Adhyaya 1

Verse 1

शौनक उवाच । कथं सूत युगे ह्यस्मिन्रौद्रे वै कलिसंज्ञके । बहुपाखंडसंकीर्णे प्राप्स्यामो मधुसूदनम्

ശൗനകൻ പറഞ്ഞു—ഹേ സൂതാ! ഈ രൗദ്രമായ ‘കലി’യുഗത്തിൽ, അനേകം പാഷണ്ഡമാർഗ്ഗങ്ങളാൽ കലങ്ങിയ ലോകത്തിൽ, ഞങ്ങൾ മധുസൂദനനെ എങ്ങനെ പ്രാപിക്കും?

Verse 2

युगत्रये व्यतिक्रान्ते धर्माचारपरे सदा । प्राप्ते कलियुगे घोरे क्व विष्णुर्भगवानिति

മൂന്നു യുഗങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു, സദാ ധർമ്മാചാരമേ മുഖ്യമായിരുന്ന കാലം പിന്നിട്ട്, ഭയങ്കര കലിയുഗം വന്നപ്പോൾ—ഭഗവാൻ വിഷ്ണു എവിടെ (എങ്ങനെ) പ്രാപ്യൻ?

Verse 3

सूत उवाच । दिवं याते महाराजे रामे दशरथात्मजे । दुष्टराजन्यभारेण पीडिते धरणीतले

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ദശരഥനന്ദനായ മഹാരാജ രാമൻ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയശേഷം, ദുഷ്ടരാജാക്കന്മാരുടെ ഭാരത്താൽ ഭൂമിതലം പീഡിതമായി।

Verse 4

देवानां कार्यसिद्ध्यर्थं भूभारहरणाय च । वसुदेवगृहे साक्षादाविर्भूते जनार्दने

ദേവന്മാരുടെ കാര്യസിദ്ധിക്കുമായി ഭൂഭാരഹരണത്തിനുമായി, വസുദേവന്റെ ഗൃഹത്തിൽ സാക്ഷാൽ ജനാർദനൻ അവതരിച്ചു।

Verse 5

नंदव्रजं गते देवे पूतनाशोषणे सति । घातिते च तृणावर्ते शकटे परिवर्तिते

ദേവൻ നന്ദന്റെ വ്രജത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ—പൂതനയുടെ പ്രാണം ശോഷിച്ച്, തൃണാവർത്തനെ വധിച്ച്, ശകടം മറിച്ചിട്ട്—ഇങ്ങനെ ദിവ്യലീലകൾ നടന്നു।

Verse 6

दमिते कालिये नागे प्रलंबे च निषूदिते । धृते गोवर्धने शैले परित्राते च गोकुले

കാളിയ നാഗനെ ദമിപ്പിക്കുകയും പ്രലംബനെ വധിക്കുകയും ഗോവർധനഗിരി ധരിക്കുകയും ഗോകുലത്തെ പരിരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ—

Verse 7

सुरभ्या चाभिषिक्ते तु इन्द्रे च विमदीकृते । रासक्रीडारते देवे दारिते केशिदानवे

സുരഭി ഇന്ദ്രനെ അഭിഷേകം ചെയ്ത് അവന്റെ അഹങ്കാരം ശമിപ്പിച്ചപ്പോൾ; രാസക്രീഡയിൽ രമിച്ച ദേവൻ കേശി ദാനവനെ പിളർത്തിയപ്പോൾ—

Verse 8

अक्रूरवचनाद्देवे मथुरायां गते हरौ । हते कुवलयापीडे मल्लराजे च घातिते

അക്രൂരന്റെ വചനപ്രകാരം ദേവൻ ഹരി മഥുരയിൽ ചെന്നപ്പോൾ; കുവലയാപീഡൻ വധിക്കപ്പെട്ടു, മല്ലരാജനും നിഹതനായി—

