Adhyaya 26

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । तस्मिन्कनखलंनाम पर्वते पापनाशने

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ! തുടർന്ന് ത്രിലോകപ്രസിദ്ധമായ ആ തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകുക; പാപനാശകമായ ‘കനഖല’ എന്ന പർവ്വതത്തിൽ അത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

Verse 2

शृणु तत्राऽभवत्पूर्वं यदाश्चर्यं महीपते । पार्थिवः सुमतिर्नाम संप्राप्तोऽर्बुदपर्वते

ഹേ മഹീപതേ! കേൾക്കുക—അവിടെ പുരാതനകാലത്ത് സംഭവിച്ച അത്ഭുതം. ‘സുമതി’ എന്ന രാജാവ് ഒരിക്കൽ അർബുദപർവ്വതത്തിലെത്തി.

Verse 3

सूर्यग्रहे महीपाल तीर्थं कनखलं गतः । तेन विप्रार्थमानीतं सुवर्णं जात्यमेव हि

ഹേ മഹീപാലാ! സൂര്യഗ്രഹണസമയത്ത് അവൻ കനഖല തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോയി. വിപ്രർക്കു ദാനം ചെയ്യാൻ ശുദ്ധമായ ജാതിസ്വർണം അവൻ കൊണ്ടുവന്നു.

Verse 4

प्रभूतं पतितं तोये प्रमादात्तस्य भूपतेः । न लब्धं तेन भूपाल अन्वेषणपरेण च

ഹേ ഭൂപാലാ! ആ രാജാവിന്റെ അശ്രദ്ധ മൂലം ധാരാളം സ്വർണം വെള്ളത്തിൽ വീണുപോയി. ഏറെ അന്വേഷിച്ചിട്ടും അവന് അത് ലഭിച്ചില്ല.

Verse 5

ततः स्नात्वा गृहं प्राप्तः पश्चात्तापसमन्वितः । ततः कालेन महता स भूयस्तत्र चागतः

പിന്നീട് സ്നാനം ചെയ്ത് പശ്ചാത്താപത്തോടെ നിറഞ്ഞവനായി അവൻ വീട്ടിലേക്കു മടങ്ങി. തുടർന്ന് ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ വീണ്ടും അവിടെ എത്തി.

Verse 6

स्नानार्थं भास्करे ग्रस्ते तं च देशमपश्यत । चिंतयामास मेधावी ह्यस्मिन्देशे तदा मम

സൂര്യഗ്രഹണസമയത്ത് സ്നാനാർത്ഥം വന്ന് അവൻ അതേ സ്ഥലത്തെ കണ്ടു. അപ്പോൾ ആ മേധാവിയായ രാജാവ് മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു—“ഈ ദേശത്തിൽ, ആ സമയത്ത്, എന്റെ…”

Verse 7

सुवर्णं पतितं हस्तान्न च लब्धं कथंचन

“എന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് സ്വർണം വീണുപോയി; എങ്ങനെയും ഞാൻ അത് തിരികെ ലഭിച്ചില്ല.”

Verse 8

पुलस्त्य उवाच । एवं चिंतयतस्तस्य वागुवाचाशरीरिणी । नात्र नाशोऽस्ति राजेन्द्र इह लोके परत्र च

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—അവൻ ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ ഒരു അശരീരി വാണി പറഞ്ഞു—“രാജേന്ദ്രാ! ഇവിടെ ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും നഷ്ടമില്ല.”

Verse 9

अत्र कोटिगुणं जातं सुवर्णं यत्पुरातनम् । पश्चात्तापस्त्वया भूरि कृतो यद्द्रव्यनाशने

“ഇവിടെ ആ പഴയ സ്വർണം കോടിമടങ്ങായി വർദ്ധിച്ചിരിക്കുന്നു. ധനനഷ്ടത്തെക്കുറിച്ച് നീ ചെയ്ത മഹത്തായ പശ്ചാത്താപം കൊണ്ടു…”

Verse 10

तस्मात्संख्या च संजाता तथैवाकल्पितस्य च । येऽत्र श्रद्धासमायुक्ताः सुवर्णैर्नृपसत्तम । यत्नाच्छ्राद्धं करिष्यंति सुवर्णं च विशेषतः

