Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 55

श्रीवासुदेव उवाच । यस्माद्विमुक्तिदं पुण्यं गोमत्युदधिसंगमम् । रुद्धं दुरात्मभिः पापैस्तस्मात्ते निहता मया

śrīvāsudeva uvāca | yasmādvimuktidaṃ puṇyaṃ gomatyudadhisaṃgamam | ruddhaṃ durātmabhiḥ pāpaistasmātte nihatā mayā

ശ്രീ വാസുദേവൻ പറഞ്ഞു—ഗോമതി-സമുദ്ര സംഗമം പുണ്യവും വിമുക്തിദായകവും ആകുന്നു; ദുഷ്ടാത്മ പാപികൾ അതിനെ തടഞ്ഞതിനാൽ അവർ എന്റെ കൈയ്യാൽ ഹതരായി।

श्रीवासुदेवःthe revered Vāsudeva
श्रीवासुदेवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + वासुदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘श्रीमान् वासुदेवः’ कर्मधारय
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यस्मात्because (from which)
यस्मात्:
Apadana/Hetu (अपादान/हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; सम्बन्धे हेतौ ‘because/from which’
विमुक्तिदम्granting liberation
विमुक्तिदम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविमुक्ति + द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः ‘विमुक्तिं ददाति’
पुण्यम्holy, meritorious
पुण्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
गोमती-उदधि-संगमम्the confluence of the Gomati and the ocean
गोमती-उदधि-संगमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगोमती (नदी-नाम) + उदधि (प्रातिपदिक) + संगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘गोमत्याः उदधेः संगमः’
रुद्धम्blocked
रुद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootरुध् (धातु)
Formक्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘blocked’
दुरात्मभिःby wicked ones
दुरात्मभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदुरात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; कर्मधारय ‘दुष्ट आत्मा’
पापैःsinful
पापैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; दुरात्मभिः इति विशेषण
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् इति अव्ययीभाववत् निपात-प्रयोगः; हेत्वर्थे ‘therefore’
तेfor you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; ‘to/for you’
निहताः(you all) are slain
निहताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootहन् (धातु) + नि- (उपसर्ग)
Formक्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘slain’
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘by me’

Śrī Vāsudeva

Tirtha: Gomatī–udadhi-saṅgama (Dvārakā)

Type: sangam

Listener: Māhātmya audience

Scene: Vāsudeva speaks with calm authority, gesturing toward the meeting of Gomati and the ocean; behind him the luminous confluence glows, while fallen obstructors lie as a warning against tīrtha-droha.

Ś
Śrī Vāsudeva
G
Gomatī
U
Udādhi (Ocean)
D
Daityas/evil beings (implied)

FAQs

Sacred tīrthas that grant liberation must be protected; obstructing holy access is a grave adharma, and divine power intervenes to uphold dharma.

The Gomati–ocean confluence (Gomatī-udadhi-saṅgama) in the Dvārakā sacred geography, praised as vimukti-dam (liberation-giving).

No direct rite is stated, but the verse implies the sanctity and salvific power of visiting/bathing at the Gomati–ocean confluence.