Verse 9

पश्यतां देव दैत्यानां भोजराजे निपातिते । यदुपुर्यामभिषिक्त उग्रसेने नराधिपे

ദേവരും ദൈത്യരും നോക്കിനിൽക്കെ ഭോജരാജൻ നിപാതിതനായപ്പോൾ; യദുപുരിയിൽ ഉഗ്രസേനൻ നരാധിപനായി അഭിഷിക്തനായപ്പോൾ—

Verse 10

जरासंधबले रौद्रे यवने च हते क्षितौ । राजसूये क्रतुवरे चैद्ये चैव निपातिते

ജരാസന്ധന്റെ രൗദ്രബലം പരാജയപ്പെട്ടു, ഭൂമിയിൽ യവനൻ ഹതനായപ്പോൾ; ശ്രേഷ്ഠ രാജസൂയ ക്രതുവിൽ ചൈദ്യനും നിപാതിതനായപ്പോൾ—

Verse 11

निवृत्ते भारते युद्धे भारे च क्षपिते भुवः । यात्राव्याजसमानीते प्रभासं यादवे कुले

ഭാരതയുദ്ധം അവസാനിച്ച് ഭൂമിയുടെ ഭാരം ലഘുവായപ്പോൾ, തീർത്ഥയാത്രയുടെ നിമിത്തം യാദവകുലത്തെ പ്രഭാസതീർത്ഥത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു।

Verse 12

मद्यपानप्रसक्ते तु परस्परवधो द्यते । कलहेनातिरौद्रेण विनष्टे यादवे कुले

അവർ മദ്യപാനത്തിൽ ആസക്തരായപ്പോൾ പരസ്പരവധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു; അതിഭീകരമായ കലഹത്തിൽ യാദവകുലം നശിച്ചു।

Verse 13

गात्रं संत्यज्य चात्रैव गतेऽनंते धरातलात् । अश्वत्थमूललमाश्रित्य समासीने जनार्दने

ഇവിടെയേ, അനന്തൻ (ശേഷൻ) ഭൂമിയെ വിട്ടു പോയ ശേഷം, ജനാർദനൻ അശ്വത്ഥവൃക്ഷത്തിന്റെ വേരിൽ ആശ്രയിച്ച് ഇരുന്നു।

Verse 14

व्याधप्रहारभिन्नांगे परित्यक्ते कलेवरे । स्वधामसंस्थिते देवे पार्थे च पुनरागते

വേട്ടക്കാരന്റെ പ്രഹാരത്തിൽ അംഗം ഭേദിക്കപ്പെട്ട് ദേഹം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ; ദേവൻ സ്വധാമത്തിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, പാർഥനും വീണ്ടും മടങ്ങിവന്നപ്പോൾ।

Verse 15

यदुपुर्य्यां प्लावितायां सागरेण समंततः । शक्रप्रस्थं ततो गत्वा कारयित्वा हरेर्गृहम्

യദുപുരി ചുറ്റുമെല്ലാം സമുദ്രം കൊണ്ട് മുങ്ങിയപ്പോൾ, അദ്ദേഹം ശക്രപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക് പോയി ഹരിയുടെ വാസസ്ഥലം പണിയിച്ചു।

Verse 16

द्वापरे च व्यतिक्रांते धर्माधर्मविमिश्रिते । संप्राप्ते च महारौद्रे युगे वै कलिसंज्ञिते

ദ്വാപരയുഗം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ധർമ്മവും അധർമ്മവും കലർന്നുവന്നു; അപ്പോൾ ‘കലി’ എന്ന മഹാരൗദ്രയുഗം എത്തിച്ചേർന്നു.

Verse 17

क्षीयमाणे च सद्धर्मे विधर्मे प्रबले तथा । नष्टधर्मक्रियायोगे वेदवादबहिष्कृते । एकपादे स्थिते धर्मे वर्णाश्रमविवर्जिते

സദ്ധർമ്മം ക്ഷയിക്കുകയും വിധർമ്മം പ്രബലമാകുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ; ധർമ്മകർമ്മങ്ങളുടെ ശാസ്ത്രീയാചാരം നശിച്ച് വേദവാക്യാധികാരം തള്ളപ്പെടുമ്പോൾ; ധർമ്മം ഒരു പാദത്തിൽ മാത്രം നില്ക്കുകയും സമൂഹം വർണാശ്രമക്രമത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ.

