Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ पुण्यं रुद्रह्रदं शुभम् । यत्र स्नातो नरो भक्त्या गणाधीशत्वमाप्नुयात्

pulastya uvāca | tato gacchennṛpaśreṣṭha puṇyaṃ rudrahradaṃ śubham | yatra snāto naro bhaktyā gaṇādhīśatvamāpnuyāt

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ! തുടർന്ന് പുണ്യവും ശുഭവും ആയ രുദ്രഹ്രദത്തിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ ഭക്തിയോടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ ശിവഗണങ്ങളിൽ ഗണാധീശപദം പ്രാപിക്കുന്നു.

पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
ततःthen
ततः:
Sambandha (Sequencer)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/हेतु-वाचक-अव्यय (then/from there)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; विधि (injunctive advice)
नृप-श्रेष्ठO best of kings
नृप-श्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; संबोधन (vocative address)
पुण्यम्holy, meritorious
पुण्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (qualifying 'rudrahradam')
रुद्र-ह्रदम्Rudra lake
रुद्र-ह्रदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक) + ह्रद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object of 'gacchet')
शुभम्auspicious
शुभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (qualifying 'rudrahradam')
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location marker/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)
स्नातःhaving bathed
स्नातः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'having bathed' (past passive participle used in active sense)
नरःa man
नरः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण (instrumental: with devotion)
गण-अधीशत्वम्lordship over the gaṇas
गण-अधीशत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक) + अधीश (प्रातिपदिक) + त्व (तद्धित-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object of 'āpnuyāt')
आप्नुयात्would attain
आप्नुयात्:
Kriya (Result action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

Pulastya

Tirtha: Rudra-hrada

Type: kund

Listener: Nṛpaśreṣṭha (the best of kings)

Scene: Pulastya instructs the king about approaching the auspicious Rudra-hrada; pilgrims bathe reverently in a sacred lake under Śaiva emblems, with subtle presence of gaṇas.

P
Pulastya
R
Rudrahrada
R
Rudra (Śiva)
G
Gaṇas

FAQs

Devotional tīrtha-bathing linked to Śiva grants exalted proximity to the divine community (gaṇas).

Rudrahrada, an auspicious sacred lake associated with Rudra (Śiva).

Go to Rudrahrada and perform snāna there with bhakti (devotion).