Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

प्रदक्षिणीकृतं सर्वं ब्रह्मांडं नात्र संशयः । महादानैस्तु चान्यत्र यत्फलं परिकीर्तितम् । द्वारकायां तु रुक्मिण्यां दृष्टायां जायते तदा

pradakṣiṇīkṛtaṃ sarvaṃ brahmāṃḍaṃ nātra saṃśayaḥ | mahādānaistu cānyatra yatphalaṃ parikīrtitam | dvārakāyāṃ tu rukmiṇyāṃ dṛṣṭāyāṃ jāyate tadā

ഈ പ്രദക്ഷിണയാൽ സമസ്ത ബ്രഹ്മാണ്ഡവും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തതുപോലെ തന്നെയാകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല। മറ്റിടങ്ങളിൽ മഹാദാനങ്ങളാൽ പ്രസ്താവിച്ച ഫലം, ദ്വാരകയിൽ രുക്മിണീദേവിയുടെ ദർശനത്തിൽ അതേപോലെ ലഭിക്കുന്നു।

प्रदक्षिणी-कृतम्made (as) circumambulated
प्रदक्षिणी-कृतम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeAdjective
Rootप्रदक्षिणी (प्रातिपदिक) + कृत (कृ-धातु; क्त-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तत्पुरुष-समासः (प्रदक्षिणी कृतम् = प्रदक्षिणीकृतम्)
सर्वम्entire
सर्वम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
ब्रह्माण्डम्the universe (cosmic egg)
ब्रह्माण्डम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक; ब्रह्मन् + अण्ड)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुष-समासः
not/no
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-निपात (negation)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
महादानैःby great gifts (charities)
महादानैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; कर्मधारय-समासः (महच्च तत् दानम्)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (and)
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formदेश/विषयवाचक-अव्यय (elsewhere)
यत्-फलम्whatever fruit/result
यत्-फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मधारय-समासः (यत् फलम्)
परिकीर्तितम्has been proclaimed
परिकीर्तितम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + कीर्त् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
द्वारकायाम्in Dvārakā
द्वारकायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वारका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविशेषार्थक-निपात (indeed)
रुक्मिण्याम्when/with Rukmiṇī (being)
रुक्मिण्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरुक्मिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute) सह ‘दृष्टायाम्’
दृष्टायाम्when (she is) seen
दृष्टायाम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute): ‘(तस्यां) दृष्टायाम्’
जायतेarises/is produced
जायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
तदाthen
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)

Prahlāda (contextual continuation)

Tirtha: Dvārakā (kṣetra-pradakṣiṇā; Rukmiṇī-darśana)

Type: kshetra

Scene: A symbolic vision: Dvārakā’s circular pradakṣiṇā path overlays a cosmic mandala; planets and lokas arranged like petals; devotees circling while Rukmiṇī’s shrine radiates as the center; a scale showing mahādāna on one side and darśana on the other, balanced.

D
Dvārakā
R
Rukmiṇī
B
Brahmāṇḍa (cosmos)

FAQs

Pilgrimage acts done with devotion at Dvārakā are exalted as yielding cosmic-scale merit, comparable to the highest forms of charity.

Dvārakā, with special emphasis on Rukmiṇī’s darśana and the city’s pradakṣiṇā.

Pradakṣiṇā (circumambulation) of Dvārakā and Rukmiṇī-darśana, valued as equivalent to mahādāna.