Verse 18

अस्मिन्युगे विलुलिते ह्यृषयो वनचारिणः । समेत्यामंत्रयन्सर्वे गर्गच्यवनभार्गवाः

ഈ യുഗം കലുഷിതമായപ്പോൾ വനവാസിയായ ഋഷിമാർ എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചുകൂടി ആലോചന നടത്തി—ഗർഗൻ, ച്യവനൻ, ഭാർഗവർ മുതലായവർ.

Verse 19

असितो देवलो धौम्यः क्रतुरुद्दालकस्तथा । एते चान्ये च बहवः परस्परमथाब्रुवन्

അസിതൻ, ദേവലൻ, ധൗമ്യൻ, ക്രതു, കൂടാതെ ഉദ്ദാലകൻ—ഇവരും മറ്റു പല മുനിമാരും അപ്പോൾ പരസ്പരം സംസാരിച്ചു.

Verse 20

पश्यध्वं मुनयः सर्वे कलिव्याप्तं दिगंतरम् । समंतात्परिधावद्भिर्दस्युभिर्बाध्यते प्रजा

“ഹേ മുനിമാരേ, നോക്കുവിൻ—എല്ലാ ദിക്കുകളും കലിയാൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; ചുറ്റുമെങ്ങും ഓടിനടക്കുന്ന ദസ്യുക്കൾ പ്രജയെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു.”

Verse 21

अधर्मपरमैः पुंभिः सत्यार्जवनिराकृतैः । कथं स भगवान्विष्णुः संप्राप्यो मुनिसत्तमाः

അധർമ്മത്തിൽ പരമാസക്തരായി, സത്യവും നേര്മയും ഉപേക്ഷിച്ച മനുഷ്യർക്ക് ആ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെ എങ്ങനെ പ്രാപിക്കാം, ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ?

Verse 22

को वा भवाब्धौ पततस्तारयिष्यति संगतान् । न कलौ संभवस्तस्य त्रियुगो मधुसूदनः । तं विना पुंडरीकाक्षं कथं स्याम कलौ युगे

ഭവസാഗരത്തിൽ ഒരുമിച്ച് വീണിരിക്കുന്ന നമ്മെ ആരാണ് കരകയറ്റുക? കലിയുഗത്തിൽ ത്രിയുഗസ്വരൂപനായ മധുസൂദനന്റെ അവതാരം പ്രകടമല്ല. ആ പുണ്ഡരീകാക്ഷനെ കൂടാതെ കലിയുഗത്തിൽ നാം എങ്ങനെ നിലനിൽക്കും?

Verse 23

तेषां चिंतयतामेवं दुःखितानां तपस्विनाम् । उवाच वचनं तत्र ऋषिरुद्दालकस्तदा

ഇങ്ങനെ ദുഃഖിതരായ തപസ്വികൾ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, അവിടെ ഋഷി ഉദ്ദാലകൻ അപ്പോൾ വാക്ക് പറഞ്ഞു.

Verse 24

उद्दालक उवाच । यावन्न कलिदोषेण लिप्यामो मुनिसत्तमाः । अपापा ब्रह्मसदनं गच्छामः परिसंगताः

ഉദ്ദാലകൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, കലിദോഷം നമ്മെ മലിനമാക്കുന്നതിന് മുമ്പേ വരിക; നാം പാപരഹിതരായി, ഒന്നിച്ച് ബ്രഹ്മസദനത്തിലേക്ക് പോകാം.