“അതുകൊണ്ട് ഇവിടെ ഉദ്ദേശിക്കാത്തതും കണക്കിൽ വരുന്നു. ഹേ നൃപസത്തമാ! ശ്രദ്ധയോടെ ഇവിടെ വന്ന് പരിശ്രമത്തോടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവർ—വിശേഷിച്ച് സ്വർണ്ണദാനത്തോടെ…”

Verse 11

ब्राह्मणेभ्यः प्रदास्यंति संख्या तस्य न विद्यते । अत्रान्वेषय देशे त्वं प्राप्स्यसे नाऽत्र संशयः

ബ്രാഹ്മണർക്കു നൽകുന്ന ആ ദാനത്തിന്റെ അളവ് എണ്ണിക്കൂട്ടാൻ കഴിയില്ല. ഈ ദേശത്തുതന്നെ നീ അന്വേഷിക്ക; നീ അതു നിശ്ചയമായി പ്രാപിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 12

स श्रुत्वा भारती तत्र ह्याकाशादुत्थितां नृप । अन्वेषमाणोऽस्मिन्देशे सुवर्णं तच्च लब्धवान्

ഹേ രാജാവേ, അവിടെ ആകാശത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ദിവ്യവാണി (ഭാരതി) കേട്ട് അവൻ ആ പ്രദേശത്ത് അന്വേഷിച്ചു; നിശ്ചയമായി സ്വർണം ലഭിച്ചു.

Verse 13

शुभ्रं कोटिगुणं प्राज्यं ततस्तुष्टिं समागतः । ज्ञात्वा तीर्थप्रभावं तं ब्राह्मणेभ्यः सहस्रशः । प्रददौ च दयायुक्त उद्दिश्य पितृदेवताः

ആ സ്വർണം നിർമലവും കോടിഗുണം വർധിച്ചതും സമൃദ്ധവുമായിരുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവൻ സന്തുഷ്ടനായി. ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹിമ അറിഞ്ഞ്, കരുണയോടെ, പിതൃദേവതകളെ ഉദ്ദേശിച്ച് ബ്രാഹ്മണർക്കു ആയിരക്കണക്കിന് ദാനങ്ങൾ നൽകി.

Verse 14

ततस्तस्य प्रभावेण स दानस्य महीपतिः । संजातो धनदोनाम यक्षो नानाधनप्रदः

പിന്നീട് ആ തീർത്ഥത്തിന്റെയും ആ ദാനത്തിന്റെയും പ്രഭാവത്താൽ ആ ഭൂപതി ‘ധനദ’ എന്ന പേരുള്ള യക്ഷനായി ജനിച്ചു; പലവിധ ധനം നൽകുന്നവനായി.

Verse 15

तत्र यः कुरुते श्राद्धं ग्रहे सूर्यस्य भूमिप । आकल्पं पितरस्तस्य तृप्तिं यांति सुतर्पिताः

ഹേ ഭൂമിപ, ആരെങ്കിലും അവിടെ സൂര്യന്റെ ക്ഷേത്രം/ധാമത്തിൽ ശ്രാദ്ധം നടത്തുകയാണെങ്കിൽ, അവന്റെ പിതൃകൾ സുതർപ്പിതരായി കല്പാന്തം വരെ തൃപ്തരായിരിക്കും.

Verse 16

स्नानेन ऋषयो देवास्तुष्टिं यांति महोरगाः । नाशः संजायते सद्यः पापस्य पृथिवीपते

അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ ഋഷിമാർ, ദേവന്മാർ, മഹോരഗങ്ങൾ സന്തുഷ്ടരാകുന്നു; ഹേ ഭൂമിപതേ, പാപനാശം ഉടൻ തന്നെ സംഭവിക്കുന്നു.

Verse 17

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत् । यथाशक्त्या तथा दानं श्राद्धं च नृपसत्तम

അതുകൊണ്ട്, ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, സർവ്വശ്രമത്തോടും കൂടി അവിടെ സ്നാനം ആചരിക്കണം; കൂടാതെ യഥാശക്തി ദാനവും ശ്രാദ്ധവും നടത്തണം.

Verse 26

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडे कनखलतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम षङ्विंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ മൂന്നാം അർബുദഖണ്ഡത്തിൽ ‘കനഖലതീർത്ഥമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന ആറാംപത്തിയാറാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.