ്തിക്കായി സ്വന്തം വീട്ടിൽ സൂക്ഷിച്ചുവെക്കും।

Verse 18

स्वर्णदानं च गोदानं भूमिदानं तथैव च । यावज्जीवं भवेद्दत्तं येनेदं धारितं कलौ

കലിയുഗത്തിൽ ഇതിനെ (മാഹാത്മ്യം) സംരക്ഷിക്കുന്നവന്, ജീവിതകാലം മുഴുവൻ സ്വർണ്ണദാനം, ഗോദാനം, ഭൂദാനം ചെയ്ത ഫലം ലഭിച്ചതുപോലെ ആകുന്നു।

Verse 19

तप्तकृच्छ्रं महाकृच्छ्रं मासोपोषणमेव च । यावज्जीवं कृतं तेन येनेदं श्रावितं कलौ

കലിയുഗത്തിൽ ആരാണ് ഈ മാഹാത്മ്യം ശ്രവിപ്പിക്കുന്നതോ, അവൻ യാവജ്ജീവം തപ്തകൃച്ഛ്രം, മഹാകൃച്ഛ്രം, മാസോപവാസം എന്നിവ അനുഷ്ഠിച്ചതിന് തുല്യഫലം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 20

प्रायश्चित्तानि चीर्णानि पापानां नाशनाय । द्वारकायाश्च माहात्म्यं येन विस्तारितं कलौ

പാപനാശത്തിനായി പ്രായശ്ചിത്തങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ കലിയുഗത്തിൽ ആരാൽ ദ്വാരകയുടെ മാഹാത്മ്യം വ്യാപകമായി പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുവോ, അതും പാപക്ഷയകരമാണ്।

Verse 21

तावत्तिष्ठंति पुरुषे ब्रह्महत्यादिकानि च । यावन्न लिखते जंतुर्माहात्म्यं द्वारकाभवम्

ജീവി ദ്വാരകാസംബന്ധമായ ഈ മാഹാത്മ്യം എഴുതുന്നതുവരെ, ബ്രഹ്മഹത്യാദി പാപങ്ങൾ പുരുഷനിൽ നിലനിൽക്കും।

Verse 22

दानैः सर्वैश्च किं तस्य सर्वतीर्थावगाहनैः । द्वारकायाश्च माहात्म्यं येनेदं लिखितं गृहे

ആരാണ് തന്റെ ഗൃഹത്തിൽ ഈ ദ്വാരകാ മാഹാത്മ്യം എഴുതിവെച്ചിട്ടുള്ളതോ, അവന് എല്ലാ ദാനങ്ങളും സർവ്വതീർത്ഥസ്നാനങ്ങളും എന്തിന്?

Verse 23

सर्व दुःखप्रशमनं सर्वकार्य्यप्रसाधनम् । चतुर्वर्गप्रदं नित्यं हरिभक्तिविवर्द्धनम्

ഇത് സർവ്വദുഃഖശമനം ചെയ്യുന്നു, സർവ്വധർമ്മ്യകാര്യങ്ങൾ സാധിപ്പിക്കുന്നു, ചതുര്വർഗം പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു, നിത്യം ഹരിഭക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 24

न चाधिर्भवते नूनं याम्यं तस्य भयं नहि । माहात्म्यं पठते यत्र द्वारकायाः समुद्भवम्

ദ്വാരകയിൽ നിന്നു സമുദ്ഭവിച്ച ദ്വാരകാ-മാഹാത്മ്യം എവിടെ പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്നുവോ, അവിടെ നിശ്ചയമായി യാതൊരു ക്ലേശവും ഉണ്ടാകില്ല; അവനു യമഭയവും ഇല്ല।

Verse 25

लिखितं तिष्ठते यस्य गृहे तत्तीर्थमेव च । बलाच्छुणुष्व माहात्म्यं द्वारकायाः समुद्भवम्

ആരുടെ വീട്ടിൽ ഇതിന്റെ എഴുതിയ പകർപ്പ് നിലനിൽക്കുന്നു, അവരുടെ ഗൃഹം തന്നെയാണ് സത്യമായ തീർത്ഥം. അതിനാൽ ശ്രദ്ധയോടെ ദ്വാരകയിൽ നിന്നു സമുദ്ഭവിച്ച ദ്വാരകാ-മാഹാത്മ്യം ശ്രവിക്കൂ।

Verse 26

विधि मन्त्रक्रियाहीनां पूजां गृह्णाति केशवः । माहात्म्यं तिष्ठते नित्यं लिखितं यस्य वेश्मनि । न तस्यागःसहस्रैस्तु कृतैर्लिप्यति मानवः