Verse 25

पृच्छामो लोकधातारं स्थितं विष्णुं कलौ युगे । यदि विष्णुः कलौ न स्याद्रुद्रेण ब्रह्मणाऽसह

വരിക, ലോകധാതാവിനോട് ചോദിക്കാം—കലിയുഗത്തിൽ വിഷ്ണു എങ്ങനെ നിലകൊള്ളും? കലിയുഗത്തിൽ വിഷ്ണു ഇല്ലെങ്കിൽ, രുദ്രനും ബ്രഹ്മാവും കൂടെ…

Verse 26

तं विना पुंडरीकाक्षं त्यक्ष्यामः स्वकलेवरम् । विना भगवता लोके कः स्थास्यति कलौ युगे

ആ പുണ്ഡരീകാക്ഷനായ പ്രഭുവില്ലാതെ ഞങ്ങൾ നമ്മുടെ ദേഹമുതൽ തന്നെ ഉപേക്ഷിക്കും. ലോകത്തിൽ ഭഗവാൻ ഇല്ലെങ്കിൽ കലിയുഗത്തിൽ ആര് സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളും?

Verse 27

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य ऋषयः संशितव्रताः । साधुसाध्विति ते चोक्त्वा प्रस्थिता ब्रह्मणोंऽतिकम्

അവന്റെ വചനം കേട്ട് വ്രതനിഷ്ഠരായ ഋഷിമാർ ‘സാധു, സാധു’ എന്നു പ്രശംസിച്ചു; പിന്നെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സന്നിധിയിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു.

Verse 28

कथयन्तः कथां विष्णोः स्वरूपमनुवर्णनम् । तापसाः प्रययुः सर्वे संहृष्टा ब्रह्मणोंऽतिकम्

യാത്രയിൽ എല്ലാ തപസ്വികളും ആനന്ദത്തോടെ വിഷ്ണുകഥ പറയുകയും, അവന്റെ സ്വരൂപം വിവരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു; പിന്നെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സന്നിധിയിലേക്കു നീങ്ങി.

Verse 29

ददृशुस्ते तदा देवमासीनं परमासने । पितामहभूतगणैर्मूर्तामूर्तैर्वृतं तथा

അപ്പോൾ അവർ പരമാസനത്തിൽ ആസീനനായ ദേവനെ ദർശിച്ചു; പിതാമഹന്റെ ഭൂതഗണങ്ങൾ—മൂർത്തവും അമൂർത്തവും—അവനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നിന്നു.

Verse 30

दृष्ट्वा चतुर्मुखं देवं दंडवत्प्रणताः क्षितौ । प्रणम्य देवदेवं तु स्तोत्रेण तुषुवुस्तदा

ചതുര്മുഖനായ ദേവനെ കണ്ടപ്പോൾ അവർ ഭൂമിയിൽ ദണ്ഡവത് പ്രണാമം ചെയ്തു വീണു. ദേവദേവനെ നമസ്കരിച്ചു, അപ്പോൾ സ്തോത്രംകൊണ്ട് സ്തുതിച്ചു.

Verse 31

ऋषय ऊचुः । नमस्ते पद्मसंभूत चतुर्वक्त्राक्षयाव्यय । नमस्ते सृष्टिकर्त्रे तु पितामह नमोऽस्तु ते

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ പദ്മസംഭൂതാ, ഹേ ചതുര്മുഖാ, അക്ഷയനും അവ്യയനും! നിനക്കു നമസ്കാരം. ഹേ സൃഷ്ടികർത്താവായ പിതാമഹാ, നിനക്കു പ്രണാമം.

Verse 32

एवं स्तुतः सन्मुनिभिः सुप्रीतः कमलोद्भवः । पाद्यार्घ्येणाभिवन्द्यैतान्पप्रच्छ मुनिपुंगवान्

ഇങ്ങനെ സന്മുനികളുടെ സ്തുതിയാൽ അത്യന്തം പ്രസന്നനായ കമലോദ്ഭവൻ, പാദ്യവും അർഘ്യവും നൽകി അവരെ അഭിവന്ദിച്ച്, മുനിപുങ്ഗവൻ അവരോടു ചോദിച്ചു.

