Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

सफलं जीवितं तेषां कलौ नृपवरोत्तम ये । षां न स्खलितं चित्तं द्वारकां प्रति गच्छताम्

saphalaṃ jīvitaṃ teṣāṃ kalau nṛpavarottama ye | ṣāṃ na skhalitaṃ cittaṃ dvārakāṃ prati gacchatām

ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ! കലിയുഗത്തിൽ ദ്വാരകയിലേക്കു പോകുമ്പോൾ ആരുടെ ചിത്തം തളരാതെ നിലകൊള്ളുന്നുവോ, അവരുടെ ജീവിതം തന്നെയാണ് സഫലം।

सफलम्fruitful
सफलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (जीवितम् इत्यस्य)
जीवितम्life
जीवितम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजीवित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तेषाम्of those
तेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
कलौin the Kali age
कलौ:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
नृपवरोत्तमO best of kings
नृपवरोत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (नृपाणां वरः उत्तमः)
येwho (those who)
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
येषाम्of whom
येषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; (पाठे 'षां' = 'येषाम्' संक्षेप/प्राकृत-रूप)
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
स्खलितम्has slipped/faltered
स्खलितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्खल् (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विधेय-विशेषण (चित्तम् इत्यस्य)
चित्तम्mind
चित्तम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
द्वारकाम्Dvārakā
द्वारकाम्:
Karma (Goal/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्वारका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्रतिtowards
प्रति:
Sambandha (Direction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश-अव्यय/पूर्वसर्ग (preposition-like indeclinable: towards)
गच्छताम्of those going
गच्छताम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formकृदन्त—शतृ (present active participle) 'गच्छत्' का षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; (गच्छताम् = of those who go)

Skanda (deduced from Dvārakā Māhātmya discourse style within Skanda Purāṇa)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Listener: Nṛpavara (best of kings)

Scene: A king addresses pilgrims: those walking toward Dvārakā with unwavering minds are shown with a steady flame above the heart; storms and distractions appear at the margins but do not sway them; Dvārakā shines ahead.

D
Dvārakā
K
Kali-yuga

FAQs

Steadfast intention (sankalpa) toward a sacred goal is itself a mark of spiritual success, especially in Kali-yuga.

Dvārakā, as the pilgrimage-destination that crowns life with fulfillment.

No specific rite; the emphasis is on unwavering resolve while undertaking the journey to Dvārakā.