വിധിയും മന്ത്രക്രിയയും ഇല്ലാത്ത പൂജയും കേശവൻ സ്വീകരിക്കുന്നു. ആരുടെ വീട്ടിൽ ഈ മാഹാത്മ്യം എഴുതിയ രൂപത്തിൽ നിത്യമായി നിലനിൽക്കുന്നു, ആ മനുഷ്യൻ ആയിരം പാപങ്ങൾ ചെയ്താലും മലിനനാകുകയില്ല।

Verse 27

यः पठेच्छृणुते वापि माहात्म्यं द्वारकाभवम् । न भवेद्भूतवैकल्यं धर्मवैकल्यमेव च

ദ്വാരകാഭവമായ ഈ ദ്വാരകാ-മാഹാത്മ്യം ആരെങ്കിലും വായിക്കുകയോ ശ്രവിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, അവനു ദേഹ-ജീവിതക്ഷേമത്തിൽ കുറവ് വരികയില്ല; ധർമ്മത്തിലും കുറവുണ്ടാകില്ല।

Verse 28

यः स्मरेत्प्रातरुत्थाय माहात्म्यं द्वारकाभवम् । द्वादशीनां च सर्वासां यच्चोक्तं लभते फलम्

പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് ദ്വാരകാഭവമായ ഈ മാഹാത്മ്യം ആരെങ്കിലും സ്മരിച്ചാൽ, എല്ലാ ദ്വാദശീ വ്രതങ്ങൾക്കായി പ്രസ്താവിച്ച ഫലം അവൻ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 29

त्रिदशैः पूज्यते नित्यं वन्द्यते सिद्धचारणैः । माहात्म्यं पठते यो वै द्वारकायाः समुद्भवम्

ദ്വാരകയിൽ നിന്നുദ്ഭവിച്ച ദ്വാരകാ-മാഹാത്മ്യം യാർ പാരായണം ചെയ്യുന്നു, അവൻ നിത്യവും ദേവന്മാർക്കാൽ പൂജിക്കപ്പെടുകയും സിദ്ധ-ചാരണന്മാർക്കാൽ വന്ദിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു।

Verse 30

द्वारका वसते यत्र तत्र विष्णुः सनातनः । तत्र तीर्थानि सर्वाणि सर्वे देवाः सवासवाः । यज्ञा वेदाश्च ऋषयस्त्रैलोक्यं सचरा चरम्

ദ്വാരക എവിടെ വസിക്കുന്നുവോ അവിടെയേ സനാതന വിഷ്ണുവും വസിക്കുന്നു। അവിടെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും, ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ എല്ലാ ദേവന്മാരും, യജ്ഞങ്ങളും, വേദങ്ങളും, ഋഷികളും—ചരാചരസഹിതം സമസ്ത ത്രിലോകവും നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 31

शक्तो हि द्वारकां गंतुं मानवो न हि पुत्रक । कृष्णदर्शनजं पुण्यं माहात्म्यं पठतो भवेत्

മകനേ! എല്ലാ മനുഷ്യർക്കും ദ്വാരകയിലേക്കു പോകാൻ കഴിയില്ല; എന്നാൽ ഈ മാഹാത്മ്യം പാരായണം ചെയ്യുന്നവന് കൃഷ്ണദർശനജന്യ പുണ്യം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 32

सत्यं शौचं श्रुतं वित्तं सुशीलं च क्षमाऽर्जवम् । सर्वं च निष्फलं तस्य माहात्म्यं न शृणोति यः

സത്യം, ശൗചം, ശ്രുതം, ധനം, സുസ്വഭാവം, ക്ഷമ, ആർജവം—ഈ മാഹാത്മ്യം കേൾക്കാത്തവന് ഇവയൊക്കെയും നിഷ്ഫലമാകുന്നു।

Verse 33

षण्मासे च भवेत्पुत्रो लक्ष्मीश्चैव विवर्द्धते । तस्य यः शृणुते भक्त्या माहात्म्यं द्वारकाभवम्

ഭക്തിയോടെ ദ്വാരകാഭവമായ ഈ മാഹാത്മ്യം ശ്രവിക്കുന്നവന് ആറുമാസത്തിനകം പുത്രലാഭം ലഭിക്കുകയും ലക്ഷ്മി വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു।

Verse 42

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये द्वारकाक्षेत्रे वृषोत्सर्गादिक्रियाकरण द्वारकामाहात्म्यश्रवणादिफलवर्णनंनाम द्विचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ നാലാം ദ്വാരകാമാഹാത്മ്യത്തിൽ, ദ്വാരകാക്ഷേത്രത്തിൽ വൃഷോത്സർഗാദി കർമ്മങ്ങളും ദ്വാരകാമാഹാത്മ്യ-ശ്രവണാദികളുടെ ഫലവിവരണവും എന്ന പേരിലുള്ള നാല്പത്തിരണ്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।