Verse 33

ब्रह्मोवाच । किमागमनकृत्यं वो ब्रूत तत्त्वेन पुत्रकाः । कुशलं वो महाभागाः पुत्रशिष्याग्निबन्धुषु

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ പുത്രകരേ, നിങ്ങളുടെ വരവിന്റെ കാര്യം സത്യമായി പറയുവിൻ. ഹേ മഹാഭാഗ്യവാന്മാരേ, പുത്രന്മാർ, ശിഷ്യർ, യജ്ഞാഗ്നികൾ, ബന്ധുക്കൾ എന്നിവരോടുകൂടി നിങ്ങളെല്ലാം കുശലമാണോ?

Verse 34

ऋषय ऊचुः । भवत्प्रसादात्सकलं प्राप्तं नस्तपसः फलम् । यद्भवंतं प्रपश्यामः सर्वदेवगुरुं प्रभुम्

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—അങ്ങയുടെ പ്രസാദത്താൽ ഞങ്ങളുടെ തപസ്സിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ ഫലം ലഭിച്ചു; കാരണം സർവ്വദേവഗുരുവായ പ്രഭുവായ അങ്ങയെ ഞങ്ങൾ ദർശിക്കുന്നു.

Verse 35

शृण्वेतत्कारणं शंभो एते प्राप्तास्तवांतिकम् । युगत्रये व्यतिक्रांते कृतादिद्वापरांतके

ഹേ ശംഭോ, ഞങ്ങൾ അങ്ങയുടെ സന്നിധിയിൽ വന്ന കാരണമിതാ കേൾക്കുക. കൃതയുഗം മുതൽ ആരംഭിച്ച് ദ്വാപരാന്തം വരെ മൂന്നു യുഗങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ—

Verse 36

प्राप्ते कलियुगे घोरे क्व विष्णुः पृथिवीतले । यं दृष्ट्वा परमां मुक्तिं यास्यामो मुक्तबन्धनाः

ഘോരമായ കലിയുഗം വന്നപ്പോൾ ഭൂമിയിൽ വിഷ്ണു എവിടെയാണ്? അവനെ ദർശിച്ചാൽ നാം ബന്ധനമുക്തരായി പരമമോക്ഷം പ്രാപിക്കും.

Verse 37

ब्रह्मोवाच । मत्स्यकूर्मादिरूपैश्च भगवाञ्ज्ञायते मया । विष्णोः पारमिकां मूर्तिं न जानामि द्विजोत्तमाः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു— മത്സ്യ, കൂർമാദി രൂപങ്ങളാൽ ഞാൻ ഭഗവാനെ അറിയുന്നു; എന്നാൽ ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, വിഷ്ണുവിന്റെ പരമാതീതമായ മൂർത്തി എനിക്ക് അറിയില്ല.

Verse 38

ऋषय ऊचुः । यदि त्वं न विजानासि तात विष्णोरवस्थितिम् । गत्वा प्रयागं तत्रैव संत्यक्ष्यामः कलेवरम्

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു— താതാ, നിങ്ങൾ വിഷ്ണുവിന്റെ യഥാർത്ഥ അവസ്ഥ അറിയുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഞങ്ങൾ പ്രയാഗത്തിലേക്ക് പോയി അവിടെ തന്നേ ദേഹം ഉപേക്ഷിക്കും.

Verse 39

ब्रह्मोवाच । मा विषादं व्रजध्वं हि उपदेक्ष्यामि वो हितम् । इतो व्रजध्वं पातालं यत्रास्ते दैत्यसत्तमः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു— വിഷാദത്തിലാകരുത്; നിങ്ങളുടെ ഹിതത്തിനായി ഞാൻ ഉപദേശിക്കും. ഇവിടെ നിന്ന് പാതാളത്തിലേക്ക് പോകുക; അവിടെ ദൈത്യശ്രേഷ്ഠൻ വസിക്കുന്നു.

Verse 40

तं गत्वा परिपृच्छध्वं प्रह्लादं दैत्यसत्तमम् । स ज्ञास्यति हरेः स्थानं याथातथ्येन भो द्विजाः

അവിടെ ചെന്നു ദൈത്യശ്രേഷ്ഠനായ പ്രഹ്ലാദനോട് ചോദിക്കുവിൻ. ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, അവൻ ഹരിയുടെ ധാമം യഥാർത്ഥമായി അറിയുന്നു.

Verse 41

तच्छुत्वा वचनं तस्य ब्रह्मणः परमात्मनः । प्रणिपत्य च देवेशं प्रस्थितास्ते तपोधनाः

പരമാത്മാവായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആ വചനം കേട്ട് തപോധനന്മാരായ അവർ ദേവേശ്വരനെ നമസ്കരിച്ചു യാത്രയായി പുറപ്പെട്ടു।

Verse 42

जग्मुः संहृष्टमनसः स्तुवन्तो दैत्यसत्तमम् । धन्यः स दैत्यराजोऽयं यो जानाति जनार्द्दनम्

ആനന്ദഭരിതമായ മനസ്സോടെ അവർ മുന്നോട്ട് പോയി ദൈത്യശ്രേഷ്ഠനെ സ്തുതിച്ചു—“ജനാർദനനെ അറിയുന്ന ഈ ദൈത്യരാജൻ ധന്യൻ!”

Verse 43

इति संचिंतयानास्ते प्राप्ता वै सुतलं द्विजाः

ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ ദ്വിജ ഋഷിമാർ തീർച്ചയായും സുതലലോകത്തെത്തി।

Verse 44

गत्वा ते तस्य नगरं विविशुर्भवनोत्तमम् । दूरादेव स तान्दृष्ट्वा बलिर्वैरोचनिस्तदा । प्रत्युत्थायार्हयाञ्चक्रे प्रह्लादेन समन्वितः

അവന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് ചെന്നു അവർ ഉത്തമമായ ഭവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. അവരെ ദൂരത്തുനിന്നേ കണ്ട വൈരോചനിയായ ബലി പ്രഹ്ലാദനോടുകൂടെ എഴുന്നേറ്റ് എതിരേറ്റു യഥാവിധി ആദരിച്ചു।

Verse 45

मधुपर्कं च गां चैव दत्त्वा चार्घ्यं तथैव च । उवाच प्रांजलिर्भूत्वा प्रहृष्टेनांतरात्मना

മധുപർക്കവും ഗാവും അർഘ്യവും അർപ്പിച്ച്, അദ്ദേഹം കരംകൂപ്പി അന്തർമനസ്സിൽ ആനന്ദത്തോടെ സംസാരിച്ചു।

Verse 46

स्वागतं वो महाभागाः सुव्युष्टा रजनी मम । भवतो यत्प्रपश्यामि ब्रूत किं करवाणि च

ഹേ മഹാഭാഗ്യവാന്മാരേ, നിങ്ങളെ സ്വാഗതം. നിങ്ങളുടെ ദർശനത്താൽ എന്റെ രാത്രി സഫലമായി. പറയുക—ഞാൻ നിങ്ങള്ക്കായി എന്തു ചെയ്യണം?

Verse 47

एवं हि दैत्यराजेन सत्कृतास्ते द्विजोत्तमाः । ऊचुः प्रहृष्टमनसो दानवेन्द्रसुतं तदा

ദൈത്യരാജൻ ഇങ്ങനെ ആദരിച്ചപ്പോൾ ആ ദ്വിജോത്തമർ ഹർഷിതചിത്തരായി അപ്പോൾ ദാനവേന്ദ്രന്റെ പുത്രനോട് പറഞ്ഞു.

Verse 48

ऋषय ऊचुः । कार्यार्थिनस्तु संप्राप्ताः प्रह्लाद हरिवल्लभ । तदस्माकं महाबाहो भवांस्त्राता भवार्णवात्

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ ഹരിവല്ലഭ പ്രഹ്ലാദാ, ഒരു കാര്യസിദ്ധിക്കായി ഞങ്ങൾ വന്നിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഹേ മഹാബാഹോ, ഭവസാഗരത്തിൽ നിന്ന് നീയേ ഞങ്ങളുടെ ത്രാതാവാകുക.

Verse 49

कथं दैत्य युगे ह्यस्मिन्रौद्रे वै कलिसंज्ञके । भविष्यामो विना विष्णुं भीतानामभयप्रदम्

ഹേ ദൈത്യാ, ‘കലി’ എന്നു വിളിക്കുന്ന ഈ രൗദ്രയുഗത്തിൽ, ഭീതർക്കു അഭയം നല്കുന്ന വിഷ്ണുവില്ലാതെ ഞങ്ങൾ എങ്ങനെ നിലനിൽക്കും?

Verse 50

अस्मिन्युगे ह्यधर्मेण जितो धर्मः सनातनः । अनृतेन जितं सत्यं विप्राश्च वृषलैर्जिताः

ഈ യുഗത്തിൽ അധർമ്മം സനാതനധർമ്മത്തെ ജയിച്ചു; അനൃതം സത്യത്തെ കീഴടക്കി; വിപ്രന്മാരും വൃഷലന്മാരാൽ അധീനരായി.

Verse 51

विटैर्जिता वेदमार्गाः स्त्रीभिश्च पुरुषा जिताः । ब्राह्मणाश्चापि वध्यन्ते म्लेच्छ राजन्यरूपिभिः

നീചർ വേദമാർഗ്ഗത്തെ അടിച്ചമർത്തുന്നു; സ്ത്രീകൾ പുരുഷന്മാരെ അധീനപ്പെടുത്തുന്നു; രാജവേഷം ധരിച്ച മ്ലേച്ഛർ ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും വധിക്കുന്നു।

Verse 52

अस्मिन्विलुलितप्राये वर्णाश्रमविवर्जिते । अविलुप्ते वेदमार्गे क्व विष्णुर्भगवानिति

ഈ ലോകം പ്രായം മുഴുവനായി തകർന്നുപോയി, വർണ്ണാശ്രമധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട്, വേദമാർഗ്ഗം മറഞ്ഞിരിക്കുമ്പോൾ—അപ്പോൾ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു എവിടെ ലഭിക്കും?

Verse 53

विना ज्ञानाद्विना ध्यानाद्विना चेंद्रियनिग्रहात् । प्राप्यते भगवान्यत्र तद्गुह्यं कथयस्व नः

ജ്ഞാനം കൂടാതെ, ധ്യാനം കൂടാതെ, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം കൂടാതെയും എവിടെ ഭഗവാൻ ലഭ്യമാകുന്നു—ആ ഗുഹ്യരഹസ്യം ഞങ്ങളോട് പറയുക।

Verse 54

दैत्यराज त्वमस्माकं सुहृन्मार्गप्रदर्शकः । कथयस्व महाभाग यत्र तिष्ठति केशवः

ഹേ ദൈത്യരാജാ! നിങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ സുഹൃത്തും മാർഗ്ഗപ്രദർശകനുമാണ്. ഹേ മഹാഭാഗാ! കേശവൻ എവിടെ വസിക്കുന്നു എന്ന് പറയുക।

Verse 55

एवं स द्विजमुख्यैश्च संपृष्टो दैत्यसत्तमः । प्रणम्य ब्राह्मणान्सर्वान्भक्त्या संहृष्टमानसः

ഇങ്ങനെ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർ ചോദിച്ചപ്പോൾ, ദൈത്യന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ—ഹർഷഭരിതമായ മനസ്സോടെ—എല്ലാ ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിച്ചു।

Verse 56

स नमस्कृत्य देवेभ्यो ब्रह्मणे परमात्मने । भगवद्भक्तिर्युक्तः सन्व्याहर्त्तुमुपचक्रमे

അവൻ ദേവന്മാരെയും പരമാത്മസ്വരൂപനായ ബ്രഹ്മാവിനെയും നമസ്കരിച്ചു, ഭഗവദ്ഭക്തിയോടെ യുക്തനായി, തുടർന്ന് പ്രസംഗം ആരംഭിച്ചു।